Sveiflur í hagvexti á Íslandi hafa verið mun meiri en í ESB-ríkjum eða á Norðurlöndum. Á árunum 2000–2024 sveiflaðist hagvöxtur Íslands frá +8,8% (2022) niður í -8,3% (2009) — samtals 17,1 prósentustiga bil — samanborið við 9,4 prósentustiga bil í Danmörku.
Enska frumtextinn
Iceland's GDP growth has been significantly more volatile than that of eurozone members or Nordic EU countries. Between 2000 and 2024, Iceland's GDP growth ranged from +8.8% (2022) to -8.3% (2009), a swing of 17.1 percentage points. By comparison, Denmark's range over the same period was +6.0% to -3.4% (9.4pp swing). Iceland experienced two deep contractions — the 2008 crisis (-8.3% in 2009) and the COVID shock (-6.6% in 2020) — but also two periods of very rapid growth (2004–2007 averaging 7.3%, and 2021–2023 averaging 6.4%). The independent currency contributes to both the amplitude of booms and the depth of busts.
Heimild
World Bank — GDP growth (annual %) (NY.GDP.MKTP.KD.ZG)
Alþjóðabankinn er alþjóðleg þróunarstofnun sem birtir World Development Indicators, umfangsmikinn gagnagrunn um efnahagsþróun og félagslega vísa landa víðs vegar um heim.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Sveiflur í VLF eru skipulagslega meiri í smáhagkerfum óháð gjaldmiðilsfyrirkomulagi. Upptaka evru myndi draga úr gengisdrifnum sveiflum en gæti aukið aðlögunarkostnað ef ósamhverf hagáföll eiga sér stað (missir sjálfstæðrar peningamálastefnu).
Notuð í greiningum (11)
25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar Silfrið (RÚV)
- Að hluta staðfest Styður Ísland náði ótrúlegum og hröðum efnahagslegum viðsnúningi eftir bankahrun 2008 — ekkert ríki, að minnsta kosti á seinni tíð, hefur náð jafn miklum og hröðum viðsnúningi.
Afvegaleiðing umræðu um ESB Vísir
- Staðfest Styður Bankahrunið árið 2008 markaði djúp spor í íslensku samfélagi og breytti forsendum efnahags- og utanríkismála.
Er ESB „hnignunarbandalag“? Vísir
- Að hluta staðfest Styður Hagvöxtur á Íslandi síðustu ára hefur mælst um 2–2,5% að meðaltali, en hagvöxtur á mann hefur verið sáralítill.
- Að hluta staðfest Styður Samkvæmt minnisblaði fjármálaráðherra hefur hagkerfið lítið sem ekkert vaxið, leiðrétt fyrir fólksfjölgun, í hartnær áratug.
- Að hluta staðfest Styður Efnahagsleg stöðnun hefur verið mjög misjöfn í mismunandi löndum ESB, sem bendir gegn þeirri kenningu að ESB-samstarfið sem slíkt sé orsök hennar.
ESB-umræðan leysir ekki efnahagsvandann Sjálfstæðisflokkurinn
- Að hluta staðfest Styður Staða efnahagsmála á Íslandi er erfið og atvinnuleysi er að aukast.
Evrópuhraðlestin fer út af sporinu Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Styður Fjárlagahalli Íslands hefur oft farið yfir 3% og nú síðast til að bregðast við náttúruhamförum við Grindavík.
Gylfi Magnússon: Eini raunhæfi kosturinn er ESB og evra DV
- Staðfest Styður Ísland hefur gengið miklu verr en Danmörk að halda verðlagi og gengi stöðugu síðan krónan kvaddi þá dönsku
- Staðfest Styður Vextir eru hærri á Íslandi og virðast þurfa að vera hærri vegna þess að traust á krónunni er takmarkað
- Staðfest Styður Það hefur stundum kosti að vera með lítinn og sveigjanlegan gjaldmiðil
- Að hluta staðfest Andmælir Íslenska krónan hefur verið samfelld sorgarsaga
Hætta á sársaukafullri aðlögun án breytts módels Viðskiptablaðið
- Staðfest Styður Ef Ísland tæki upp evru og íslenskar launahækkanir héldu áfram umfram það sem gerist hjá öðrum þjóðum, myndi það leiða til mjög alvarlegra efnahagserfiðleika og sársaukafullrar aðlögunar.
Hvaða átta milljarðar, Þorgerður? Vísir
- Að hluta staðfest Andmælir Á evrusvæðinu hefur verið mikill skortur á hagvexti.
- Að hluta staðfest Styður Hvert prósentustig í minni hagvexti kostar þjóðarbúið tugi milljarða króna árlega.
Jón Gnarr: ESB ske es spé DV
- Að hluta staðfest Andmælir Ísland hefur sjálfstæðan sveigjanlegaan gjaldmiðil sem er kostur
Orðið á götunni: Börnin okkar eiga það skilið! DV
- Að hluta staðfest Styður Icelandair fjármagnar sig í erlendri mynt á mun lægri vöxtum en litlum og meðalstórum íslenskum fyrirtækjum standa til boða.
Orðið á götunni: Öldungar á ýmsum aldri á móti framtíðinni DV
- Að hluta staðfest Andmælir Krónan reyndist íslenskum efnahag vel frá hruninu 2008.