Anonymous
EinstaklingurBlog author
Blog author
Yfirlit
Aðeins fullyrðingar sem aðilinn hefur fullyrt, verið vitnað í, eða umorðað eru taldar.
Fullyrðingar (5)
Óstutt Beinn kostnaður ríkissjóðs af ESB-aðild yrði vel á annað hundrað milljarða króna á ári, og eru þó ýmsir liðir ómetnir. Fullyrt Viðskipti
Hann yrði vel á annað hundrað milljarða á ári, og eru þó ýmsir liðir ómetnir.
Heimildir styðja ekki að beinn kostnaður ríkissjóðs næmi «vel á annað hundrað milljarða» króna á ári. TRADE-DATA-010 metur brúttóframlag Íslands til fjárhagsáætlunar ESB á um 200–250 milljónir evra á ári (um 30–37 milljarðar króna) og nettóframlag á 100–180 milljónir evra. TRADE-DATA-035 nefnir 7,2–14,9 milljarða króna í beint árlegt framlag samkvæmt eldri mati, og EEA-DATA-008 og EEA-DATA-005 gefa sambærilegar tölur — allar margfalt lægri en sú fjárhæð sem fullyrðingin nefnir.
Samhengi sem vantar
Fullyrðingin tilgreinir hvorki forsendur né heimild fyrir tölunni «vel á annað hundrað milljarða». Heimildirnar gefa hærri brúttótölu þegar styrkir frá ESB (CAP, byggðasjóðir, Horizon Europe, Erasmus+) eru ekki dregnir frá, en nettóframlag er enn lægra. Þá ber að hafa í huga að nákvæmar tölur ráðast af samningaviðræðum, aðlögunarákvæðum og fjárhagsramma ESB á aðildartíma — eins og fyrirvarar í TRADE-DATA-010 og EEA-DATA-005 nefna sérstaklega. Höfundur fullyrðingarinnar nefnir einnig «ómetna liði» en heimildir staðfesta ekki að slíkir liðir hækki kostnaðinn í þá stærðargráðu sem nefnd er.
Meira tap Blog.is
Staðfest Ef Ísland tekur upp evru verður gengi gjaldmiðils ekki lengur tæki til sveiflujöfnunar í efnahagskreppu. Fullyrt Gjaldmiðill
Ef Ísland tekur upp evru verður gengi gjaldmiðils ekki lengur tæki til sveiflujöfnunar.
Heimildir staðfesta þetta sem beina rökrétta afleiðingu af evruupptöku. SOV-LEGAL-005 segir berum orðum að evruupptaka færi peningastefnu frá Seðlabanka Íslands til Seðlabanka Evrópu og að Ísland myndi missa getu til að stýra eigin gengi. CURR-DATA-010 og CURR-DATA-018 styðja þetta: krónan féll um helming í 2008-kreppunni og Króatía missti sambærilega aðlögunarmöguleika með evruupptöku 2023. Þetta er staðfest mat hagfræðinga, þótt deilt sé um hvort missir á sveiflujöfnun vegi þyngra en stöðugleikinn sem kemur í staðinn.
Samhengi sem vantar
Fyrirvari úr SOV-LEGAL-005: Sumir hagfræðingar telja að fyrir lítið, opið hagkerfi eins og Ísland geti ávinningurinn af gengisstöðugleika undir evru vegið þyngra en missir sjálfstæðrar peningastefnu. Aðrir telja sveigjanleika krónunnar mikilvægt aðlögunartæki. CURR-DATA-018 sýnir reynslu Króatíu þar sem evruupptaka eyddi gengisáhættu og bætti lánshæfismat — en aðstæður Íslands eru ólíkar (krónan flýtur frjáls, engin fest gengistenging að baki). Þá ber að hafa í huga að evruupptaka er ekki sjálfkrafa við ESB-aðild — Svíþjóð hefur forðast hana frá 2003 með því að ganga ekki í ERM II (SOV-LEGAL-004).
Meira tap Blog.is
Að hluta staðfest Með ESB-aðild og upptöku evru gætu fyrirtæki fengið meiri frið til að fara á hausinn í kreppu þar sem gjaldmiðilssveifla er ekki möguleg sem mótvægi. Fullyrt Gjaldmiðill
Búast má við að fyrirtæki fái meiri frið til að fara á hausinn í kreppu, ef samfélagið er fast í erlendum gjaldmiðli.
Heimildir staðfesta grunnforsenduna — að evruupptaka fjarlægi gengissveiflu sem aðlögunartæki (SOV-LEGAL-005) — en orsakakeðjan að fyrirtæki «fari frekar á hausinn» er ekki staðfest beint. SOV-LEGAL-005 og CURR-DATA-010 staðfesta að krónan féll um helming í 2008-kreppunni og virkaði sem stuðpúði fyrir útflutningsgreinar. Á móti vegur CURR-DATA-018: í Króatíu hvarf gjaldmiðilsáhætta nær alveg eftir evruupptöku og kerfisbundin fjármálaáhætta minnkaði, sem getur dregið úr líkum á gjaldþrotum frekar en aukið þau.
Samhengi sem vantar
Fullyrðingin gengur út frá því að gengisfall sé alltaf hagstætt fyrirtækjum í kreppu. Þó ber að hafa í huga að gengisfall hjálpar útflutningsfyrirtækjum en hækkar á sama tíma erlendar skuldir og innflutningskostnað — sem getur sett fyrirtæki með gjaldeyrismisræmi á hliðina, líkt og gerðist 2008. CURR-DATA-018 sýnir að í Króatíu lækkaði erlend skuldsetning úr 70% niður í minna en 1% eftir evruupptöku, sem dró úr kerfisbundinni fjármálaáhættu. Áhrifin á gjaldþrot fyrirtækja eru því blönduð: gengisstöðugleiki getur fækkað gjaldþrotum vegna gjaldeyrismisræmis en fjölgað þeim í útflutningsgreinum sem reiða sig á gengisleiðréttingu. Hámarksöryggi 0,8 á við um spár.
Meira tap Blog.is
Staðfest Ísland, Sviss og Noregur gengu ekki í Evrópusambandið Fullyrt Fullveldi
Það er ástæða fyrir því að Ísland, Sviss, og Noregur gengu ekki í sambandið
Heimildir staðfesta að hvorki Ísland, Sviss né Noregur eru aðildarríki ESB. Noregur hafnaði aðild tvívegis í þjóðaratkvæðagreiðslum samkvæmt PREC-HIST-001 og POLL-DATA-006 — árið 1972 með 53,5% gegn og 1994 með 52,2% gegn. PREC-DATA-012 staðfestir enn fremur að Stórþingið hafnaði nýrri umræðu um aðild í mars 2026 með um 79% atkvæða. Ísland sótti um aðild árið 2009 en aðildarviðræður voru settar á ís og utanríkisráðherra sendi bréf 2015 þar sem fram kom að ríkisstjórnin hygðist ekki halda þeim áfram (SOV-PARL-010).
Samhengi sem vantar
Fullyrðingin felur í sér ólík tilfelli undir einum hatti. Noregur hafnaði aðild tvívegis í þjóðaratkvæðagreiðslum eftir að hafa lokið aðildarviðræðum, Sviss dró umsókn sína til baka árið 2016 og hafnaði EES árið 1992, en Ísland hætti aldrei formlega við aðildarumsókn sína frá 2009 — bréf utanríkisráðherra 2015 var ekki samþykkt sem formleg afturköllun af framkvæmdastjórn ESB (SOV-PARL-010). Sviss er ekki nefnt beint í tilteknum heimildum þessa mats, en heimildir gefa heildarmynd af afstöðu Noregs sem er sambærileg.
Kafka, Tinni og Evrópusambandið Blog.is
Staðfest Bretland hefur sagt sig úr Evrópusambandinu Fullyrt Fordæmi
Bretland hefur sagt sig úr því
Heimildir staðfesta þessa staðreynd ótvírætt. PREC-DATA-003 og PREC-DATA-022 sýna að Bretland gekk formlega úr ESB 31. janúar 2020 og aðlögunartímabilið rann út 31. desember 2020. SOV-DATA-028 staðfestir að Brexit var fyrsta fulla útganga aðildarríkis samkvæmt 50. gr. Lissabon-samningsins. Þetta er óumdeild staðreynd.
Samhengi sem vantar
Fullyrðingin er sönn en sleppir samhengi sem hefur vægi í íslenskri umræðu. Heimildir benda á að efnahagslegar afleiðingar Brexit hafa verið neikvæðar fyrir Bretland — OBR áætlaði árið 2023 að langtíma VLF Bretlands væri um 4% lægri en án Brexit (PREC-DATA-008), og NBER-rannsókn frá 2025 metur áhrifin sem 6–8% af VLF (PREC-DATA-017). Ekkert annað aðildarríki hefur hafið útgöngu og stuðningur við ESB-aðild náði methæðum vorið 2025, eða 74% (PREC-DATA-022).
Kafka, Tinni og Evrópusambandið Blog.is