POLL-DATA-006
Opinber tölfræði
Há
Noregur hafnaði ESB-aðild í þjóðaratkvæðagreiðslu 28. nóvember 1994 þar sem 52,2% greiddu á móti og 47,8% með, við 89% þátttöku, mestu kosningaþátttöku í sögu Noregs. Sjávarútvegsmálin réðu mestu, þar sem strandbyggðir óttuðust sameiginlegu sjávarútvegsstefnuna, og Noregur gekk í staðinn í EES-samninginn sem Ísland er einnig aðili að.
Enska frumtextinn
Norway held its second EU membership referendum on 28 November 1994, with 52.2% voting against and 47.8% in favour, on a turnout of 89.0% — the highest turnout for any Norwegian national vote. The margin narrowed compared to 1972, with urban areas and business interests strongly pro-EU while rural and northern Norway remained firmly opposed. The fisheries issue was again decisive: coastal communities feared the Common Fisheries Policy would destroy their livelihoods. Norway subsequently joined the EEA (effective 1 January 1994, before the referendum) as its alternative to full membership — the same framework Iceland currently participates in.
Heimild
Statistics Norway — Referendum results 1994; Archer (2005) — 'Norway outside the European Union'
Norska hagstofan (SSB) er opinber tölfræðistofnun Noregs sem safnar og birtir gögn um efnahag, lýðfræði og samfélag.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Olíuauður Noregs veitti landinu sterkari efnahagslegan grundvöll til að hafna aðild að ESB en Ísland býr yfir. Mjókkandi munur á milli áranna 1972 og 1994 benti til þróunar í átt að „já“ en síðari skoðanakannanir hafa ekki sýnt fram á viðvarandi meirihluta fyrir ESB-aðild í Noregi. Reynslan af EES-aðild Noregs frá 1994 er nánast hliðstæða við stöðu Íslands.
Notuð í greiningum (20)
25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar Silfrið (RÚV)
- Að hluta staðfest Styður Norska þingið hafnaði í síðustu viku tillögu frá systurflokki Viðreisnar um að skoða hugsanlega ESB-aðild, þar sem 79% sögðu nei, og 93% sögðu nei við auknu samstarfi við ESB, meðal annars á sviði varnarmála.
- Að hluta staðfest Styður Norðmenn höfnuðu ESB-samningi á sínum tíma vegna þess að þeir vita að auðlindaforræðið er lykilatriðið þegar ríki byggir á auðlindahagkerfi.
- Staðfest Styður Norðmenn hafa fengið að sjá ESB-samninga, ekki einu sinni heldur tvisvar.
- Að hluta staðfest Styður Norðmenn hafa tvisvar hafnað ESB-aðild í þjóðaratkvæðagreiðslu vegna þess að þeir fengu ekki undanþágur, einungis tíu ára aðlögun að fiskveiðistjórnunarkerfi ESB.
- Að hluta staðfest Styður Norskur aðstoðarráðuneytisstjóri, síðar seðlabankastjóri Svein Harald Øygard, sagði að þegar kostnaður ESB-aðildar var reiknaður út fyrir norsku þjóðina hafi verið mjög erfitt að sannfæra hana um inngöngu.
Að kjósa tækifæri, eða hafna því Vísir
- Staðfest Styður Bretland og Noregur eru ekki aðilar að Evrópusambandinu.
Ari Kr. Sæmundsen: Orðhengilsháttur DV
- Staðfest Styður Noregur er ekki aðili að ESB.
Beitir sér ekki sérstaklega fyrir því að spurningunni verði breytt Vísir
- Að hluta staðfest Styður Bú á Íslandi eru verulega skuldsett og lítil nýliðun hefur verið í landbúnaðargreininni.
- Staðfest Styður Ísland hefur áður farið í aðildarviðræður við Evrópusambandið og engar óafturkræfar breytingar urðu við það.
Brenglað stöðumat vegna ESB bjorn_is
- Að hluta staðfest Styður Afgerandi meirihluti þingmanna á norska stórþinginu ákvað að hrófla ekki við EES-samstarfið á þessu kjörtímabili, til ársins 2029.
Fengu hvorugt varanlegar undanþágur Vísir
- Staðfest Styður Noregur hafnaði inngöngu í Evrópusambandið.
- Staðfest Styður Sjávarútvegur er ekki eina ástæðan fyrir andstöðu Norðmanna við ESB-aðild.
Halla Hrund Logadóttir: Evrópusambandsaðild eykur líkur á vaxtalækkunum DV
- Að hluta staðfest Styður Ef Noregur gengi í Evrópusambandið myndi EES-samningurinn falla niður og Ísland þyrfti að taka ákvörðun um að fylgja Noregi inn.
Jón Gnarr: ESB ske es spé DV
- Staðfest Styður Norðmenn hafa kosið tvisvar um ESB-aðild og féll hún í bæði skiptin
Kafka, Tinni og Evrópusambandið Blog.is
- Staðfest Styður Ísland, Sviss og Noregur gengu ekki í Evrópusambandið
Kristrún og þjóðaratkvæðagreiðslan bjorn_is
- Staðfest Styður Ísland gekk í NATO og EES og báðar þær ákvarðanir voru tilfinningaríkar í þjóðfélaginu.
Lokaðir ESB-fundir og hönnuð atburðarás Blog.is
- Að hluta staðfest Styður Árið 1994 voru þjóðaratkvæðagreiðslur um ESB-aðild haldnar í þessari röð: Austurríki, Finnland, Svíþjóð og Noregur.
- Staðfest Styður Noregsmenn höfnuðu ESB-aðild í þjóðaratkvæðagreiðslu 1994, í annað sinn.
Nei eða já? Af eða á? DV
- Að hluta staðfest Styður Umræðan um ESB-aðild Íslands hófst um 1992, þegar Íslendingar voru að ljúka samningum við aðildarríki ESB um aðgang að innri markaðinum.
Opinn tékki með fullveldið að veði Vísir
- Staðfest Styður Noregur hefur ítrekað hafnað aðild að Evrópusambandinu þrátt fyrir að hafa rannsakað málið í áratugi.
- Að hluta staðfest Styður Noregur er stærra, auðugra og hefur meiri pólitísk áhrif en Ísland, og hefur engu að síður ítrekað komist að þeirri niðurstöðu að kostnaðurinn við aðild sé meiri en ávinningurinn.
Raunveruleg svik við fullveldi þjóðarinnar Vísir
- Staðfest Styður Noregur hefur tvisvar hafnað inngöngu í þjóðaratkvæðagreiðslu eftir aðildarviðræður við ESB.
Sérlausn Íra reyndist gagnslaus Stjórnmálin
- Að hluta staðfest Styður Norðmenn sóttu síðast um ESB-aðild árið 1994.
- Staðfest Styður Norskir kjósendur höfnuðu ESB-aðild meðal annars vegna krafna um aðgang að norskum fiskimiðum.
Spursmál #115 — Er Ísland á leið inn í Evrópusambandið? Spursmál (mbl.is)
- Að hluta staðfest Andmælir Noregur er olíuríki og samanburður við Noreg er því ekki eðlilegt dæmi um ESB-aðild.
Stjórnvöld blekktu Breta um ESB Morgunblaðið
- Staðfest Styður Norðmenn höfnuðu ESB-aðild í tvígang.
Svíar vélaðir í ESB Blog.is
- Að hluta staðfest Styður Þjóðaratkvæðagreiðslur um ESB-aðild fóru fram í Svíþjóð og Noregi með tveggja vikna millibili í nóvember 1994.
- Að hluta staðfest Styður Aðildarsinnar héldu því fram að Norðmenn myndu greiða atkvæði með aðild Noregs í þjóðaratkvæðagreiðslu sem átti að fara fram tveim vikum síðar.
- Staðfest Styður 52,2% Norðmanna greiddu atkvæði gegn ESB-aðild í þjóðaratkvæðagreiðslunni 1994.
- Að hluta staðfest Styður Norðmenn greiddu atkvæði gegn ESB-aðild þrátt fyrir að vita að Svíar, helsta viðskiptaþjóð þeirra, hefðu samþykkt aðild.
Tvær skýrslur frá 2014: Varanlegar undanþágur um sjávarútveg aldrei veittar en ekki útilokaðar RÚV
- Að hluta staðfest Styður Norðmenn settu sér hátt markmið í samningaviðræðum við ESB um fiskveiðar en náðu hverfandi árangri.
- Að hluta staðfest Styður Engar varanlegar undanþágur vegna fiskveiða voru í norska aðildarsamningnum sem Norðmenn felldu í þjóðaratkvæðagreiðslu með 52% atkvæða.
Víkulokin 7. mars 2026 Vikulokin (RÚV)
- Að hluta staðfest Styður Norska Stórþingið hafnaði tillögu um ESB-aðild með 80% atkvæða nú í vikunni (mars 2026).
- Staðfest Styður Norðmenn hafa sagt nei við ESB-aðild tvisvar í þjóðaratkvæðagreiðslum.