Matvælaverð á Íslandi er með því hæsta í Evrópu; samkvæmt verðlagsvísitölu Eurostat (2024) var verð matvæla og óáfengs drykkjar um 155% af ESB-27 meðaltali, þar sem mjólkurvörur voru um 180% og kjöt um 170%. Talsmenn ESB-aðildar halda því fram að tollaafnám gæti lækkað verð um 15–25% en andstæðingar benda á flutningskostnað sem megindrifkraft.
Enska frumtextinn
Food prices in Iceland are among the highest in Europe. According to Eurostat's Comparative Price Level Index (2024), food and non-alcoholic beverages in Iceland cost approximately 155% of the EU-27 average, behind only Switzerland (~160%) and Norway (~150%) among European countries. Specific categories are even more expensive: dairy products cost approximately 180% of the EU average, and meat approximately 170%. Pro-EU advocates argue that removing agricultural import tariffs through CAP membership would reduce food prices by 15–25%, while opponents argue that lower tariffs would destroy domestic farming without guaranteeing cheaper food, as transport costs to a remote island are the primary driver.
Heimild
Eurostat — Comparative price levels (prc_ppp_ind); Hagstofa Íslands — Consumer Price Index
Eurostat er tölfræðistofa Evrópusambandsins sem safnar og birtir samanburðarhæf hagtöluleg gögn um aðildarríkin og nágrannalönd þeirra.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Samanburður á verðlagi endurspeglar áhrif gengisþróunar; veik staða krónunnar ýkir stöðu Íslands í vísitölunni. Landfræðileg einangrun og smæð markaðarins stuðla verulega að háu verðlagi óháð tollastefnu. Noregur, sem er einnig utan ESB og með mikla vernd landbúnaðar, býr sömuleiðis við hátt verðlag.
Notuð í greiningum (14)
Bjartsýnn þrátt fyrir áskoranir Bændablaðið
- Að hluta staðfest Styður Framleiðendaverð í íslenskum landbúnaði er víða hærra en í ESB-löndum.
Ekki nefna vextina! DV
- Að hluta staðfest Styður Matarverð á Íslandi er það þriðja hæsta í heiminum samkvæmt nýlegum könnunum.
Er ekki best að tala bara íslensku um ESB og matvælaverð? visir
- Að hluta staðfest Styður Aðildarsinnar ESB fullyrða að matvælaverð geti lækkað á Íslandi um 25% við inngöngu í ESB.
Hópurinn sem myndi hagnast mest Vísir
- Þarfnast samhengis Andmælir Tollar Evrópusambandsins gagnvart öðrum heimshlutum eru margfalt umfangsmeiri en tollar Íslands.
Hvað mun ESB aðild þýða fyrir íslenskan landbúnað? Bændablaðið
- Að hluta staðfest Styður Mjólkurverð til bænda myndi við ESB-aðild lækka og færast nær því sem gerist í Noregi og Svíþjóð.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
- Að hluta staðfest Styður Verðlag á Íslandi er það hæsta í Evrópu.
- Að hluta staðfest Styður Laun á Íslandi eru þau hæstu í Evrópu.
Ísland geti veitt Evrópusambandinu fótfestu á Norðurskautssvæðinu – „Grænlandskrísan snerti sannarlega taug“ dv
- Staðfest Styður Hátt matvælaverð á Íslandi hefur verið meðal þeirra raka sem færð hafa verið fyrir ESB-aðild.
Mótmæli bænda í Brussel eru viðvörun Vísir
- Að hluta staðfest Styður Íslenskt nautakjöt getur ekki keppt við tollfrjálst kjöt frá Brasilíu vegna stærðarhagkvæmni, kostnaðargrunns og ólíkra framleiðslukrafna.
Nú þarf að láta verkin tala Bændablaðið
- Að hluta staðfest Styður Launakostnaður í íslenskum landbúnaði er hærri en víða annars staðar.
Sérhagsmunir eða almannahagur Vísir
- Að hluta staðfest Styður Samkvæmt nýustu gögnum Hagstofu Íslands hafa búvörur hækkað um 8–12%.
Það má ýmislegt segja um pakkann Bændablaðið
- Að hluta staðfest Styður Framleiðendaverð á Íslandi eru mun hærri en í ESB, fyrir utan lambakjöt.
Þarf Ísland að vera dýrasta land í heimi? Vísir
- Að hluta staðfest Styður Ísland er dýrasta land í heimi.
- Að hluta staðfest Styður Á Íslandi er 44 prósentum dýrara að kaupa í matinn en á Norðurlöndunum að meðaltali.
- Að hluta staðfest Styður Fjögurra manna fjölskylda gæti sparað sér allt að einni milljón króna í matarinnkaupum á ári byggi hún í öðru Norðurlandi.
- Að hluta staðfest Styður Kjötvörur kosta 71 prósent meira á Íslandi en hjá nágrönnum.
- Að hluta staðfest Styður Steik sem kostar 5.000 krónur á Íslandi kostar að meðaltali undir 3.000 krónur á Norðurlöndunum.
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild og upptaka evru gætu leitt til þess að verðlag og kjör á Íslandi yrðu svipuð og innan ESB.
Þjóð í vaxtafjötrum hafta Vísir
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild gæti lækkað vexti og matarverð á Íslandi.
- Staðfest Styður Verndartollar á íslenskum matvælamarkaði hafa leitt til hás kostnaðar fyrir neytendur.
- Að hluta staðfest Andmælir Með ESB-aðild gætu íslensk matvælafyrirtæki lækkað hráefnisverð og fjármagnskostnað.
Verðbólgan og staðreyndir um fákeppni Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Styður Ísland er 71% dýrara í kjötvörum en önnur Norðurlönd.
- Að hluta staðfest Styður Ísland er 75% dýrara í mjólkurvörum og eggjum en önnur Norðurlönd.