CURRENCY-DATA-014
Alþjóðastofnun
Há
Sveiflur í hagvexti á Íslandi hafa verið mun meiri en í ESB-ríkjum eða á Norðurlöndum. Á árunum 2000–2024 sveiflaðist hagvöxtur Íslands frá +8,8% (2022) niður í -8,3% (2009) — samtals 17,1 prósentustiga bil — samanborið við 9,4 prósentustiga bil í Danmörku.
Enska frumtextinn
Iceland's GDP growth has been significantly more volatile than that of eurozone members or Nordic EU countries. Between 2000 and 2024, Iceland's GDP growth ranged from +8.8% (2022) to -8.3% (2009), a swing of 17.1 percentage points. By comparison, Denmark's range over the same period was +6.0% to -3.4% (9.4pp swing). Iceland experienced two deep contractions — the 2008 crisis (-8.3% in 2009) and the COVID shock (-6.6% in 2020) — but also two periods of very rapid growth (2004–2007 averaging 7.3%, and 2021–2023 averaging 6.4%). The independent currency contributes to both the amplitude of booms and the depth of busts.
Heimild
World Bank — GDP growth (annual %) (NY.GDP.MKTP.KD.ZG)
Alþjóðabankinn er alþjóðleg þróunarstofnun sem birtir World Development Indicators, umfangsmikinn gagnagrunn um efnahagsþróun og félagslega vísa landa víðs vegar um heim.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Sveiflur í VLF eru skipulagslega meiri í smáhagkerfum óháð gjaldmiðilsfyrirkomulagi. Upptaka evru myndi draga úr gengisdrifnum sveiflum en gæti aukið aðlögunarkostnað ef ósamhverf hagáföll eiga sér stað (missir sjálfstæðrar peningamálastefnu).
Notuð í greiningum (22)
25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar Silfrið (RÚV)
- Að hluta staðfest Styður Ísland náði ótrúlegum og hröðum efnahagslegum viðsnúningi eftir bankahrun 2008 — ekkert ríki, að minnsta kosti á seinni tíð, hefur náð jafn miklum og hröðum viðsnúningi.
Að kjósa tækifæri, eða hafna því Vísir
- Staðfest Styður Íslenska hagkerfið er sérstaklega viðkvæmt fyrir efnahagslegum áföllum og þau eru tíðari og alvarlegri á Íslandi en gerist og gengur í sama heimshluta.
- Staðfest Styður Bankahrunið 2008 var eitt af stærstu efnahagslegum áföllum Íslands á síðustu öld.
- Að hluta staðfest Styður Fall WOW-air og Covid-faraldurinn ollu efnahagslegum áföllum á Íslandi.
- Að hluta staðfest Styður Íslenska krónan ýkir efnahagslegar sveiflur frekar en hún deyfi þær.
- Að hluta staðfest Styður Upptaka evru myndi draga úr harðleika efnahagslegra áfalla á Íslandi og Ísland myndi jafna sig á þeim hraðar.
Afvegaleiðing umræðu um ESB Vísir
- Staðfest Styður Bankahrunið árið 2008 markaði djúp spor í íslensku samfélagi og breytti forsendum efnahags- og utanríkismála.
Brútal greining á ESB fyrir veruleikafirrta ESB-sinna á Íslandi Blog.is
- Að hluta staðfest Styður Íslenskur gjaldmiðill er sveiflukenndur
Er ESB „hnignunarbandalag“? Vísir
- Að hluta staðfest Styður Hagvöxtur á Íslandi síðustu ára hefur mælst um 2–2,5% að meðaltali, en hagvöxtur á mann hefur verið sáralítill.
- Að hluta staðfest Styður Samkvæmt minnisblaði fjármálaráðherra hefur hagkerfið lítið sem ekkert vaxið, leiðrétt fyrir fólksfjölgun, í hartnær áratug.
- Að hluta staðfest Styður Efnahagsleg stöðnun hefur verið mjög misjöfn í mismunandi löndum ESB, sem bendir gegn þeirri kenningu að ESB-samstarfið sem slíkt sé orsök hennar.
Er Kristrún Frostadóttir viljandi að reyna að leiða þjóðina inn í ESB? Vísir
- Að hluta staðfest Styður Íslenska hagkerfið einkenndist af miklum sveiflum vegna innspýtingar fjármagns með komu herliðsins, Marshall-aðstoðinni og duttlungum síldarinnar
ESB fyrir elítuna – eða almenning í landinu? visir
- Að hluta staðfest Styður Ísland er með minnsta og sveiflukenndasta gjaldmiðil vesturlanda
ESB-umræðan leysir ekki efnahagsvandann Sjálfstæðisflokkurinn
- Að hluta staðfest Styður Staða efnahagsmála á Íslandi er erfið og atvinnuleysi er að aukast.
Evran er varanleg lausn vidreisn
- Staðfest Styður Íslenskt hagkerfi er viðkvæmt fyrir efnahagsáföllum og hefur sögulega lent í endurteknum áföllum.
Evrópuhraðlestin fer út af sporinu Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Styður Fjárlagahalli Íslands hefur oft farið yfir 3% og nú síðast til að bregðast við náttúruhamförum við Grindavík.
Evruskýrslan án skýrrar niðurstöðu Morgunblaðið
- Staðfest Styður Ísland sker sig úr í norrænum samanburði með meiri sveiflum í gengi, verðbólgu, vöxtum, fjármagnsflæði og þjóðarbúskap.
Gjaldeyrisáhættan þurrkaðist út Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Andmælir Pólland og Ungverjaland eru með hærri vexti en Króatía vegna þess að þau eru ekki með evruna
Gylfi Magnússon: Eini raunhæfi kosturinn er ESB og evra DV
- Staðfest Styður Ísland hefur gengið miklu verr en Danmörk að halda verðlagi og gengi stöðugu síðan krónan kvaddi þá dönsku
- Staðfest Styður Vextir eru hærri á Íslandi og virðast þurfa að vera hærri vegna þess að traust á krónunni er takmarkað
- Staðfest Styður Það hefur stundum kosti að vera með lítinn og sveigjanlegan gjaldmiðil
- Að hluta staðfest Andmælir Íslenska krónan hefur verið samfelld sorgarsaga
Hætta á sársaukafullri aðlögun án breytts módels Viðskiptablaðið
- Staðfest Styður Ef Ísland tæki upp evru og íslenskar launahækkanir héldu áfram umfram það sem gerist hjá öðrum þjóðum, myndi það leiða til mjög alvarlegra efnahagserfiðleika og sársaukafullrar aðlögunar.
Halla Hrund Logadóttir: Evrópusambandsaðild eykur líkur á vaxtalækkunum DV
- Að hluta staðfest Styður Ísland hefur í meira en hundrað ár ekki tekist að beita sér þeim aga sem þarf til að halda efnahagslegum stöðugleika.
Hvaða átta milljarðar, Þorgerður? Vísir
- Að hluta staðfest Andmælir Á evrusvæðinu hefur verið mikill skortur á hagvexti.
- Að hluta staðfest Styður Hvert prósentustig í minni hagvexti kostar þjóðarbúið tugi milljarða króna árlega.
Jón Gnarr: ESB ske es spé DV
- Að hluta staðfest Andmælir Ísland hefur sjálfstæðan sveigjanlegaan gjaldmiðil sem er kostur
Orðið á götunni: Börnin okkar eiga það skilið! DV
- Að hluta staðfest Styður Icelandair fjármagnar sig í erlendri mynt á mun lægri vöxtum en litlum og meðalstórum íslenskum fyrirtækjum standa til boða.
Orðið á götunni: Öldungar á ýmsum aldri á móti framtíðinni DV
- Að hluta staðfest Andmælir Krónan reyndist íslenskum efnahag vel frá hruninu 2008.
Samningsmarkmið Íslands mega ekki vera leyndarmál Vísir
- Staðfest Styður Íslenskt hagkerfi einkennist af óstöðugum atvinnugreinum og þarf að geta brugðist hratt við ytri áföllum.
Sólveig Anna um stöðu verkafólks innan eða utan ESB Vísir
- Að hluta staðfest Styður Óstöðugleiki í gjaldmiðli og efnahagsumhverfi bitnar oft harðast á almennu launafólki.
Þarf Ísland að vera dýrasta land í heimi? Vísir
- Að hluta staðfest Styður Að mati hagdeildar Visku mun áframhaldandi verðlagshækkun leiða af sér samdrátt í útflutningi, veikingu krónu og kaupmáttarrýrnun.