Seðlabankastjóri Króatíu greindi frá því í BIS-ræðu (janúar 2024) að erlendur gjaldeyrisþáttur í heildarskuldum þjóðarinnar féll úr um 70% í undir 1% eftir evruaðlögun 1. janúar 2023 — sem útrýmdi veigamiklum kerfislægum fjárhagshættu. Lánshæfismat Króatíu batnaði úr BB (2017) í BBB+ (2022), að hluta til vegna trúverðugleikaauka sem evruaðlögunin hafði í för með sér.
Enska frumtextinn
Croatian National Bank Governor Boris Vujčić reported in a BIS speech (January 2024) that after euro adoption on 1 January 2023, Croatia's foreign-currency-denominated debt fell from approximately 70% of total debt to less than 1% — eliminating a major source of systemic financial risk. Croatia's sovereign credit rating improved from BB in 2017 to BBB+ by 2022, approaching A-territory, driven partly by the credibility gains from euro adoption convergence. Vujčić stated that the disappearance of currency risk was 'the most important structural benefit' of euro adoption for Croatia, as it removed the currency mismatch that had previously amplified financial shocks.
Heimild
Bank for International Settlements — Boris Vujčić speech: One Year with the Euro
Alþjóðagreiðslubanki (BIS) er samstarfsvettvangur seðlabanka heimsins og gefur út greinargerðir og ræður um alþjóðlegt efnahags- og fjármálastöðugleika.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Kúna Króatíu var fasttengd evrunni í meira en tvo áratugi áður en hún var formlega tekin upp, sem þýðir að áhættuálag vegna gengisáhættu hafði þegar að hluta til verið mildað. Bætt lánshæfismat endurspeglar marga þætti (samþjöppun í ríkisfjármálum, inngöngu í ESB, skipulagsumbætur) umfram aðeins upptöku evrunnar. Aðstæður á Íslandi eru verulega frábrugðnar: krónan flýtur frjálst (engin saga um fastgengi), Ísland er með mun hærri vexti og bankakerfi Íslands hrundi árið 2008 — sem gerir það að verkum að umfang samleitniáhrifa gæti verið annað. Ræðan frá BIS er eftir seðlabankastjóra Króatíu, sem hefur stofnanalegra hagsmuna að gæta við að kynna upptöku evrunnar á jákvæðan hátt.
Notuð í greiningum (17)
25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar Silfrið (RÚV)
- Að hluta staðfest Styður Króatíski seðlabankastjórinn sagði að húsnæðiskostnaður króatískra heimila lækkaði eftir að Króatía tók upp evru árið 2023 og er nú aðeins undir þeim kostnaði sem Þjóðverjar búa við.
Að kjósa tækifæri, eða hafna því Vísir
- Að hluta staðfest Styður Upptaka evru myndi fjarlægja eina stærstu hindrun erlendra aðila til að setja upp rekstur á Íslandi — gjaldeyrisáhættuna — og leiða til aukinnar samkeppni.
- Að hluta staðfest Styður Upptaka evru myndi leiða til þess að fjárfestingamarkaður á Íslandi myndi margfaldast vegna þess að innkoman yrði í sama gjaldmiðli og afborganir fjárfesta.
- Að hluta staðfest Styður Upptaka evru myndi draga úr harðleika efnahagslegra áfalla á Íslandi og Ísland myndi jafna sig á þeim hraðar.
Dagur B. Eggertsson: Bændur gætu orðið fremstir í stuðningsliði Evrópusambandsaðildar DV
- Staðfest Styður Króatar tóku upp evruna árið 2023.
- Að hluta staðfest Styður Um 70% lána Króata voru þegar í evrum áður en evran var tekin upp formlega.
- Að hluta staðfest Styður Áður en evran var tekin upp fékk Króatía skjól Evrópska seðlabankans í ERM II kerfinu.
- Að hluta staðfest Styður Stöðugleiki á banka- og fjármálamarkaði jókst í Króatíu eftir upptöku evrunnar.
ESB-aðild: Eldstormur geisar DV
- Að hluta staðfest Styður Ísland er hálaunasvæði og ákjósanlegur markaður fyrir fjármálafyrirtæki ef hægt er að losna við krónuáhættuna.
ESB fyrir elítuna – eða almenning í landinu? visir
- Að hluta staðfest Styður Að minnkandi gjaldeyrisáhætta myndi auðvelda að koma á jöfnuði í ríkisfjármálum
Evruskýrslan án skýrrar niðurstöðu Morgunblaðið
- Staðfest Styður Við evruupptöku myndi gjaldeyriskostnaður lækka og gengisáhætta minnka gagnvart stórum hluta utanríkisviðskipta.
- Að hluta staðfest Styður Evruupptaka gæti veitt betri aðgang að dýpri fjármálamörkuðum og lækkað fjármagnskostnað ríkis, fyrirtækja og heimila vegna minna áhættuálags.
Gjaldeyrisáhættan þurrkaðist út Morgunblaðið
- Staðfest Styður Króatía tók upp evruna árið 2023
- Þarfnast samhengis Andmælir Í mars 2023 voru erlendar skuldir Króatíu komnar niður í 0,5 milljarða evra eða 0,7% af VLF vegna upptöku evrunnar
- Að hluta staðfest Styður Eftir að taka upp evruna eru ríkisskuldir Króatíu eingöngu í innlendri mynt og fólk og fyrirtæki hafa enga gjaldeyrisáhættu
- Að hluta staðfest Styður Vextir á íbúðalánum og fyrirtækjalánum í Króatíu eru nú þeir sömu og í Þýskalandi
- Að hluta staðfest Styður Seðlabankastjóri Króatíu er hluti af stjórn Evrópska seðlabankans og tekur þátt í mótun sameiginlegrar peningastefnu
Gylfi Magnússon: Eini raunhæfi kosturinn er ESB og evra DV
- Að hluta staðfest Styður Það hefur töluverða kosti að vera með stóran og stöðugan gjaldmiðil
Hvað gerist ef við segjum nei? Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Tengsl krónu við evrusamstarfið myndu hafa jákvæðar afleiðingar fyrir Ísland.
Innganga í ERM II Heimildin
- Að hluta staðfest Styður Við tengingu krónunnar við evru með myntráði má reikna með auknum áhuga erlendra fjárfesta þegar gengisáhætta er ekki lengur fyrir hendi.
- Að hluta staðfest Styður Seðlabanki Evrópu hefur yfir að ráða margskonar tækjum til að bregðast við fjármálaójafnvægi sem getur myndast í evrulöndum.
Meira tap Blog.is
- Staðfest Styður Ef Ísland tekur upp evru verður gengi gjaldmiðils ekki lengur tæki til sveiflujöfnunar í efnahagskreppu.
- Að hluta staðfest Andmælir Með ESB-aðild og upptöku evru gætu fyrirtæki fengið meiri frið til að fara á hausinn í kreppu þar sem gjaldmiðilssveifla er ekki möguleg sem mótvægi.
Orðið á götunni: Börnin okkar eiga það skilið! DV
- Staðfest Styður Króatíski seðlabankastjórinn hefur lýst því hvernig ESB-aðild leiddi til lækkunar vaxta í Króatíu.
Sigmundur Ernir skrifar: Stóra spurningin er hvort við gætum haft það betra DV
- Staðfest Styður Króatar telja evrunna sérlega mikilvægan ávinning ESB-aðildarinnar.
Staða nokkurra mála í Íslandsfarsa blogis
- Óstutt Andmælir Fullyrðing um að vextir hafi lækkað í Króatíu með upptöku evru á sér ekki stoð í tölum króatíska seðlabankans
Tékkar vilja halda krónunni og sömu rök eiga við um Ísland Vísir
- Staðfest Styður Ef Ísland tæki upp evru myndi Seðlabanki Íslands missa sjálfstætt mótunarhlutverk sitt í peningamálum.
Thomas Möller: Búa tvær þjóðir í landinu okkar? DV
- Staðfest Styður Verðtryggð króna minnkar áhættu banka og tryggingafélaga af lánveitingum.
Thomas Möller skrifar: Með eða á móti ESB – hver hefur rétt fyrir sér? DV
- Að hluta staðfest Styður Boris Vujcic sagði að aðalkostir evrunnar séu minni áhætta, lægri fjármagnakostnaður og meiri þjóðhagslegur sveigjanleiki.