SOV-LEGAL-004
Lagalegur texti
Há
Ný ESB-ríki þurfa að taka upp evruna þegar samleitniviðmiðin eru uppfyllt: verðbólga innan 1,5 prósentustiga af þremur bestu ríkjunum, halli undir 3% af VLF, skuldir undir 60% af VLF, gengisstöðugleiki í ERM II í tvö ár og langtímavextir innan 2 prósentustiga. Þó er enginn þvingunarfarvegur — Svíþjóð hefur forðast evruna síðan 2003.
Enska frumtextinn
New EU member states are legally required to adopt the euro upon meeting the convergence criteria (Maastricht criteria): inflation rate within 1.5 percentage points of the three best-performing member states, government deficit below 3% of GDP, government debt below 60% of GDP, exchange rate stability (ERM II for at least 2 years), and long-term interest rate within 2 percentage points of the three best-performing member states.
Heimild
Treaty on the Functioning of the European Union, Article 140
Sáttmálinn um starfshætti Evrópusambandsins (TFEU) er grunnlöggjöf ESB sem kveður á um efnahags- og myntbandalagið og samleitniviðmið evrunnar.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Þótt upptaka evru sé í grundvallaratriðum skylda er ekkert framfylgdarkerfi eða tímafrestur til staðar. Svíþjóð hefur komist hjá upptöku evru frá árinu 2003 með því að ganga vísvitandi ekki í ERM II. Ísland gæti hugsanlega fylgt svipaðri nálgun.
Notuð í greiningum (15)
Að kíkja í pakkann sem er nú þegar opinn Vísir
- Að hluta staðfest Andmælir Ný ríki sem sækja um aðild að ESB í dag verða að taka upp allt regluverk ESB (acquis communautaire) — engar varanlegar undanþágur eru í boði
Af hverju að sækja um Evrópusambandsaðild? Kratinn
- Þarfnast samhengis Andmælir Ísland uppfyllir nú þegar að mestu skilyrðin fyrir evrutöku og gæti fengið evru hraðar en flestir gera sér grein fyrir
Dagur B. Eggertsson: Bændur gætu orðið fremstir í stuðningsliði Evrópusambandsaðildar DV
- Þarfnast samhengis Andmælir Ísland uppfyllir meira eða minna öll skilyrðin fyrir evruna nú þegar og myndi líklega vera fljótara en flestar aðrar þjóðir að taka hana upp.
Ef við uppfyllum skilyrðin þurfum við hvort sem er ekki ESB Nútíminn
- Að hluta staðfest Styður Ísland hefur aldrei uppfyllt skilyrði þess að ganga inn í myntbandalag Evrópu.
- Að hluta staðfest Styður Skilyrði fyrir inngöngu í myntbandalag ESB eru meðal annars að verðbólga megi ekki vera meiri en 1,5 prósentustigum yfir meðaltali þriggja ESB-ríkja með lægstu verðbólguna.
- Staðfest Styður Skilyrði fyrir inngöngu í myntbandalag ESB eru að hlutfall fjárlagahalla af VLF megi ekki vera yfir 3% og skuldir hins opinbera megi ekki fara yfir 60% af VLF.
- Staðfest Styður Skilyrði fyrir inngöngu í myntbandalag ESB eru að gjaldmiðillinn verði að hafa verið innan eðlilegra sveiflumarka í gengissamstarfi ESB (ERM II) í að minnsta kosti tvö ár.
- Að hluta staðfest Styður Skilyrði fyrir inngöngu í myntbandalag ESB eru að langtímavextir megi ekki vera meira en 2 prósentustigum hærri en að meðaltali í ríkjunum þremur sem hafa lægsta verðbólguna.
Ekki nefna vextina! DV
- Að hluta staðfest Andmælir ESB-aðild og upptaka evru eru nauðsynleg til að Ísland geti tekið upp stöðugan gjaldmiðil.
ESB-pakkinn er galopinn Vísir
- Að hluta staðfest Andmælir Ríki sem hafa gengið í ESB hafi þurft að samþykkja alla hluta regluverksins.
- Að hluta staðfest Andmælir Ríki sem vill ganga í ESB geti einungis samið um tímalínu innleiðingar ESB-reglna, ekki fengið undanþágur frá þeim.
Gylfi Magnússon: Eini raunhæfi kosturinn er ESB og evra DV
- Að hluta staðfest Styður Eini raunhæfi kosturinn að taka upp annan gjaldmiðil er að ganga í Evrópusambandið og taka upp evru
Hætta á sársaukafullri aðlögun án breytts módels Viðskiptablaðið
- Staðfest Styður Samkvæmt ERM-II ferlinu verða ný aðildarríki ESB að sýna með óyggjandi hætti fram á að þau geti haldið þjóðhagslegu jafnvægi áður en þau taka upp evru.
- Að hluta staðfest Andmælir Fyrirheitið um evruuppöku í kjölfar ESB-aðildar gæti mögulega skapað nægilegan hvata til þess að Íslendingar tækju á séríslenska verðbólguvanda.
Hvað kostar möguleg aðild Íslands að Evrópusambandinu? Vísir
- Staðfest Styður Maastricht-skilyrðin krefjast þess meðal annars að halli ríkissjóðs fari ekki yfir 3% af landsframleiðslu, heildarskuldir hins opinbera fari ekki yfir 60% af landsframleiðslu, verðbólga sé innan þröngra marka, langtímavextir innan viðmiða og gjaldmiðill hafi verið stöðugur innan ERM II í að minnsta kosti tvö ár.
- Staðfest Styður Svíar hafa haldið eigin gjaldmiðli með því að uppfylla ekki ERM-II skilyrðin.
Í Evrópusambandinu eru réttindi verkafólks á forsendum markaðarins Vísir
- Að hluta staðfest Styður Eitt helsta markmið Maastricht-samningsins er að vernda gjaldmiðilinn, evruna.
- Að hluta staðfest Styður Maastricht-samningurinn setur skorður á möguleika á kjarabótum innan aðildarríkja ESB.
Orðhengilsháttur vill einkenna ESB-umræðuna Vísir
- Staðfest Styður Með ESB-aðild gæti Ísland komist inn í myntbandalagið.
Svona er ferlið ef þjóðin samþykkir að 'kíkja í pakkann' RÚV
- Að hluta staðfest Styður Verði þjóðaratkvæðagreiðslan samþykkt þarf að minnsta kosti aðra þjóðaratkvæðagreiðslu og þingkosningar til þess að Ísland geti gengið í Evrópusambandið.
Það má semja um aðildarskilmála að ESB DV
- Að hluta staðfest Styður Svíþjóð tók sér undanþágu frá upptöku evrunnar.
Þorsteinn Pálsson skrifar: Sálarástand sem Þórbergur kallaði: Ruglandi DV
- Að hluta staðfest Andmælir Ef þjóðin opnar ekki á að kanna möguleika til gjaldmiðilsbreytingar í þjóðaratkvæðagreiðslunni mun hún sitja uppi með ofurvexti til frambúðar, óháð því hverjir sitja við ríkisstjórnarborðið.
Víkulokin 7. mars 2026 Vikulokin (RÚV)
- Að hluta staðfest Styður Þjóðir sem ganga inn í ESB geta ekki lengur valið um hvort þær taki upp evru — sá valkostur er ekki lengur til staðar.