Ágúst Ólafur Ágústsson
StjórnmálafólkBloggar
Bloggar — hlynnt ESB-aðild.
Þingvirkni um ESB-mál
Ræður á Alþingi um ESB- og Evrópumál.
Sjá þingræður →Yfirlit
Aðeins fullyrðingar sem aðilinn hefur fullyrt, verið vitnað í, eða umorðað eru taldar.
Fullyrðingar (27)
Að hluta staðfest Vextir eru þrisvar sinnum lægri hjá ESB-löndum en á Íslandi. Umorðað Gjaldmiðill
Vextir eru þrisvar sinnum lægri hjá ESB en á Íslandi.
Heimildir staðfesta umtalsverðan vaxtamun milli Íslands og evrusvæðisins. Samkvæmt CURR-DATA-007 er stýrivextir Seðlabankans 7,25% á móti 2,00% hjá ECB, og HOUS-DATA-005 sýnir að óverðtryggðir íslenskir húsnæðisvextir eru 7,5–8,5% á móti 3,4% á evrusvæðinu. Þetta er u.þ.b. tvöfaldur munur á stýrivöxtum, ekki þrefaldur. HOUSING-DATA-008 bendir þó á að samanburðurinn sé flóknari vegna verðtryggðra lána á Íslandi. Fullyrðingin ýkir muninn nokkuð.
Samhengi sem vantar
Fullyrðingin tekur ekki tillit til þess að meirihluti íslenskra húsnæðislána eru verðtryggð (3,5–5,5% nafnvextir) frekar en óverðtryggð (7,5–8,5%), sem breytir samanburðinum verulega. Einnig er vaxtamunurinn ólíkur eftir tegund vaxta (stýrivextir, húsnæðisvextir, langtímavextir). Munurinn á stýrivöxtum er 3,6x en á húsnæðislánavöxtum frekar 2–2,5x.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Staðfest Vaxtastig er mismunandi milli aðildarríkja ESB; til dæmis er vaxtastig í Ungverjalandi annað en í Hollandi. Umorðað Gjaldmiðill
Það er fullkomlega rangt að VEXTIR séu þeir sömu allstaðar í ESB löndunum til dæmis er allt annað vaxtastig í Ungverjalandi en í Hollandi og svo framvegis.
Heimildir staðfesta að vextir innan ESB eru mismunandi. CURR-DATA-016 lýsir því hvernig vaxtamunur á evrusvæðinu var raunverulegur, sérstaklega í kreppunni 2010–2012. Enn fremur er Ungverjaland ekki aðili að evrusvæðinu og heldur eigin gjaldmiðli (forint), sem þýðir að vaxtamunurinn við Holland er enn meiri. HOUS-DATA-005 staðfestir einnig umtalsverðan breytileika í húsnæðislánavöxtum á milli ESB-landa.
Samhengi sem vantar
Mikilvægt samhengi vantar: Ungverjaland er ESB-ríki en ekki á evrusvæðinu. Vaxtamunur milli evruríkja er minni en milli evruríkja og ESB-ríkja utan evrunnar. Fullyrðingin blandar saman ESB-aðild og evruaðild.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Að hluta staðfest Vextir á Íslandi myndu ekki breytast við aðild að ESB. Umorðað Gjaldmiðill
Þar af leiðandi má alveg gera því skóna AÐ VEXTIR Á ÍSLANDI MYNDU EKKERT BREYTAST VIÐ AÐILD AÐ ESB.
Fullyrðingin er rétt að hluta: ESB-aðild ein og sér myndi hafa takmörkuð áhrif á vexti þar sem Ísland myndi halda krónunni í fyrstu. CURR-DATA-015 staðfestir að ESB-aðild án evruaðildar myndi hafa lítil áhrif á húsnæðislánamarkaðinn þar sem Ísland er þegar í EES. Hins vegar bendir POL-DATA-017 á mat Viðskiptaráðs um lægri vexti og CURR-DATA-011 gerir ráð fyrir að vextir yrðu «nokkuð lægri» við evruaðild. Fullyrðingin er of afdráttarlaus; vextir myndu líklega lækka við evruaðild, þó tímalínan sé löng.
Samhengi sem vantar
Fullyrðingin gerir ekki grein fyrir muninum á ESB-aðild og evruaðild. ESB-aðild leiðir ekki sjálfkrafa til evrunnar — Búlgaría tók 19 ár. Vextir myndu líklega ekki breytast verulega við ESB-aðild eina og sér, en myndu líklega lækka ef Ísland tæki upp evruna, þó sá ferill gæti tekið áratugi.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Að hluta staðfest Verðlag á Íslandi er það hæsta í Evrópu. Umorðað Viðskipti
Verðlag á Íslandi er það hæsta í Evrópu.
Samkvæmt TRADE-COMP-003 var almennt verðlag á Íslandi um 50% yfir meðaltali ESB-27, sem er hæst í Evrópu á eftir Sviss. CURRENCY-DATA-007 staðfestir að verðlagsstuðull Íslands var 152,9 (ESB-27 = 100) árið 2024. Ísland er þannig næsthæst í Evrópu, ekki hæst — Sviss er hærra. Fullyrðingin er nærri lagi en tæknilega ónákvæm.
Samhengi sem vantar
Sviss er með hærra verðlag en Ísland samkvæmt Eurostat-gögnum. Hátt verðlag á Íslandi skýrist af mörgum þáttum: litlum innlendum markaði, háum launum, flutningskostnaði, sköttum og takmörkuðum samkeppni, ekki eingöngu gjaldmiðla- eða viðskiptastefnu.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Staðfest Laun á Íslandi eru há í alþjóðasamanburði. Umorðað Vinnumarkaður
Laun á Íslandi eru há í alþjóðasamanburði
LABOUR-DATA-003 staðfestir að laun á Íslandi séu meðal þeirra hæstu í Evrópu, um 15–20% yfir meðaltali ESB-27 miðað við kaupmáttarjafnvægi. TRADE-COMP-002 sýnir að VLF á mann er u.þ.b. $72.000 (PPP) og PREC-DATA-025 bendir á að Ísland sé ríkasti umsækjandi ESB-aðildar í sögunni. Fullyrðingin er í meginatriðum rétt.
Samhengi sem vantar
Hár framfærslukostnaður — einkum húsnæði, matur og þjónusta — rýrir launaforskotið verulega. Raunlaunahækkanir hafa verið hóflegar frá 2020 vegna verðbólgu. Samanburður á launum milli landa er viðkvæmur fyrir kaupmáttarjöfnuði og gengissveiflum.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Að hluta staðfest Að minnsta kosti 5 aðildarríki ESB hafa svipað há laun og Ísland en hafa þó ekki þetta háa verðlag. Umorðað Vinnumarkaður
að minnsta kosti 5 aðildarríki ESB sem hafa svipað há laun og Ísland en hafa þó ekki þetta háa verðlag
LABOUR-DATA-003 sýnir að laun á Íslandi séu sambærileg við Danmörku og Lúxemborg. TRADE-COMP-003 sýnir hins vegar að verðlag í mörgum ESB-ríkjum er talsvert lægra en á Íslandi (Ísland +50%, Danmörk +40%, Svíþjóð +15%). Nokkur ESB-ríki eru þannig með há laun og lægra verðlag. Erfitt er þó að staðfesta nákvæmlega 5 ríki með «svipuð há laun og Ísland» úr fyrirliggjandi heimildum — heimildir nefna aðeins Danmörku og Lúxemborg sem sambærileg.
Samhengi sem vantar
Heimildir nefna aðeins Danmörku og Lúxemborg sem ríki með sambærileg laun. Talan «5 ríki» er ekki staðfest í heimildum. Samanburður á launum og verðlagi er flókinn þar sem hann veltur á mælikvarða (PPP, nafnlaun) og gengi.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Að hluta staðfest Laun á Íslandi eru þau hæstu í Evrópu. Umorðað Vinnumarkaður
LAUN á Íslandi séu þau LANGHÆSTU í Evrópu og ég gat ekki fundið eitt einasta ríki innan ESB sem er með HÆRRI laun
Samkvæmt LABOUR-DATA-003 eru laun á Íslandi meðal þeirra hæstu í Evrópu, «sambærileg við Danmörku og Lúxemborg». Þetta bendir til þess að laun á Íslandi séu ekki endilega þau hæstu heldur á svipuðu róli og ríki eins og Danmörk og Lúxemborg. Upprunalega tilvitnunin fullyrðir að «ekkert ESB-ríki sé með hærri laun» en heimildir segja «sambærileg» frekar en «hæst».
Samhengi sem vantar
Laun á Íslandi eru meðal þeirra allra hæstu en ekki sannanlega «langhæst». Danmörk og Lúxemborg eru á sambærilegum stað. Samanburðurinn veltur á mælikvarða — PPP-leiðrétt laun gefa aðra mynd en nafnlaun í evrum, og gengi krónunnar hefur mikil áhrif á samanburð.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Að hluta staðfest Verðbólga er venjulega 2–3 sinnum hærri á Íslandi en í Evrópu. Umorðað Gjaldmiðill
Verðbólga er venjulega 2-3 hærri á Íslandi en í Evrópu.
Gögn úr CURR-DATA-003 sýna að meðalverðbólga á Íslandi var um 5,5% á árunum 2005–2025 samanborið við 2,1% á evrusvæðinu — hlutfallið er um 2,6x. CURRENCY-DATA-013 sýnir 4,7% gegn um 2% markmiði Seðlabanka Evrópu á lengra tímabili (2000–2024), sem gefur hlutfall um 2,4x. Hlutfallið «2–3 sinnum» á þannig að mestu leyti við en er of vítt orðað sem almenn regla. Á rólegum tímum (2014–2019) var munurinn minni, um 2,3% á Íslandi samanborið við nálægt 1% á evrusvæðinu, þar sem hlutfallið gat verið nær 2x. Í kreppum fór hlutfallið hins vegar yfir 3x.
Samhengi sem vantar
Samanburðurinn flækist af mismunandi aðferðafræði vísitölu neysluverðs og uppbyggingu húsnæðismarkaðar. Verðbólga á Íslandi er kerfisbundið hærri vegna innflutningsháðrar, smárrar hagkerfis og launaviðræðna — en þeir þættir myndu ekki hverfa sjálfkrafa við upptöku evru, eins og reynsla Eystrasaltsríkjanna sýnir.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Að hluta staðfest Um 230 stærstu fyrirtæki landsins, þar á meðal sjávarútvegsrisarnir, hafa yfirgefið krónuna sem gjaldmiðil og nota nú þegar evru eða dollar. Umorðað Gjaldmiðill
Flest stærri fyrirtækja landsins, eða um 230 talsins, og þar á meðal eru sjávarútvegsrisarnir, hafa yfirgefið krónuna sem gjaldmiðil og nota nú þegar evru eða dollar.
FISH-DATA-027 staðfestir að sjávarútvegsfyrirtæki gera upp í erlendum gjaldmiðlum (evrum og dollurum) vegna útflutnings, þar sem um 90% sjávarafurða eru fluttar út. TRADE-DATA-007 og CURR-DATA-001 vísa til mikillar gengisáhættu krónunnar sem hvetur fyrirtæki til að nota erlendan gjaldmiðil. Hins vegar er stór munur á að «nota evru í uppgjöri» og «yfirgefa krónuna sem gjaldmiðil». Fyrirtækin borga laun, skatta og innlendan kostnað í krónum. Talan 230 er ekki staðfest í heimildum.
Samhengi sem vantar
Fullyrðingin er villandi í orðalagi. Fyrirtækin hafa ekki «yfirgefið» krónuna — þau nota erlendan gjaldmiðil til útflutningsuppgjörs en starfa áfram í krónum á innlendum markaði. Talan 230 er ekki staðfest og orðalagið «yfirgefið krónuna» er of sterkt.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Að hluta staðfest Notkun evru er bundin þeim skilyrðum að viðkomandi ríki þurfi að vera aðili að ESB. Umorðað EES/ESB-löggjöf
notkun evru sé bundin þeim skilyrðum að viðkomandi ríki þyrfti að vera með aðild að ESB til að GETA NOTAÐ EVRU
PREC-DATA-004 staðfestir að nýir aðildarumsækjendur þurfa að skuldbinda sig til evruaðildar, og CURR-DATA-012 bendir á að örstátar eins og San Marínó og Mónakó nota evruna án ESB-aðildar. CURR-DATA-011 lýsir Maastricht-viðmiðunum sem ríki verða að uppfylla. Fullyrðingin er rétt í grunninn — formlega þarf ESB-aðild til að taka upp evruna sem opinberan gjaldmiðil — en hún sleppir undantekningum eins og örríkjum og einhliða evrunotkun (t.d. Kosovo, Svartfjallaland).
Samhengi sem vantar
Nokkur ríki nota evruna án ESB-aðildar: San Marínó, Mónakó, Andorra og Vatíkanið hafa peningasamning við ESB, og Kosovo og Svartfjallaland nota evruna einhliða. Ísland gæti tæknilega bundið gengi krónunnar við evruna eða notað hana einhliða, en formlegt evrusvæði krefst ESB-aðildar.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Að hluta staðfest Samkvæmt reglum ESB fá eingöngu þjóðir með nýlega veiðireynslu að veiða fisk í lögsögu aðildarríkja. Umorðað Sjávarútvegur
Samkvæmt reglum ESB fá eingöngu þjóðir með nýlega veiðireynslu að veiða fisk í lögsögu aðildarríkja.
FISH-LEGAL-001 og FISH-LEGAL-005 staðfesta að sameiginleg sjávarútvegsstefna ESB byggir á meginreglunni um «hlutfallslegan stöðugleika» (relative stability) þar sem söguleg veiðiskýrsla (aðallega 1973–1978) ákvarðar fasta hlutdeild hvers ríkis. Þetta er skylt veiðireynslu en er ekki beint «nýleg» veiðireynsla heldur söguleg. FISH-DATA-032 staðfestir regluna um jafnan aðgang að ESB-hafsvæðum fyrir öll aðildarríki, sem stangast á við hugmyndina um takmörkun byggða á veiðireynslu.
Samhengi sem vantar
Fullyrðingin einfaldar reglurnar. Sameiginleg sjávarútvegsstefnan byggir á sögulegri veiðireynslu (frá áttunda áratugnum) frekar en «nýlegri» reynslu. Meginreglan um jafnan aðgang (equal access) þýðir að öll ESB-skip hafa aðgang að ESB-hafsvæðum utan 12 sjómílna, þó kvótar séu deilt samkvæmt sögulegum viðmiðum.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Þarfnast samhengis Eingöngu Íslendingar hafa veiðireynslu í íslenskri lögsögu og því sætu íslensk skip áfram ein að íslenskum miðum eftir aðild. Umorðað Sjávarútvegur
Eingöngu Íslendingar hafa veiðireynslu í íslenskri lögsögu og því sætu íslensk skip áfram ein að íslenskum miðum eftir aðild.
FISH-DATA-032 lýsir meginreglunni um jafnan aðgang (equal access) þar sem skip allra ESB-ríkja hafa rétt til veiða í hafsvæðum aðildarríkja utan 12 sjómílna — ekki aðeins þau skip sem hafa söguleg veiðitilvik. FISH-PREC-004 sýnir fordæmi Írlands þar sem írskir útgerðarmenn fá aðeins ~35% afla úr eigin hafsvæði. FISH-LEGAL-005 útskýrir að kvótar nýrra aðildarríkja eru samningsbundnir í aðildarsamningi, ekki sjálfkrafa tengdir eingöngu innlendri veiðireynslu.
Samhengi sem vantar
Meginreglan um jafnan aðgang (equal access principle) í sameiginlegri sjávarútvegsstefnu ESB þýðir að skip allra aðildarríkja hafa aðgang að hafsvæðum hvers annars utan 12 sjómílna. Einnig geta erlend fyrirtæki keypt íslensk sjávarútvegsfyrirtæki samkvæmt Factortame-fordæminu (FISH-LEGAL-006). Fordæmi Írlands sýnir að eigin veiðireynsla nægir ekki til að tryggja einkarétt á eigin miðum.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Staðfest Aðildarríki ráða sjálf hvernig þau útdeila kvóta sínum. Umorðað Sjávarútvegur
Aðildarríki ráða sömuleiðis sjálf hvernig þau útdeila kvótanum sínum.
FISH-DATA-032 staðfestir berum orðum að «each member state has full sovereignty over how it distributes its quota internally» og vísar til greinar 16(6) í reglugerð 1380/2013. FISH-DATA-030 staðfestir einnig þessa meginreglu og nefnir að Danmörk, Holland og Eistland nota aflahlutdeildir (ITQ) innan ramma CFP. Fullyrðingin er rétt — innri dreifing kvóta er alfarið á forræði aðildarríkjanna.
Samhengi sem vantar
Þó aðildarríki ráði innri dreifingu þarf að hafa í huga að heildaraflamark (TAC) er sett af ráðherraráði ESB og hlutfallslegur stöðugleiki (relative stability) ákvarðar hvað hvert ríki fær. Aðildarríki ráða þannig «hvernig» en ekki «hversu miklu» er útdeilt. Dómstóll ESB takmarkar einnig hversu mismunandi dreifing getur verið.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Að hluta staðfest Aðild Íslands að ESB hefur engin áhrif á eignarhald og nýtingu orkuauðlinda. Umorðað Orkumál
Aðild Íslands að ESB hefur engin áhrif á eignarhald og nýtingu orkuauðlinda.
ENERGY-LEGAL-003 og ENERGY-TREATY-001 staðfesta að grein 194(2) TFEU verndar rétt aðildarríkja til að ákveða skilyrði nýtingar orkuauðlinda og val á orkugjöfum. Eignarhald orkuauðlinda yrði ekki breytt. Hins vegar bendir ENERGY-TREATY-001 á að ESB-orkustefna er sameiginlegt valdsvið og «EU legislation can set binding targets and market rules that constrain national policy discretion in practice». ENERGY-LEGAL-001 bendir einnig á að full aðild myndi afnema getu Íslands til að semja um aðlaganir.
Samhengi sem vantar
Þótt grein 194 TFEU verndi eignarhald orkuauðlinda geta samkeppnisreglur ESB, ríkisaðstoðarreglur og orkumarkaðsreglur haft óbein áhrif á nýtingu. Orkuverðssamningar álvera gætu komið til endurskoðunar. Dómstóll ESB túlkar þessar reglur og hefur þrengt raunverulegt svigrúm aðildarríkja. Mismunur er á «engin áhrif» og «eignarhald breytist ekki» — hið fyrra er of vítt.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Að hluta staðfest Þar sem Ísland hefur engan sæstreng til orkuflutnings mun nýting á orkuauðlindum ekki breytast við aðild. Umorðað Orkumál
Þar sem Ísland hefur engan sæstreng til orkuflutnings, mun nýting á orkuauðlindum okkar ekki breytast við aðild.
ENERGY-DATA-008 staðfestir að Ísland hefur þegar innleitt ESB-orkutilskipanir í gegnum EES og ESB-aðild myndi ekki bæta við regluverki á því sviði. ENERGY-DATA-005 bendir á að Ísland tengist ekki evrópska raforkumarkaðnum. Hins vegar bendir ENERGY-LEGAL-001 á að full aðild myndi afnema getu Íslands til aðlagana og ENERGY-TREATY-001 bendir á óbein áhrif ESB-regluverks. Fullyrðingin er rökrétt að hluta en of einföld — sæstrengur er ekki eina leiðin sem ESB-aðild gæti haft áhrif.
Samhengi sem vantar
ESB-aðild gæti haft áhrif á orkumál jafnvel án sæstrengs — t.d. gegnum samkeppnisreglur varðandi orkuverðssamninga álvera, nýjar ETS-skyldur (Fit for 55), og flutningstilskipanir sem snúa að jarðefnaeldsneyti í samgöngum. Auk þess gæti ESB-aðild þrýst á um sæstreng sem sameiginlegan hagsmunaverkefni.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Að hluta staðfest Það er engin skylda að leggja sæstreng við aðild að ESB. Umorðað Orkumál
Það er alveg skýrt að það er engin skylda að leggja sæstreng við aðild.
Engin heimild í staðreyndagrunni bendir á beina lagalega skyldu til að leggja sæstreng sem skilyrði ESB-aðildar. ENERGY-TREATY-001 staðfestir að grein 194 TFEU verndar rétt aðildarríkja til orkuvals. Hins vegar gerir engin heimild ráð fyrir skýru lagaákvæði sem skyldar eða undanþiggur sæstreng — málið er ekki fjallað um beint í heimildum.
Samhengi sem vantar
ESB-sáttmálar kveða ekki á um skyldu til samtengingar raforkukerfa en ESB-regluverk um TEN-E (Trans-European Networks for Energy) styður raforkutengingar og gæti skapað pólitískan þrýsting á sæstreng. Engin heimild staðfestir eða útilokar alfarið slíka skyldu.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Staðfest Evrópuþingmenn raða sér í þingflokka eftir stjórnmálaskoðunum en ekki eftir þjóðernum. Umorðað Fullveldi
Evrópuþingmenn raða sér í þingflokka eftir stjórnmálaskoðunum en ekki eftir þjóðernum.
PARTY-DATA-015 staðfestir að ECR-flokkahópurinn samanstendur af þingmönnum úr 15 löndum sem deila pólitískri sýn frekar en þjóðerni. SOV-LEGAL-003 útskýrir að Evrópuþingið hefur 720 sæti og fulltrúar úr sama landi sitja í ólíkum flokkahópum. Sjálfstæðisflokkurinn er t.d. aðili að ECR á meðan flestir Norðurlandaflokkar tilheyra öðrum hópum. Þetta er grundvallareinkenni Evrópuþingsins.
Samhengi sem vantar
Þótt þingflokkar séu skipulagðir eftir hugmyndafræði frekar en þjóðerni, getur þjóðerni haft áhrif á afstöðu — t.d. þegar landsspecifík málefni koma til atkvæðagreiðslu. Einnig eru þjóðernisskipt undirmál (t.d. sjávarútvegur) þar sem þingmenn geta greitt atkvæði eftir landshagsmunum.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Að hluta staðfest Flestar ákvarðanir yrðu eftir sem áður teknar á Alþingi Íslendinga við ESB-aðild. Umorðað Fullveldi
Flestar ákvarðanir verða eftir sem áður teknar á Alþingi Íslendinga.
SOV-LEGAL-030 staðfestir þrískipt valdssvið ESB: einkavaldssvið (tollabandalag, samkeppni, sjávarútvegur, viðskiptastefna, gjaldmiðill), sameiginlegt valdsvið (innri markaður, landbúnaður, umhverfi, samgöngur, orka), og stuðningsvaldssvið (menntun, menning, ferðaþjónusta). Margar ákvarðanir yrðu áfram teknar á Alþingi (skattar, heilbrigðismál, menntamál, félagsmál). Hins vegar færast lykilsvið eins og viðskiptastefna, sjávarútvegur og gjaldmiðill til ESB. Orðið «flestar» er umdeilanlegt.
Samhengi sem vantar
Fullyrðingin veltur á skilgreiningu «flestra ákvarðana». Ef talið er eftir fjölda ákvarðana eru flestar innlendar (skatta-, heilbrigðis-, menntastefna o.fl.), en ef talið er eftir þyngd eða efnahagslegri þýðingu eru margar lykilákvarðanir (sjávarútvegur, viðskiptastefna, gjaldmiðill) ekki lengur alfarið á forræði Alþingis. EEA-DATA-011 sýnir einnig að Ísland innleiðir þegar ~13.000 ESB-gerðir án atkvæðisréttar.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Að hluta staðfest Við ESB-aðild yrðu öll viðskipti og netinnkaup Íslendinga án tolla og annarra gjalda milli Evrópuríkja. Umorðað Viðskipti
Með aðild yrðu öll viðskipti og netinnkaup Íslendinga án tolla og annarra gjalda milli Evrópuríkja.
TRADE-DATA-002 staðfestir að EES-samningurinn veitir þegar tollafrjálsan aðgang fyrir flestar iðnaðarvörur og TRADE-DATA-040 útskýrir að ESB-aðild myndi fela í sér tollabandalag sem fjarlægir alla innri tolla. SOV-LEGAL-032 staðfestir þetta einnig. Hins vegar er orðalagið «án annarra gjalda» of vítt — virðisaukaskattur og önnur gjöld yrðu áfram til staðar. Netinnkaup frá ESB-ríkjum yrðu tollfrjáls en ekki gjaldfrjáls.
Samhengi sem vantar
ESB-tollabandalag afnemur tolla og tollafgreiðslukostnað milli aðildarríkja en afnemur ekki virðisaukaskatt eða vörugjöld. Netinnkaup frá ESB myndu vera án tolla en VSK-meðhöndlun fer eftir fjárhæðum. Í samanburði veitir EES-samningurinn þegar tollafrjálsan aðgang á mörgum sviðum — aukinn ávinningur kemur aðallega í landbúnaðarvörum.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Að hluta staðfest Innlimunarsinna hafa haldið því fram að útflutningur til ESB-ríkja sé rúmlega 70%. Umorðað Viðskipti
INNLIMUNARSINNAR hafa viljað halda því fram að útflutningur okkar til ESB ríkja sé rúmlega 70%
TRADE-DATA-031 staðfestir að 77% af vöruútflutningi fer til ESB/EES-landa, en þessi tala nær til EES-ríkja (þ.m.t. Noregs, Sviss, Liechtenstein) en ekki eingöngu ESB-27. TRADE-DATA-001 sýnir að um 50% fer til ESB-27 eingöngu. Fullyrðingin er rétt ef ESB/EES eru sameinuð en villandi ef átt er sérstaklega við ESB-27. Aðildarsinnar nota líklega víðari töluna.
Samhengi sem vantar
Tölurnar ráðast af skilgreiningu: ~50% fer til ESB-27 eingöngu en ~77% til ESB/EES-ríkja samanlagt. Þegar sagt er «70%+ til ESB» er líklega verið að nota víðari skilgreininguna sem nær til EFTA-ríkja. Heiðarlegur samanburður ætti að greina milli þessara tveggja talna.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Staðfest Álið er rúmlega 30% af útflutningi Íslands. Umorðað Viðskipti
ALLT álið (sem er rúmlega 30% af útflutningi landsins)
TRADE-DATA-031 staðfestir að ál og álvörur voru 33% af heildarverðmæti vöruútflutnings árið 2024. TRADE-DATA-003 sýnir einnig um 33% hlutdeild áls í vöruútflutningi. Fullyrðingin «rúmlega 30%» er í samræmi við nýjustu gögn Hagstofunnar.
Samhengi sem vantar
Ál er verulegur hluti af vöruútflutningi en þjónustuútflutningur (einkum ferðaþjónusta) er sambærilegur að verðmæti. Ef heildarútflutningur (vörur + þjónusta) er notaður er hlutdeild áls minni en 33%.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Að hluta staðfest Íslenkt ál er flutt til Rotterdam og síðan umskipað þar og flutt til Kína, en talið sem útflutningur til ESB. Umorðað Viðskipti
ALLT álið (sem er rúmlega 30% af útflutningi landsins), er flutt til Rotterdam og síðan umskipað þar og flutt til Kína en INNLIMUNARSINNAR telja að það stoppi í Rotterdam
TRADE-DATA-033 staðfestir að Ísland flutti ál fyrir 2,1 milljarð evra til ESB árið 2024 og er fjórði stærsti álbirgjinn. TRADE-DATA-039 bendir á að ál sé «sold almost entirely to Europe» sem stangast á við hugmyndina um að allt fari til Kína. ETS-DATA-003 staðfestir umfangsmikla álframleiðslu á Íslandi. Ekki er hægt að útiloka umskipun á hluta álsins en fullyrðingin um að «allt» álið fari til Kína er ekki studd af heimildum — gögn sýna að ESB er stór neytandi áls.
Samhengi sem vantar
Heimildir staðfesta ekki fullyrðingu um almenna umskipun áls til Kína. Rotterdam er stórt skipaflutningamiðstöð og hluti vöru gæti verið umskipaður, en gögn Eurostat sýna ESB sem stóran álneytanda með 11,1 milljarð evra viðskiptahalla í áli. Fullyrðingin um «allt álið fer til Kína» er ósönnuð í heimildum.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Að hluta staðfest Framkvæmdastjórar ESB hafa staðfest að vegna EES-samningsins hafa Íslendingar þegar tekið um 75% af meginlöggjöf ESB. Umorðað EES/ESB-löggjöf
Framkvæmdastjórar ESB hafa staðfest að vegna EES-samningsins hafa Íslendingar nú þegar tekið um 75% af meginlöggjöf ESB, án þess að hafa nokkur áhrif á hana.
EEA-DATA-006 staðfestir að EES nái til «roughly 75% of the EU single market legislation». EEA-LEGAL-001 segir «approximately 70%» og EEA-DATA-010 staðfestir «70–75%». Hins vegar er mikilvægur greinarmunur: þetta er 75% af löggjöf innri markaðarins, ekki 75% af «meginlöggjöf ESB» sem heildinni. EEA-DATA-017 sýnir að raunverulegt hlutfall af allri ESB-löggjöf er aðeins 13,4%. Fullyrðingin er villandi í gildissviði.
Samhengi sem vantar
Talan 75% á við innri markaðslöggjöf en aðeins 13,4% af heildar ESB-löggjöf hefur verið tekin upp. «Meginlöggjöf ESB» er tvírætt hugtak — ef átt er við innri markaðinn er ~75% rétt, en ef átt er við alla bindandi gerðir ESB er hlutfallið mun lægra. EES undanskilur landbúnað, sjávarútveg, tollabandalag, utanríkisstefnu, réttarmál og gjaldmiðil.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Staðfest Ísland er aðili að NATO. Umorðað Fullveldi
við erum aðilar að NATO
SOV-DATA-031 staðfestir skýrt að Ísland var stofnaðili NATO þann 4. apríl 1949. SOV-DATA-009 staðfestir einnig að Ísland er «a founding NATO member without a military». SOV-LEGAL-014 og SOV-HIST-002 vísa til sömu staðreyndar. Þetta er ómálaleg staðreynd.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Staðfest Ísland er með varnarsamning við Bandaríkin. Umorðað Fullveldi
við erum LÍKA MEÐ VARNARSAMNING við Bandaríkin
SOV-HIST-002 staðfestir að Ísland og Bandaríkin undirrituðu tvíhliða varnarsamning 5. maí 1951 þar sem Bandaríkin tóku á sig ábyrgð á vörnum Íslands. SOV-DATA-008 staðfestir að samningurinn er enn í gildi þótt herflotadeild Bandaríkjanna á Keflavíkurflugvelli hafi lokað árið 2006. Tvíhliða varnarsamstarf hélt áfram með 2016-samningnum.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Staðfest Danmörk, Írland, Frakkland, Svíþjóð, Holland, Belgía, Spánn og Lúxemborg eru aðilar að ESB og eru fullvalda ríki með eigin fjárlög og eigin skattastefnu. Umorðað Fullveldi
Danmörk, Írland, Frakkland, Svíþjóð, Holland, Belgía, Spánn og Lúxemborg eru allt fullvalda ríki með eigin fjárlög, eigin skattastefnu og sín eigin innlendu deilumál þrátt fyrir að vera aðilar að ESB.
SOV-LEGAL-030 staðfestir skipan valds ESB þar sem skattamál eru að mestu á forræði aðildarríkja (ESB hefur aðeins stuðningsvaldssvæði í skattamálum). SOV-LEGAL-006 staðfestir að Danmörk og Írland hafa sérstaka undanþágusamþykkta. Öll nefnd ríki eru sannarlega ESB-aðildarríki sem halda eigin fjárlögum og skattastefnu. Fullyrðingin er rétt í meginatriðum.
Samhengi sem vantar
Þótt aðildarríki hafi eigin fjárlög og skattastefnu eru þau bundin af reglum eins og Stability and Growth Pact sem takmarkar fjárlagahalla (undir 3% af VLF) og opinberar skuldir (undir 60% af VLF). ESB-reglur um samkeppni, ríkisaðstoð og VSK setja einnig ákveðin takmörk á skattastefnu.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Að hluta staðfest ESB-aðild með evru tryggir lægri vexti, minni verðbólgu, lægra verðlag og afnám verðtryggingar. Umorðað Gjaldmiðill
Aðild með evru tryggir lægri vexti, minni verðbólgu, lægra verðlag og afnám verðtryggingar.
Heimildir styðja hluta fullyrðingarinnar en orðalagið «tryggir» er of sterkt. CURR-DATA-011 og CURR-DATA-015 benda til lægri vaxta og líklegs afnáms verðtryggingar við evruaðild. CURR-DATA-017 styður lægri verðbólgu gegnum Maastricht-viðmið. Hins vegar bendir CURR-DATA-016 á að vaxtasamruni í evrulandakreppunni var «blekking» og HOUSING-DATA-009 sýnir að lægri vextir hafa leitt til hærra húsnæðisverðs í evruríkjum. Fullyrðingin um «lægra verðlag» er sérstakt vandamál — heimildir styðja hana ekki.
Samhengi sem vantar
Orðið «tryggir» er villandi. Evruaðild myndi líklega leiða til lægri vaxta og líklega minni verðbólgu, en ekkert er tryggt. Fordæmi Írlands, Spánar og Grikklands sýna að lægri vextir geta skapað eignaverðsbólur. Lægra verðlag er sérlega vafasamt — verðlag ræðst af mörgum þáttum (flutningskostnaður, markaðsstærð) sem evran breytir ekki. Afnám verðtryggingar er líklegt en ekki sjálfgefið.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is