Er ESB í alvöru svona vinsælt?
Raddir í greininni
Niðurstöður
Þarfnast samhengis Samkvæmt Eurobarometer-könnun eru 58% íbúa ESB-aðildarríkja jákvæð í garð aðildar síns lands að Evrópusambandinu. Kannanir
58% íbúanna séu jákvæð í garð aðildar lands síns að sambandinu
Fullyrðing: Samkvæmt Eurobarometer-könnun eru 58% íbúa ESB-aðildarríkja jákvæð í garð aðildar síns lands að Evrópusambandinu.
Talan 58% kemur hvergi fram í heimildunum. POLL-INTL-001 mælir 73% sem telja að land sitt hafi hagnast á ESB-aðild — það er önnur spurning en hvort fólk sé jákvætt í garð aðildar. Hér er töluverður munur bæði á tölunni og á því sem könnunin spyr um.
Samhengi sem vantar
Eurobarometer 103 spyr hvort fólk telji land sitt hafa hagnast á aðildinni, ekki hvort það styðji aðild. POLL-INTL-001 nefnir 73% sem ESB-meðaltal, ekki 58%, og bætir við að hlutfallið sé mjög breytilegt milli landa (frá ~50% upp í >90%). Orðalag spurningarinnar skiptir máli og uppgefin tala finnst ekki í gögnunum.
Heimildir vantar 82% Svía eru jákvæð í garð ESB-aðildar samkvæmt Eurobarometer-könnuninni. Kannanir
sömuleiðis 82% Svía
Fullyrðing: 82% Svía eru jákvæð í garð ESB-aðildar samkvæmt Eurobarometer-könnuninni.
Landstala fyrir Svíþjóð kemur ekki fram í neinni heimild. POLL-INTL-001 birtir einungis ESB-meðaltalið 73% án sundurliðunar eftir ríkjum. Fyrra bankamatið sem birtist hér á við aðra tölu — 52,3% Svía sem greiddu atkvæði með aðild 1994 — og snýr ekki að Eurobarometer-viðhorfsmælingu.
Samhengi sem vantar
Fyrra mat úr fullyrðingabanka vísar í PREC-DATA-024 og söguleg úrslit þjóðaratkvæðagreiðslunnar 1994 (52,3%), ekki í Eurobarometer-viðhorf. Þessi fullyrðing snýr að allt öðru — núverandi viðhorfi Svía í Eurobarometer — og fyrir það liggja engin landssundurliðuð gögn fyrir í grunninum.
Óstutt 58% Íslendinga eru jákvæð í garð EES-samningsins — sama hlutfall og þeirra sem eru jákvæðir gagnvart ESB í Eurobarometer-könnuninni. Kannanir
58% Íslendinga séu jákvæð í garð EES-samningsins (sama hlutfall og þeirra sem eru jákvæðir gagnvart ESB í könnun Eurobarometer)
Fullyrðing: 58% Íslendinga eru jákvæð í garð EES-samningsins — sama hlutfall og þeirra sem eru jákvæðir gagnvart ESB í Eurobarometer-könnuninni.
Hvorki talan 58% um EES-stuðning Íslendinga né samanburðurinn við Eurobarometer finnst í heimildunum. POLL-INTL-001 tekur sérstaklega fram að Eurobarometer nái aðeins til ESB-ríkja og að engin sambærileg gögn séu til fyrir EES-ríki utan ESB á borð við Ísland. Samanburðurinn byggir því á tölum sem ekki eru samanburðarhæfar.
Samhengi sem vantar
Eurobarometer mælir aðeins ESB-ríki; ekkert sambærilegt Eurobarometer-tal er til fyrir Ísland. Innlendar kannanir í grunninum (POLL-DATA-014) mæla stuðning við ESB-aðild eða viðræður (um 42%), ekki viðhorf til EES-samningsins, og engin heimild gefur 58% EES-stuðning. Samanburður á EES-viðhorfi Íslendinga og ESB-viðhorfi í Eurobarometer er því ekki á sömu mælistiku.
Staðfest Eurobarometer-könnunin mælir viðhorf til ESB en segir ekkert um hvort ESB sé eftirsóknarverðara fyrirkomulag en EES. Kannanir
Könnunin mælir hins vegar ekki það sem ályktunin gefur í skyn. Hún mælir viðhorf, ekki hvort annað fyrirkomulagið sé hinu eftirsóknarverðara.
Fullyrðing: Eurobarometer-könnunin mælir viðhorf til ESB en segir ekkert um hvort ESB sé eftirsóknarverðara fyrirkomulag en EES.
Heimildir staðfesta þetta. POLL-INTL-001 tekur fram að spurningin snýst um hvort fólk telji land sitt hafa hagnast á aðild — viðhorfsmæling — og að engin sambærileg gögn séu til fyrir EES-ríki utan ESB. Aðferðafræðiheimildirnar POLL-DATA-010 og POLL-DATA-022 sýna enn fremur hve næmar slíkar mælingar eru fyrir orðalagi og því illa til þess fallnar að bera saman tvö ólík fyrirkomulag.
Samhengi sem vantar
Eurobarometer mælir aðeins ESB-ríki, svo enginn beinn samanburður við EES-viðhorf Íslendinga er mögulegur úr þeim gögnum. Orðalagsáhrif eru veruleg samkvæmt POLL-DATA-010 og POLL-DATA-022, sem styrkir þá röksemd að viðhorfstala ein og sér segi ekki til um hvort fyrirkomulag sé eftirsóknarverðara.
Víðtæk samstaða Tilgáta Eurobarometer-könnunin sýnir ekki hvort Danir hefðu verið jafn ánægðir utan ESB, hvort Íslendingar yrðu ánægðari innan ESB, eða hvort munurinn stafi af aðildinni sjálfri. Kannanir
Hún segir ekkert um hvort Danir væru jafn ánægðir utan ESB, hvort Íslendingar yrðu ánægðari innan ESB eða hvort munurinn stafi yfirleitt af aðildinni sjálfri.
Fullyrðing: Eurobarometer-könnunin sýnir ekki hvort Danir hefðu verið jafn ánægðir utan ESB, hvort Íslendingar yrðu ánægðari innan ESB, eða hvort munurinn stafi af aðildinni sjálfri.
Rökfærslan er traust og samrýmist heimildunum. POLL-INTL-001 mælir aðeins ríkjandi viðhorf í ESB-ríkjum og getur eðli máls samkvæmt ekki sýnt gagnstæðar sviðsmyndir — hvað Danir teldu utan ESB eða Íslendingar innan þess. Engin könnun sem mælir núverandi viðhorf getur einangrað orsakatengsl aðildar frá öðrum þáttum.
Samhengi sem vantar
Þetta er gagnstæð sviðsmynd (counterfactual): orsakagreining krefst samanburðar við ástand sem ekki er til staðar. PREC-DATA-023 bendir á að efnahagsleg samleitni nýrra ríkja hafi ráðist af mörgum þáttum umfram aðild og að gagnstæð greining sé erfið, sem styður þá ályktun að einföld viðhorfsmæling sýni ekki orsök.
Að hluta staðfest Í flestum aðildarríkjum Evrópusambandsins eru heilar kynslóðir sem hafa aldrei upplifað annað fyrirkomulag en ESB-aðild og hafa aldrei kosið um aðild. Fordæmi
Í flestum aðildarríkjum Evrópusambandsins eru nú heilar kynslóðir fæddar og uppaldar innan sambandsins og hafa aldrei upplifað annað fyrirkomulag. Þessar kynslóðir hafa aldrei kosið um aðild
Fullyrðing: Í flestum aðildarríkjum Evrópusambandsins eru heilar kynslóðir sem hafa aldrei upplifað annað fyrirkomulag en ESB-aðild og hafa aldrei kosið um aðild.
Meginatriðið stenst en með fyrirvörum. Stofnríki og þau sem gengu inn fyrir áratugum hafa vissulega heilar kynslóðir sem aldrei kusu um aðild, en PREC-DATA-024 sýnir að mörg nýrri ríki héldu þjóðaratkvæðagreiðslur (Austurríki, Finnland, Svíþjóð, ríkin 2004, Króatía 2013). Fullyrðingin um að kynslóðir hafi "aldrei kosið um aðild" á því ekki við um öll aðildarríki.
Samhengi sem vantar
PREC-DATA-024 staðfestir að fjölmörg aðildarríki héldu aðildarþjóðaratkvæðagreiðslur, en sumum (t.d. Búlgaríu og Rúmeníu 2007) var einungis hleypt inn með þingsamþykki. Hjá stofnríkjum ESB var aðild oftast ekki borin undir þjóðaratkvæði, svo fullyrðingin á sterkast við um þau elstu, ekki nýrri ríki.
Staðfest Spánn gerðist aðili að Evrópusambandinu (þá Evrópubandalaginu) áður en 1995, þannig að Spánverjar fæddir 1995 hafa aldrei búið í landi utan sambandsins. Fordæmi
Spánverji fæddur árið 1995
Fullyrðing: Spánn gerðist aðili að Evrópusambandinu (þá Evrópubandalaginu) áður en 1995, þannig að Spánverjar fæddir 1995 hafa aldrei búið í landi utan sambandsins.
Heimildir staðfesta þetta. PREC-DATA-046 segir beint að Spánn hafi gengið í Evrópubandalagið árið 1986, sem er níu árum fyrir 1995. Spánverjar fæddir 1995 hafa því alla ævi búið í aðildarríki.
Samhengi sem vantar
PREC-DATA-046 tekur fram að Spánn fékk langan aðlögunartíma í landbúnaði og sjávarútvegi við inngönguna, en það breytir ekki aðildardagsetningunni 1986 sem er kjarni fullyrðingarinnar.
Staðfest Pólland gerðist aðili að Evrópusambandinu árið 2004, þannig að Pólverjar fæddir árið 2004 hafa aldrei búið í landi utan sambandsins. Fordæmi
Pólverji fæddur árið 2004
Fullyrðing: Pólland gerðist aðili að Evrópusambandinu árið 2004, þannig að Pólverjar fæddir árið 2004 hafa aldrei búið í landi utan sambandsins.
Heimildir staðfesta þetta. PREC-DATA-045 og AGRI-DATA-016 staðfesta báðar að Pólland gekk í ESB árið 2004. Pólverjar fæddir það ár hafa því alla ævi átt heima í aðildarríki.
Samhengi sem vantar
PREC-DATA-045 nefnir að Pólland fékk aðlögunartíma í landbúnaði og varðandi kaup útlendinga á landi, en þeir fyrirvarar haggast ekki við aðildarárið 2004 sem fullyrðingin byggir á.