← Til baka á Heimildir
PREC-DATA-017 Opinber tölfræði
Fordæmi Efnahagslegt brexit aftermath eu cohesion
Eftir Brexit-þjóðaratkvæðagreiðsluna 2016 hefur ekkert aðildarríki ESB hafið úrsagnarferlið; Eurobarometer-könnun vorið 2025 sýndi að 74% ESB-þegna telja aðild gæðamál — hæsta hlutfall í sögu könnunarinnar. Þjóðarframleiðsla Bretlands hefur þróast verr en ESB-meðaltalið eftir Brexit: rannsókn NBER frá 2025 mat að brexit hafi dregið saman BNP Bretlands um 6–8% í samanburði við spálíkan án Brexit.
Enska frumtextinn

After the UK's 2016 Brexit referendum, no other EU member state initiated exit proceedings. EU approval ratings increased post-Brexit: Eurobarometer surveys showed that in autumn 2017, 60% of EU citizens viewed EU membership as a good thing, rising to 74% by spring 2025 — an all-time high in Eurobarometer history. Support for leaving the EU declined sharply across member states after Brexit. Multiple countries applied for EU membership or accelerated accession processes after 2016: Ukraine and Moldova received candidate status in June 2022, Georgia in December 2023. Montenegro, Serbia, Albania, North Macedonia, Bosnia and Herzegovina, and Kosovo are official candidates or potential candidates. The UK's economic performance post-Brexit has underperformed EU averages: a 2025 NBER study estimated Brexit reduced UK GDP by 6–8% relative to the counterfactual, worse than pre-referendum forecasts. UK goods exports to the EU fell approximately 15% in real terms between 2019 and 2024. The UK's experience is frequently cited in Iceland's EU debate as evidence that leaving the EU is costly and that no country has sought to follow the UK's example.

Heimild

Standard Eurobarometer; OBR; ONS; Eurostat

Eurobarometer-kannanir Evrópusambandsins, Skrifstofan fyrir fjárlagaábyrgð (OBR), Hagstofa Bretlands (ONS) og Eurostat — efnahagstölur og afstæðar kannanir eftir Brexit.

Skoða heimild ↗

Fyrirvarar

Lakari efnahagsleg afkoma Bretlands eftir Brexit á sér margar orsakir aðrar en brexit (COVID-19, orkukreppan og undirliggjandi framleiðnivandi). Aðferðafræði Evrópuvoganna hefur verið gagnrýnd fyrir framsetningu sem er hliðholl ESB. Stuðningur við ESB í sumum aðildarríkjum (einkum Ungverjalandi og Ítalíu) hefur verið sveiflukenndur. Aukning í umsóknum um aðild að ESB eftir Brexit skýrist að hluta til af landfræðilegum pólitískum atburðum (innrás Rússlands í Úkraínu) frekar en af Brexit einu og sér.

Notuð í greiningum (22)

Að hafna viðræðum er að hafna upplýsingum Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Flest Evrópuríki líta á aðildarviðræður við ESB sem eðlilegan hluta af sinni stefnumótun.

Afvegaleiðing umræðu um ESB Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Uffe Ellemann-Jensen varaði í viðtalinu árið 2017 við afleiðingum Brexit og benti á raunverulegan kostnað þess.

Dagur reifar ömurlegar afleiðingar Brexit DV

  • Að hluta staðfest Styður Yfirgnæfandi meirihluti Breta telur Brexit nú mistök
  • Að hluta staðfest Styður Könnun YouGov sýnir að 57% Breta vilja nánara samband við Evrópusambandið
  • Að hluta staðfest Styður Skeytasendingar Trumps til Breta hafa hrundið af stað umræðu um hagsmuni af nánara sambandi við Evrópusambandið og jafnvel fullri aðild

Davíð Þór Björgvinsson: Margt sem bendir til þess að Ísland geti fengið ásættanlega niðurstöðu um sjávarútveginn DV

  • Að hluta staðfest Styður Evrópuríki eru að þjappa sér saman og stórjuka útgjöld til varnarmála vegna krafna Bandaríkjanna

Engin fordæmi fyrir leið Íslands í átt að ESB RÚV

  • Að hluta staðfest Styður Útganga Bretlands úr ESB (Brexit) var meginbreytingin sem átti sér stað í Evrópusambandinu á undanförnum árum.
  • Að hluta staðfest Styður Efnahagslegar og hernaðarlegar breytingar í heiminum hafa breytt forsendum ESB-umræðunnar.
  • Að hluta staðfest Styður ESB hefur tekist að rétta úr kútnum eftir útgöngu Bretlands.
  • Að hluta staðfest Styður Eftir Brexit þéttu ESB-ríkin sem eftir urðu sínar raðir í stað þess að fleiri ríki segðu sig úr.

ESB skortir ríkar þjóðir Blog.is (Björn Bjarnason)

  • Staðfest Styður Á opinberum biðlista ESB eru meðal annars Úkraína, Moldóva, Albanía, Serbía og Svartfjallaland.

Gjaldeyrisáhættan þurrkaðist út Morgunblaðið

  • Að hluta staðfest Styður Stuðningur við ESB-aðild heldur áfram að vaxa eftir inngöngu þegar fólk fer að finna fyrir kostunum

Hvað kostar möguleg aðild Íslands að Evrópusambandinu? Vísir

  • Staðfest Styður Stækkun ESB er framundan með ríkjum eins og Úkraínu og Moldóvu.

Hvaða átta milljarðar, Þorgerður? Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Tíu ríki í Austur-Evrópu eru annaðhvort umsóknarríki eða möguleg umsóknarríki að ESB.
  • Staðfest Styður Meðal samþykktra umsóknarríkja ESB eru Moldóva og Úkraína.

Krónan er fallin í stríðinu - Við eigum engan annan leik en ESB DV

  • Að hluta staðfest Styður Evran er að styrkjast á gjaldeyrismörkuðum og Evrópa er að byggja upp efnahagslegan varnarvegg.

Málið hvorki skýrt né nægilega vel undirbúið Viðskiptablaðið

  • Að hluta staðfest Styður Utanríkisráðherra sagði að viðhorfið hjá ESB væri allt annað nú en árið 2009 og vísaði til uppnáms í Evrópu vegna framgöngu Bandaríkjaforseta sem "opinn glugga" til ESB-aðildar

Segir Ísland tipla inn í ESB án umræðu Nútíminn

  • Óstutt Andmælir Reynsla Bretlands af Brexit hefur styrkt þá afstöðu að standa utan Evrópusambandsins.

Segir það dellu að aðildarviðræður séu hafnar Morgunblaðið

  • Að hluta staðfest Styður Viðhorf gagnvart aðildarviðræðum við Evrópusambandið hafa breyst verulega frá því sem þau voru áður

Sex ástæður til að segja já við ESB-viðræðum Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Fylgi við ESB-aðild hefur aukist meðal Danmerkur, Svíþjóðar og Finnlands eftir inngöngu.

Sigmundur Ernir skrifar: Stóra spurningin er hvort við gætum haft það betra DV

  • Að hluta staðfest Styður Vinsældir ESB-aðildar meðal þegna aðildarríkja hafa almennt aukist eftir því sem lengra hefur liðið frá inngöngu.

Smáríki og stóra borðið – Viðtal við danskan Evrópuþingmann Evrópustraumar

  • Að hluta staðfest Styður Bretar eru nú mun fátækari eftir Brexit en þeir voru áður.

Spursmál #115 — Er Ísland á leið inn í Evrópusambandið? Spursmál (mbl.is)

  • Að hluta staðfest Styður Serbía og Svartfjallaland hafa ekki uppfyllt skilyrði ESB í fjármálum og eru í hópi umsóknarríkja án þess að hafa fengið aðild.

Thomas Möller skrifar: Með eða á móti ESB – hver hefur rétt fyrir sér? DV

  • Staðfest Styður Nýleg könnun Eurobarometer sýnir að um 74% íbúanna telja að land þeirra hafi hagnast á verunni í ESB.

Þrír hópar sem myndu hagnast mest á aðild Íslands að Evrópusambandinu Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Reynslan sýnir að ríki sem ganga í ESB hafa yfirleitt notið aukinnar erlendrar fjárfestingar, lægri viðskiptakostnaðar og sterkari tengsla við evrópskan markað.

"Þú gengur ekki svo auðveldlega út úr ESB" Morgunblaðið

  • Staðfest Styður Kristrún Frostadóttir sagði í hlaðvarpinu Chess After Dark 27. ágúst 2024 að «þú gengur ekki svo auðveldlega út úr Evrópusambandinu», og vísaði til dæmis Bretlands.
  • Staðfest Styður Þjóðaratkvæðagreiðsla í Bretlandi um ESB-útgöngu fór fram árið 2016.
  • Staðfest Styður Bretland er eitt stærsta hagkerfi heimsins og eitt af helztu herveldunum.
  • Þarfnast samhengis Andmælir Bretlandi hefur gengið betur efnahagslega en bæði Frakklandi og Þýzkalandi, tveimur stærstu hagkerfum ESB, eftir Brexit.

Við vitum af mikilvægi sjávarútvegs fyrir Ísland RÚV

  • Að hluta staðfest Styður Aðferðafræði ESB þegar kemur að aðildarferlinu var hugsuð fyrir friðartíma en nú er enginn friður.

Víkulokin 7. mars 2026 Vikulokin (RÚV)

  • Að hluta staðfest Styður Bretland er fimmta stærsta efnahagsveldið í heiminum.
  • Að hluta staðfest Styður Tyrkland sótti um ESB-aðild þegar Guðlaugur Þór var í menntaskóla og sú aðildarumsókn er nú steindauð.
  • Að hluta staðfest Styður Talsverður meirihluti Breta telur nú að það hafi verið mistök að ganga út úr ESB.