Kafka, Tinni og Evrópusambandið
Raddir í greininni
Niðurstöður
Staðfest Ísland, Sviss og Noregur gengu ekki í Evrópusambandið Fullveldi
Það er ástæða fyrir því að Ísland, Sviss, og Noregur gengu ekki í sambandið
Fullyrðing: Ísland, Sviss og Noregur gengu ekki í Evrópusambandið
Heimildir staðfesta að hvorki Ísland, Sviss né Noregur eru aðildarríki ESB. Noregur hafnaði aðild tvívegis í þjóðaratkvæðagreiðslum samkvæmt PREC-HIST-001 og POLL-DATA-006 — árið 1972 með 53,5% gegn og 1994 með 52,2% gegn. PREC-DATA-012 staðfestir enn fremur að Stórþingið hafnaði nýrri umræðu um aðild í mars 2026 með um 79% atkvæða. Ísland sótti um aðild árið 2009 en aðildarviðræður voru settar á ís og utanríkisráðherra sendi bréf 2015 þar sem fram kom að ríkisstjórnin hygðist ekki halda þeim áfram (SOV-PARL-010).
Samhengi sem vantar
Fullyrðingin felur í sér ólík tilfelli undir einum hatti. Noregur hafnaði aðild tvívegis í þjóðaratkvæðagreiðslum eftir að hafa lokið aðildarviðræðum, Sviss dró umsókn sína til baka árið 2016 og hafnaði EES árið 1992, en Ísland hætti aldrei formlega við aðildarumsókn sína frá 2009 — bréf utanríkisráðherra 2015 var ekki samþykkt sem formleg afturköllun af framkvæmdastjórn ESB (SOV-PARL-010). Sviss er ekki nefnt beint í tilteknum heimildum þessa mats, en heimildir gefa heildarmynd af afstöðu Noregs sem er sambærileg.
Staðfest Bretland hefur sagt sig úr Evrópusambandinu Fordæmi
Bretland hefur sagt sig úr því
Fullyrðing: Bretland hefur sagt sig úr Evrópusambandinu
Heimildir staðfesta þessa staðreynd ótvírætt. PREC-DATA-003 og PREC-DATA-022 sýna að Bretland gekk formlega úr ESB 31. janúar 2020 og aðlögunartímabilið rann út 31. desember 2020. SOV-DATA-028 staðfestir að Brexit var fyrsta fulla útganga aðildarríkis samkvæmt 50. gr. Lissabon-samningsins. Þetta er óumdeild staðreynd.
Samhengi sem vantar
Fullyrðingin er sönn en sleppir samhengi sem hefur vægi í íslenskri umræðu. Heimildir benda á að efnahagslegar afleiðingar Brexit hafa verið neikvæðar fyrir Bretland — OBR áætlaði árið 2023 að langtíma VLF Bretlands væri um 4% lægri en án Brexit (PREC-DATA-008), og NBER-rannsókn frá 2025 metur áhrifin sem 6–8% af VLF (PREC-DATA-017). Ekkert annað aðildarríki hefur hafið útgöngu og stuðningur við ESB-aðild náði methæðum vorið 2025, eða 74% (PREC-DATA-022).