Efnahagsáhrif Brexit á Bretland hafa verið umfangsmikil: OBR áætlar 4% samdrátt í landsframleiðslu til lengri tíma, Centre for European Reform telur vöruviðskipti vera um 7% lægri en ella og Englandsbanki vísar til Brexit-hindrana sem ástæðu hærra matvælaverðs. Þjónustuviðskipti, einkum fjármálaþjónusta, urðu einnig fyrir áhrifum þegar vegabréfsréttindi (passporting) á innri markaðinum féllu brott.
Enska frumtextinn
The economic impact of Brexit on the United Kingdom has been the subject of extensive analysis since the UK left the EU on 31 January 2020 (with the transition period ending 31 December 2020). Key findings from major studies include: the UK Office for Budget Responsibility (OBR) estimated in 2023 that Brexit has reduced UK long-run GDP by approximately 4% relative to remaining in the EU; the Centre for European Reform (CER) estimated in 2022–2023 that UK goods trade was approximately 7% lower than it would have been without Brexit; the Bank of England has cited Brexit-related trade barriers as contributing to higher food prices and lower business investment. The UK's services trade with the EU has also been disrupted, particularly in financial services (loss of EU passporting rights). Trade barriers include customs checks, rules-of-origin requirements, and regulatory divergence. However, assessing Brexit's impact is complicated by the overlap with the COVID-19 pandemic and the global energy crisis, making it difficult to isolate Brexit-specific effects.
Heimild
UK Office for Budget Responsibility — Economic and fiscal outlook 2023; Centre for European Reform; Bank of England
Fjárlagaskrifstofa Bretlands (OBR) er óháð opinber stofnun sem spáir fyrir um efnahag Bretlands og metur áhrif ríkisfjármálastefnu á opinber fjármál.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Mat á áhrifum Brexit er mjög breytilegt eftir aðferðafræði, forsendum og gagnraunverulegri grunnlínu. Sumar rannsóknir sýna fram á minni eða meiri áhrif. Stuðningsmenn Brexit benda á getu Bretlands til að gera sjálfstæða viðskiptasamninga (t.d. aðild að CPTPP árið 2023) og til að víkja frá reglugerðum ESB á sviðum eins og fjármálaþjónustu og líftækni í landbúnaði. Full langtímaáhrif Brexit verða hugsanlega ekki ljós fyrr en að mörgum árum liðnum. Aðstæður Íslands eru í grundvallaratriðum frábrugðnar aðstæðum Bretlands — Ísland er lítið hagkerfi sem þegar er á EES-svæðinu, þannig að innganga í ESB væri mun minna skref en útgangan fyrir Bretland.
Notuð í greiningum (9)
Dagur reifar ömurlegar afleiðingar Brexit DV
- Að hluta staðfest Styður Brexit hafði ömurlegar efnahagslegar afleiðingar fyrir Bretland — fyrir ungt fólk, fyrirtæki, opinber fjármál og heilbrigðisþjónustu
- Að hluta staðfest Styður Óháðar stofnanir um opinber fjármál, Englandsbanki og OECD eru sammála um að Brexit hafi gert breska hagkerfið minna
- Að hluta staðfest Styður Englandsbanki og OECD eru sammála um að Brexit hafi veikt framleiðni í Bretlandi
- Að hluta staðfest Styður Englandsbanki og OECD eru sammála um að Brexit hafi dregið úr viðskiptum Bretlands
- Að hluta staðfest Styður Englandsbanki og OECD eru sammála um að Brexit hafi veikt stöðu opinberra fjármála í Bretlandi
Ef við uppfyllum skilyrðin þurfum við hvort sem er ekki ESB Nútíminn
- Að hluta staðfest Styður Brexit varð erfitt fyrir Breta þrátt fyrir að vera stórt ríki og það yrði enn erfiðara fyrir Ísland að ganga úr ESB ef til þess kæmi.
Engin fordæmi fyrir leið Íslands í átt að ESB RÚV
- Að hluta staðfest Styður Útganga Bretlands úr ESB (Brexit) var meginbreytingin sem átti sér stað í Evrópusambandinu á undanförnum árum.
- Staðfest Styður Óttinn var að fleiri ríki fylgdu Bretlandi úr ESB eftir Brexit, en það gerðist ekki.
Segir Ísland tipla inn í ESB án umræðu Nútíminn
- Óstutt Andmælir Reynsla Bretlands af Brexit hefur styrkt þá afstöðu að standa utan Evrópusambandsins.
Smáríki og stóra borðið – Viðtal við danskan Evrópuþingmann Evrópustraumar
- Að hluta staðfest Styður Bretar eru nú mun fátækari eftir Brexit en þeir voru áður.
Snorri segir húsnæði verða jafndýrt þótt vextir lækki Heimildin
- Að hluta staðfest Styður Brexit hafi verið mjög erfitt fyrir Breta og þeir séu enn að glíma við afleiðingar þess.
Spursmál #115 — Er Ísland á leið inn í Evrópusambandið? Spursmál (mbl.is)
- Staðfest Styður Bretland gekk endanlega út úr Evrópusambandinu árið 2020 eftir þjóðaratkvæðagreiðslu árið 2016.
Þorgerður Katrín: Grænland er ástæða ESB-umsóknar Íslands Nútíminn
- Að hluta staðfest Styður Lygar voru hafðar í frammi í Brexit-umræðunni.
Víkulokin 7. mars 2026 Vikulokin (RÚV)
- Að hluta staðfest Styður Bretland er fimmta stærsta efnahagsveldið í heiminum.