Frá því Bretland yfirgaf ESB í janúar 2020 hefur ekkert aðildarríki gripið til 50. gr. Lissabon-samningsins eða hafið formlegar úrsagnarferðir. Í Eurobarometer-könnun vorið 2025 sögðu 74% borgara ESB-aðild vera gagnlega — hæsta gildi í sögu könnunarinnar frá 1983 — og evrópsætar flokkar í Frakklandi, Ítalíu og Hollandi hafa horfið frá kröfum um brottför og snúið að stefnu «umbóta að innan».
Enska frumtextinn
Since the United Kingdom's departure from the EU (effective 31 January 2020), no other member state has moved toward exit or initiated Article 50 proceedings. Eurobarometer surveys show EU membership support reaching record highs: in Spring 2025, 74% of EU citizens said their country's EU membership was beneficial — the highest level recorded since the question was first asked in 1983. Eurosceptic parties in several countries (France's Rassemblement National, Italy's Lega, Netherlands' PVV) have dropped explicit exit demands from their platforms, shifting to 'reform from within' positions. The EU has continued deepening integration in areas the UK had previously blocked, including common defence procurement (European Defence Fund, €8bn 2021–2027), fiscal capacity (NextGenerationEU, €807bn), and digital regulation (AI Act, Digital Services Act).
Heimild
European Commission — Standard Eurobarometer 103, Spring 2025
Eurobarometer eru reglulegar opinberar skoðanakannanir Framkvæmdastjórnar ESB um viðhorf borgara til Evrópusambandsins og stefnumála þess.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Mikill heildarstuðningur við aðild að ESB þýðir ekki að efahyggja um Evrópusamrunann sé horfin. Talsverðir minnihlutahópar í nokkrum löndum eru enn gagnrýnir. Ungverjaland og Pólland hafa átt í deilum við stofnanir ESB vegna réttarríkisins. Uppgangur orðræðu um „umbætur innan frá“ gæti frekar verið taktísk breyting en raunveruleg hugarfarsbreyting. Efnahagslegir erfiðleikar vegna Brexit (viðskiptahindranir, skortur á vinnuafli) hafa gert útgöngu að pólitísku eitri, sem er annars konar hreyfiafl en einlægur áhugi á ESB.
Notuð í greiningum (19)
Að hafna viðræðum er að hafna upplýsingum Vísir
- Að hluta staðfest Styður Flest Evrópuríki líta á aðildarviðræður við ESB sem eðlilegan hluta af sinni stefnumótun.
Dagur B. Eggertsson: Bændur gætu orðið fremstir í stuðningsliði Evrópusambandsaðildar DV
- Að hluta staðfest Styður Alþjóðlegt varnar- og öryggisumhverfi gefur ástæðu til að hefja aðildarviðræður fyrr en 2027.
Davíð Þór Björgvinsson: Margt sem bendir til þess að Ísland geti fengið ásættanlega niðurstöðu um sjávarútveginn DV
- Að hluta staðfest Styður Evrópuríki eru að þjappa sér saman og stórjuka útgjöld til varnarmála vegna krafna Bandaríkjanna
Ekki framhald á ESB-viðræðum Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Andmælir Frá aldamótum hefur ESB gengið úr einni kreppu í aðra, að mati Baudenbachers, og þessar kreppur hafa grafið undan trausti og hindrað frekari samruna.
Engin fordæmi fyrir leið Íslands í átt að ESB RÚV
- Að hluta staðfest Andmælir Útganga Bretlands úr ESB (Brexit) var meginbreytingin sem átti sér stað í Evrópusambandinu á undanförnum árum.
ESB setur Ísland í sama flokk og Gana og Ástralíu Nútíminn
- Að hluta staðfest Styður Sífellt fleiri ríki hafa lýst yfir áhuga á að efla samstarf við ESB á sviði öryggis- og varnarmála.
ESB skortir ríkar þjóðir Blog.is (Björn Bjarnason)
- Staðfest Styður Engu nýju ríki hefur verið hleypt inn í ESB síðan Króatía varð aðili þess árið 2013.
Hræðslubandalagið óttast góðan samning DV
- Að hluta staðfest Styður Engin þjóð ESB hefur misst auðlindir sínar vegna aðildar.
- Að hluta staðfest Styður Kosningar flestra þjóða um aðild að ESB hafa verið þröngar, en ánægja með samninginn hefur vaxið í 70–80% þegar fram líður.
- Að hluta staðfest Styður Frakkland, Ítalía og Þýskaland hafa ekki tapað frelsi sínu eða sjálfsákvörðunarrétti við aðild að ESB.
Hvað kostar möguleg aðild Íslands að Evrópusambandinu? Vísir
- Staðfest Styður Stækkun ESB er framundan með ríkjum eins og Úkraínu og Moldóvu.
- Að hluta staðfest Styður Sameiginleg lánsfjáröflun og björgunarsjóðir ESB hafa aukist verulega frá evrukreppunni.
Segir Ísland tipla inn í ESB án umræðu Nútíminn
- Óstutt Andmælir Reynsla Bretlands af Brexit hefur styrkt þá afstöðu að standa utan Evrópusambandsins.
Segir það dellu að aðildarviðræður séu hafnar Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Viðhorf gagnvart aðildarviðræðum við Evrópusambandið hafa breyst verulega frá því sem þau voru áður
Sex ástæður til að segja já við ESB-viðræðum Vísir
- Að hluta staðfest Styður Fylgi við ESB-aðild hefur aukist meðal Danmerkur, Svíþjóðar og Finnlands eftir inngöngu.
Sigmundur Ernir skrifar: Stóra spurningin er hvort við gætum haft það betra DV
- Að hluta staðfest Styður Nýleg Eurobarometer-könnun sýnir að um 74 prósent íbúa ESB-ríkja telja að land þeirra hafi hagnast á ESB-aðildinni.
- Að hluta staðfest Styður Vinsældir ESB-aðildar meðal þegna aðildarríkja hafa almennt aukist eftir því sem lengra hefur liðið frá inngöngu.
Þjóðaratkvæðagreiðslan er um aðild Íslands að Evrópusambandinu Viðskiptablaðið
- Staðfest Styður ESB telur 27 aðildarríki.
Thomas Möller skrifar: Með eða á móti ESB – hver hefur rétt fyrir sér? DV
- Staðfest Styður Nýleg könnun Eurobarometer sýnir að um 74% íbúanna telja að land þeirra hafi hagnast á verunni í ESB.
Umsögn um þingsályktunartillögu um þjóðaratkvæðagreiðslu Blog.is
- Að hluta staðfest Andmælir Evrópusambandið stefnir að því að verða sambandsríki og afnema einróma samþykki aðildarríkjanna.
Upplýsingafalsanir utanríkisráðuneytisins bjorn_is
- Að hluta staðfest Styður Bréf Gunnars Braga Sveinssonar til ESB hafði afgerandi áhrif á stöðu Íslands gagnvart ESB og leiddi til þess að Ísland var afmáð af stækkunarlista ESB.
Verða ríki fátæk af því að ganga í Evrópusambandið? Vísir
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild nýrra aðildarríkja hefur, í reynd, styrkt efnahagslega stöðu þeirra, ekki grafið undan henni.
- Að hluta staðfest Styður Ný aðildarríki ESB verða ekki fátækari eftir aðild.
Við vitum af mikilvægi sjávarútvegs fyrir Ísland RÚV
- Að hluta staðfest Andmælir Aðferðafræði ESB þegar kemur að aðildarferlinu var hugsuð fyrir friðartíma en nú er enginn friður.
- Staðfest Styður Margt hefur breyst síðustu ár hvað varðar alþjóðleg samskipti og öryggismál, sem hefur áhrif á aðildarferlið.