Verðbólga á Íslandi hefur verið mun hærri og sveiflukenndari en á evrusvæðinu síðustu tvo áratugi. Meðalverðbólga á Íslandi var um 5,5% á árunum 2005–2025 samanborið við 2,1% á evrusvæðinu. Meðalársverðbólga náði hámarki í 12,7% árið 2008 í fjármálakreppunni (12 mánaða breytingin fór hæst í 18,6% í janúar 2009) og 10,2% árið 2022–2023.
Enska frumtextinn
Iceland has experienced significantly higher and more volatile inflation than the eurozone over the past two decades. Average annual CPI inflation in Iceland was approximately 5.5% over 2005–2025, compared to approximately 2.1% in the eurozone over the same period. Iceland's annual average CPI inflation peaked at 12.7% in 2008 during the financial crisis (the 12-month year-on-year reading reached 18.6% in January 2009) and reached 10.2% in 2022–2023 during the global inflation surge. The eurozone peaked at 10.6% in October 2022 but returned below 3% by late 2023, while Icelandic inflation remained above 6% through most of 2024.
Heimild
Hagstofa Íslands — Consumer price index; Eurostat — HICP
Hagstofa Íslands er opinber tölfræðistofnun landsins sem safnar og birtir hagtölur um efnahag, verðlag og samfélag. Eurostat er tölfræðistofa Evrópusambandsins.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Í verðbólgusamanburði þarf að taka tillit til mismunandi samsetningar vörukörfu og þróunar á húsnæðismarkaði. Ísland, sem er lítið og opið hagkerfi, er í eðli sínu viðkvæmara fyrir verðbólgu vegna innflutningsháðar og kjarasamningahefðar. Upptaka evru myndi ekki sjálfkrafa skila verðbólgu á pari við evrusvæðið, líkt og sést á ólíkri reynslu Eystrasaltsríkjanna af verðbólgu eftir upptöku evrunnar.
Notuð í greiningum (17)
Að kjósa tækifæri, eða hafna því Vísir
- Staðfest Styður Íslenska hagkerfið er sérstaklega viðkvæmt fyrir efnahagslegum áföllum og þau eru tíðari og alvarlegri á Íslandi en gerist og gengur í sama heimshluta.
- Að hluta staðfest Styður Óðaverðbólga var á Íslandi á 9. áratug 20. aldar.
- Staðfest Styður Sum ríki með evru þurfa að takast á við verðbólgu en þurfa ekki að glíma við samhliða breytingu á gengi gjaldmiðils.
Að kljúfa þjóðina með tilfinningaþrunginni spurningu Vísir
- Að hluta staðfest Styður Ekki hefur tekist að berja niður verðbólgu á Íslandi.
Að segja nei er upplýst ákvörðun Viðskiptablaðið
- Staðfest Styður Verðbólga er viðvarandi á Íslandi.
„Alger misskilningur að verðbólga lækki sjálfkrafa með ESB eða evru“ vb
- Staðfest Styður Það er algjör misskilningur að verðbólga lækki sjálfkrafa ef ríki gengur í Evrópusambandið eða myntbandalagið og tekur upp evru.
- Staðfest Styður Verðbólga er mismunandi milli ríkja innan Evrópusambandsins og evrusvæðisins, óháð því hvort þau séu á evrusvæðinu.
- Að hluta staðfest Styður Samræmd vísitala neysluverðs, sem Seðlabanki Evrópu og Eurostat nota til samanburðar milli ríkja, sýnir 4,9% verðbólgu á Íslandi í apríl 2026.
- Að hluta staðfest Styður Búast má við frekari verðbólguhækkun í Evrópu á næstunni, sérstaklega í ríkjum sem eru viðkvæm fyrir verðhækkunum á gasi og olíu.
Efnahagslegur raunveruleiki: Ísland dregst enn frekar aftur úr smáríkjum innan ESB Vísir
- Staðfest Styður Verðbólga á Íslandi er mun hærri en í samanburðarríkjum og hefur verið það um áratuga skeið.
- Að hluta staðfest Styður Öll samanburðarríkin nema Ísland eru undir verðbólgumarkmiði Seðlabanka Íslands um 2,5% verðbólgu.
Eitt og annað um meirihlutaálit utanríkismálanefndar Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Styður Hagfræðistofnun hefur komist að þeirri niðurstöðu að munurinn á vöxtum á Íslandi og í Evrópu skýrist að hluta til af hærri verðbólguvæntingum á Íslandi, en einnig af dýru fjármálakerfi, minni samkeppni og háum sköttum á fjármálastofnanir.
Er Kristrún Frostadóttir viljandi að reyna að leiða þjóðina inn í ESB? Vísir
- Að hluta staðfest Styður Eftir þjóðarsáttina 1990 hefur verðbólga verið mjög lág í samanburði við áratugina þar á undan
Gjaldeyrisáhættan þurrkaðist út Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Verðbólga á evrusvæðinu er nú 1,9% á meðan hún er 3,5% í Króatíu
Greið leið til lækkunar stýrivaxta Vísir
- Að hluta staðfest Styður Verðbólga á Íslandi er hærri en í nágrannaríkjum
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
- Að hluta staðfest Styður Verðbólga er venjulega 2–3 sinnum hærri á Íslandi en í Evrópu.
- Staðfest Styður Verðbólga á Íslandi er um 5%.
- Að hluta staðfest Styður Það er rangt að verðbólga sé 2–3 sinnum hærri á Íslandi en í Evrópu.
Ísland á heima í ESB DV
- Að hluta staðfest Styður Vextir á Íslandi eru allt að þrisvar sinnum hærri en í evruríkjum.
Lilja hvöss: Hún tekur enga ábyrgð Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Leiguverð hefur mikil áhrif á vísitölu neysluverðs og hækkun þess myndi búa til verðbólgu.
„Munum aldrei“ geta tekið upp evru nema koma vinnumarkaðinum fyrst í lag Vísir
- Að hluta staðfest Andmælir Norðurlöndin — þótt þær hafi valið mismunandi peningastefnu — hafa allar svipað vinnumarkaðslíkan sem hefur áhrif á árangur þeirra í verðstöðugleika.
Óþarfa sannleiksleit Vísir
- Að hluta staðfest Styður Verðbólga á Íslandi hefur aðallega verið innanbúðarvandi.
Sex ástæður til að segja já við ESB-viðræðum Vísir
- Að hluta staðfest Styður Vextir á Íslandi eru um 3% hærri en hjá ESB-ríkjum.
Spursmál #115 — Er Ísland á leið inn í Evrópusambandið? Spursmál (mbl.is)
- Staðfest Styður Vextir og verðbólga hafa verið hærri á Íslandi allan lýðveldistímann miðað við samanburðarlönd.
Þarf Ísland að vera dýrasta land í heimi? Vísir
- Staðfest Styður Verðlag á Íslandi hækkar tvöfalt hraðar en verðlag Evrópska efnahagssvæðisins.
- Að hluta staðfest Styður Verðbólgumarkmið Seðlabankans upp á 2,5 prósent náðist síðast fyrir rúmlega sex árum.
- Að hluta staðfest Styður Verðbólga á Íslandi fór í tveggja stafa tölu á tíð síðustu ríkisstjórnar.
- Að hluta staðfest Styður Að mati hagdeildar Visku mun áframhaldandi verðlagshækkun leiða af sér samdrátt í útflutningi, veikingu krónu og kaupmáttarrýrnun.