Sigurjón Njarðarson
StjórnmálafólkFramkvæmdastjóri þingflokks viðreisnar (Viðreisnar)
Framkvæmdastjóri þingflokks Viðreisnar (Viðreisnar)
Yfirlit
Aðeins fullyrðingar sem aðilinn hefur fullyrt, verið vitnað í, eða umorðað eru taldar.
Fullyrðingar (7)
Að hluta staðfest Gunnar Bragi Sveinsson, þáverandi utanríkisráðherra, sagði í viðtali við Morgunblaðið þann 13. mars 2015 að hann hefði ekki sent neitt bréf þar sem fram kæmi að einhverju væri rift eða það dregið til baka. Fullyrt Fullveldi
"Menn geta kallað það hvað sem er. Ég hef ekki sent neitt bréf þar sem fram kemur að einhverju sé rift eða það dregið til baka." Þessi orð lét þáverandi utanríkisráðherra, Gunnar Bragi Sveinsson, falla í viðtali við Morgunblaðið þann 13. mars 2015.
PARTY-DATA-011 staðfestir að Gunnar Bragi Sveinsson sendi bréf til ESB 12. mars 2015 þar sem fram kom að Ísland ætti ekki lengur að teljast umsóknarríki. Bréfið fól ekki í sér orðin «rift» eða «dregið til baka» heldur var þar sagt að Ísland ætti ekki að vera á lista umsóknarríkja — sem styður fullyrðingu Gunnars Braga um orðalag bréfsins. Þó ber að geta þess að ESB og margir lögfræðingar litu á bréfið sem tilraun til afturköllunar, þótt formleg riftunarorð hafi ekki verið notuð.
Samhengi sem vantar
Heimildir staðfesta efni bréfsins en ekki nákvæmt orðalag viðtalsins við Morgunblaðið 13. mars 2015. PARTY-DATA-011 greinir frá bréfinu sjálfu en ekki fjölmiðlaviðtalinu. Framkvæmdastjórn ESB sagði bréfið fela ekki í sér formlega afturköllun, sem flækir túlkun Gunnars Braga á eigin gjörðum.
Ljósið elt út í haug Vísir
Staðfest Ísland sótti um aðild að Evrópusambandinu árið 2009. Fullyrt Fullveldi
Ríkisstjórn Framsóknarflokks og Sjálfstæðisflokks sem sat frá 2013 til 2015 dró aldrei til baka umsókn Íslands um aðild að Evrópusambandinu frá árinu 2009.
EEA-DATA-009 staðfestir að Ísland lagði inn aðildarumsókn til ESB 16. júlí 2009 undir stjórn Jóhönnu Sigurðardóttur. Fleiri heimildir (POLITICAL-DATA-010, EEA-LEGAL-020) styðja þessa grundvallarstaðreynd. Engar andstæðar heimildir eru til staðar — þetta er óumdeild söguleg staðreynd.
Ljósið elt út í haug Vísir
Staðfest Ríkisstjórn Framsóknarflokks og Sjálfstæðisflokks, sem sat frá 2013 til 2015, dró aldrei formlega til baka umsókn Íslands um aðild að Evrópusambandinu. Fullyrt Fullveldi
Ríkisstjórn Framsóknarflokks og Sjálfstæðisflokks sem sat frá 2013 til 2015 dró aldrei til baka umsókn Íslands um aðild að Evrópusambandinu frá árinu 2009.
PARTY-DATA-011 staðfestir að frumvarp um formlega afturköllun féll á Alþingi og náði aldrei til lokaatkvæðagreiðslu. Utanríkisráðherra Gunnar Bragi Sveinsson sendi bréf einhliða án samþykkis þingsins. Framkvæmdastjórn ESB viðurkenndi aldrei bréfið sem formlega afturköllun og hefur ítrekað að umsóknin sé enn gild. POLITICAL-DATA-010 staðfestir sama atburðarás.
Samhengi sem vantar
Bréf utanríkisráðherra 12. mars 2015 var sent einhliða og lagalegar afleiðingar þess eru enn umdeildar. SOV-DATA-023 notar orðalagið «Iceland formally withdrew its application» sem gefur til kynna aðra túlkun á formlegri stöðu bréfsins, þótt ESB hafi aldrei viðurkennt afturköllunina.
Ljósið elt út í haug Vísir
Að hluta staðfest Niðurstaða utanríkisráðuneytisins var sú að bréf íslenskra yfirvalda til ESB árið 2015 hafi ekki falið í sér formlega afturköllun aðildarumsóknar Íslands, heldur aðeins áréttingu á því að viðræðum hefði verið hætt. Fullyrt Fullveldi
"Hvorki orðalag ofangreindra bréfa né málsmeðferð fyrir þinginu bera með sér að um formlega afturköllun á aðildarumsókn Íslands að ESB hafi verið að ræða heldur áréttingu á því að viðræðum hefði verið hætt og ekki ætti að líta á Ísland sem umsóknarríki."
PARTY-DATA-011 staðfestir að Framkvæmdastjórn ESB leit aldrei á bréf Gunnars Braga sem formlega afturköllun, og POLITICAL-DATA-010 styður þetta. Efnislega er niðurstaðan — að bréfið hafi ekki verið formleg afturköllun — í samræmi við afstöðu ESB. Heimildir staðfesta hins vegar ekki beint að þetta hafi verið niðurstaða utanríkisráðuneytisins sjálfs; greinargerð ráðuneytisins frá ágúst 2025 er ekki í staðreyndagrunninum.
Samhengi sem vantar
Heimildir staðfesta afstöðu ESB en greinargerð utanríkisráðuneytisins sem fullyrðingin vísar til er ekki í staðreyndagrunninum. Til staðfestingar á að þetta sé niðurstaða ráðuneytisins sjálfs þyrfti aðgang að greinargerðinni frá ágúst 2025.
Ljósið elt út í haug Vísir
Staðfest Evrópusambandið hefur aldrei litið á bréf íslenskra yfirvalda sem formlega afturköllun aðildarumsóknar. Fullyrt Fullveldi
Viðbrögð ESB, sem hefur aldrei litið á bréf íslenskra yfirvalda sem formlega afturköllun umsóknar, eru á sömu nótum.
PARTY-DATA-011 staðfestir skýrt að talsmaður Framkvæmdastjórnarinnar sagði bréf Sveinsson fela ekki í sér formlega afturköllun umsóknarinnar. ESB hefur haldið áfram að líta á umsóknina sem tæknilega í gildi — Framkvæmdastjórnin staðfesti þetta í mars 2026. POLITICAL-DATA-010 og PREC-HIST-004 styðja þetta.
Samhengi sem vantar
Lagaleg staða umsóknarinnar er þó ekki alveg einhlít — PARTY-DATA-011 lýsir viðbrögðum ESB sem «ambiguous» og formennskuríki Lettlands svaraði formlega bréfinu fyrir hönd ráðsins. Framkvæmdastjórnin staðfesti í mars 2026 að umsóknin sé enn gild.
Ljósið elt út í haug Vísir
Að hluta staðfest Gunnar Bragi Sveinsson virtist vera á þeirri skoðun að erindi hans til Evrópusambandsins í apríl 2015 hafi haft þær afleiðingar að Ísland hefði dregið aðildarumsókn sína til baka. Fullyrt Fullveldi
Raunar virðist Gunnar Bragi vera á þeirri skoðun að erindi hans til Evrópusambandsins í apríl 2015 hafi haft þær afleiðingar að Ísland hefði dregið aðildarumsókn sína til baka.
PARTY-DATA-011 staðfestir að Gunnar Bragi sendi bréf til ESB í mars (ekki apríl) 2015 þar sem sagði að Ísland ætti ekki lengur að teljast umsóknarríki — sem bendir til þess að hann hafi litið á bréfið sem aðgerð til afturköllunar. POLITICAL-DATA-011 nefnir að hann hafi sagt að engin þjóðaratkvæðagreiðsla þyrfti vegna þess að umsóknin væri dregin til baka. Dagsetningin «apríl 2015» í fullyrðingunni er þó röng — bréfið var sent 12. mars 2015 samkvæmt öllum heimildum.
Samhengi sem vantar
Bréf Gunnars Braga var sent 12. mars 2015, ekki í apríl 2015. Framkvæmdastjórn ESB viðurkenndi aldrei bréfið sem formlega afturköllun. Fullyrðingin greinir réttilega frá skoðun Gunnars Braga en dagsetningin er röng.
Ljósið elt út í haug Vísir
Að hluta staðfest Utanríkismálanefnd Alþingis hefur heimild til að óska eftir þeim gögnum sem Gunnar Bragi vísar til. Fullyrt Fullveldi
Björn Bjarnason veit líka fullvel að utanríkismálanefnd getur óskað eftir þeim gögnum sem Gunnar Bragi vísar til.
SOV-LEGAL-019 staðfestir að 24. grein þingskapa leggur ríkisstjórninni skyldu á herðar að bera meiri háttar utanríkismál undir utanríkismálanefnd. SOV-LEGAL-028 sýnir að nefndin hefur í raun óskað eftir upplýsingum. Heimildin kveður þó á um samráðsskyldu, ekki beint um gagnaöflunarvald nefndarinnar — mismunur er á skyldu til samráðs og heimild til gagnaóska.
Samhengi sem vantar
Grein 24 í þingsköpum kveður á um samráðsskyldu ríkisstjórnar við utanríkismálanefnd en almennt gagnaöflunarvald þingnefnda er reglað í öðrum ákvæðum þingskapa sem ekki er vísað til í heimildunum. Upplýsingaréttur þingnefnda er víðtækari en almennings samkvæmt lögum um Stjórnarráð Íslands, en þau ákvæði eru ekki í staðreyndagrunninum.
Ljósið elt út í haug Vísir