← Til baka á Heimildir
PREC-DATA-036 Sérfræðigreining Há
Fordæmi Fordæmi
Samningaviðræður um ESB-aðild hafa í sögunni tekið mjög mismunandi langan tíma: Austurríki, Finnland og Svíþjóð (1995) luku viðræðum á innan við tveimur árum, en Króatía — nýjasta aðildarríkið (2013) — þurfti rúm sjö og hálft ár. Dæmin sýna allt frá rétt undir tveimur árum upp í þrettán ár eða meira, eins og stöðugt ólokinnar aðildarumsókn Montenegró ber vitni.
Enska frumtextinn

Historical EU accession negotiation timelines vary dramatically. The fastest accession was Austria, Finland, and Sweden (1995), completing negotiations in approximately 1 year and 11 months. Denmark, Ireland, and the UK (1973) took 4 years 2 months. The 2004 Central European enlargement took 4-6 years (Slovakia, Latvia, Lithuania, Malta: 4 years 2 months; Slovenia, Hungary, Czech Republic, Poland, Estonia, Cyprus: 6 years 1 month). Spain and Romania/Bulgaria took approximately 6 years 10 months. Portugal required 7 years 2 months, and Croatia (2013) — the most recent accession — took 7 years 8 months. Montenegro has been negotiating since 2012 (13+ years) without completion.

Síðast staðfest 28. mars 2026
Svið Fordæmi
Heimildaflokkur Sérfræðigreining

Heimild

Visit Ukraine / EU Council enlargement data

Gögn um aðildarviðræður eru fengin úr skráningum Evrópuráðsins og greiningum sem byggja á opinberum tímaáætlunum stækkunarferla ESB.

Skoða heimild ↗

Fyrirvarar

Fordæmi Austurríkis/Finnlands/Svíþjóðar (1 ár og 11 mánuðir) er oft nefnt sem fyrirmynd að hugsanlegum aðildarhraða Íslands, en þessi lönd stóðu ekki frammi fyrir sambærilegum áskorunum í sjávarútvegs- og landbúnaðarmálum. Þau voru efnuð, stöðug lýðræðisríki með mikla samræmingu við „acquis“ – svipuð Íslandi að flestu leyti, en án málaflokks sem skilgreindi heila atvinnugrein, líkt og sjávarútvegurinn, sem krafðist þess að semja þyrfti um kafla frá grunni sem aldrei hafði verið samið um áður.

Tengdar heimildir (3)

PREC-DATA-001 Fordæmi

Vöruútflutningur Bretlands til ESB lækkaði verulega eftir Brexit: árið 2024 nam hann 177 milljörðum punda, um 18% undir stigi 2019 að raunvirði. Þjónustuútflutningur stóð sig betur og hækkaði um 19% að raunvirði. Viðskiptasamningur Bretlands og ESB tryggir engan toll eða kvóta en leiddi til umtalsverðra ótollhindrana eins og tollskýrslna, upprunalandsvottorða og eftirlitsaðgerða.

 PREC-DATA-002 Fordæmi

Fjárlagaskrifstofa Bretlands (OBR) áætlar að eftir brexit muni á endanum draga úr langtíma VLF Bretlands um um 4% miðað við að hafa verið í ESB; í mars 2024 staðfesti OBR að þróunin væri «að mestu í samræmi við spána». Áhrifin þykja tengjast auknum viðskiptahindrunum sem draga úr viðskiptahlutdeild, þótt matið sé módelbyggt og taki allt að 15 ár að ganga að fullu í garð.

 SOV-DATA-006 Fullveldi

Ríkisstjórn Íslands tilkynnti snemma árs 2026 að þjóðaratkvæðagreiðsla um endurupptöku aðildarviðræðna við ESB yrði haldin 29. ágúst 2026. Þrír stjórnarflokkar — Samfylkingin, Viðreisn og Flokkur fólksins — standa að þingsályktunartillögunni. Atkvæðagreiðslan er ráðgefandi og snýst um hvort hefja eigi aftur viðræður sem frystust 2013, ekki um aðild sem slíka.

Notuð í greiningum (15)

Beitir sér ekki sérstaklega fyrir því að spurningunni verði breytt Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Ísland hefur takmörkuð pólitísk áhrif í dag vegna þess að það er ekki aðili að Evrópusambandinu.

Erna og Jón útskýra lok, lok og læs -- lokunarskilyrði aðildarferlisins Heimssýn

  • Að hluta staðfest Styður Þetta ófrávíkjanlega ferli við lokun samningskafla var að mestu leyti þegar komið til framkvæmdar þegar ríkin 10 sem gengu í ESB 1. maí 2004 gerðu sína aðildarsamninga.

ESB skortir ríkar þjóðir Blog.is (Björn Bjarnason)

  • Staðfest Styður Engu nýju ríki hefur verið hleypt inn í ESB síðan Króatía varð aðili þess árið 2013.
  • Staðfest Styður Króatía sótti um ESB-aðild árið 2003.

Hvaða átta milljarðar, Þorgerður? Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Finnland, Svíþjóð og Austurríki gengu í ESB árið 1994 og eru meðal þeirra ríkja sem greiða meira til sambandsins en þau fá til baka.

Ísland í Evrópusambandinu Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Ferli við að fá samþykki allra aðildarríkja á aðildarsáttmála tekur yfirleitt um eitt til þrjú ár.

Lilja hvöss: Hún tekur enga ábyrgð Morgunblaðið

  • Heimildir vantar Andmælir Utanríkisráðherra Íslands hefur sagt í erlendum miðlum að Ísland geti verið komið inn í ESB á 12-18 mánuðum.

Samningsmarkmið Íslands mega ekki vera leyndarmál Vísir

  • Staðfest Styður Aðlögunarviðræður Íslands við ESB hófust árið 2010.
  • Staðfest Styður Aðlögunarviðræður Íslands við ESB stóðu yfir á árunum 2010–2013.

Stækkunarstjóri ætlar að flýta viðræðum við Ísland Heimildin

  • Að hluta staðfest Styður Svartfjallaland er það umsóknarríki sem lengst er komið á leið sinni til inngöngu í ESB.

Telur spurninguna í ESB-kosningunni gallaða Viðskiptablaðið

  • Staðfest Styður Aðildarviðræður Íslands við ESB stöðvuðust í reynd árið 2013.

Það má semja um aðildarskilmála að ESB DV

  • Staðfest Styður ESB-aðildarsamningar taka yfirleitt fjölda ára, jafnvel áratugi.

Thomas Möller skrifar: Með eða á móti ESB – hver hefur rétt fyrir sér? DV

  • Staðfest Styður Samningar þeirra ríkja sem hafa gengið í ESB hafa yfirleitt tekið mörg ár.
  • Að hluta staðfest Styður Gera má ráð fyrir að samningaviðræður við Ísland taki eitt til tvö ár.

Tollabandalag ESB og mörk „sérlausna“ Vísir

  • Staðfest Styður Ísland átti í aðildarviðræðum við ESB á árunum 2009–2013.

Umsögn um þingsályktunartillögu um þjóðaratkvæðagreiðslu Blog.is

  • Að hluta staðfest Styður Aðlögunarferli Íslands að regluverki ESB lauk árið 2013.

Upplýsingar vantar Bændablaðið

  • Staðfest Styður Aðildarviðræður við ESB munu líklega taka mörg ár.

Víkulokin 7. mars 2026 Vikulokin (RÚV)

  • Að hluta staðfest Styður Noregur, Svíþjóð, Finnland og Austurríki sóttu um ESB-aðild á sama tíma og Guðlaugur Þór var virkur þátttakandi í alþjóðasamstarfi.