← Til baka á Heimildir
AGRI-DATA-014 Opinber tölfræði Há
Landbúnaður Efnahagslegt food price levels
Matvælaverð á Íslandi er með því hæsta í Evrópu; samkvæmt verðlagsvísitölu Eurostat (2024) var verð matvæla og óáfengs drykkjar um 155% af ESB-27 meðaltali, þar sem mjólkurvörur voru um 180% og kjöt um 170%. Talsmenn ESB-aðildar halda því fram að tollaafnám gæti lækkað verð um 15–25% en andstæðingar benda á flutningskostnað sem megindrifkraft.
Enska frumtextinn

Food prices in Iceland are among the highest in Europe. According to Eurostat's Comparative Price Level Index (2024), food and non-alcoholic beverages in Iceland cost approximately 155% of the EU-27 average, behind only Switzerland (~160%) and Norway (~150%) among European countries. Specific categories are even more expensive: dairy products cost approximately 180% of the EU average, and meat approximately 170%. Pro-EU advocates argue that removing agricultural import tariffs through CAP membership would reduce food prices by 15–25%, while opponents argue that lower tariffs would destroy domestic farming without guaranteeing cheaper food, as transport costs to a remote island are the primary driver.

Dagsetning 1. júní 2025
Síðast staðfest 27. mars 2026
Svið Efnahagslegt
Heimildaflokkur Opinber tölfræði

Heimild

Eurostat — Comparative price levels (prc_ppp_ind); Hagstofa Íslands — Consumer Price Index

Eurostat er tölfræðistofa Evrópusambandsins sem safnar og birtir samanburðarhæf hagtöluleg gögn um aðildarríkin og nágrannalönd þeirra.

Skoða heimild ↗

Fyrirvarar

Samanburður á verðlagi endurspeglar áhrif gengisþróunar; veik staða krónunnar ýkir stöðu Íslands í vísitölunni. Landfræðileg einangrun og smæð markaðarins stuðla verulega að háu verðlagi óháð tollastefnu. Noregur, sem er einnig utan ESB og með mikla vernd landbúnaðar, býr sömuleiðis við hátt verðlag.

Tengdar heimildir (2)

AGRI-DATA-013 Landbúnaður

Íslenskur landbúnaður er lítill á heildarmælikvarða — framleiðsla nam um 350 milljónum evra árið 2024, sem er u.þ.b. 1,0–1,2% af VLF — en mikilvægur fyrir atvinnu á landsbyggðinni og matvælaöryggi; um 3.500 manns starfa í greininni, aðallega í sauðfjárrækt, mjólkurframleiðslu og gróðurhúsagarðyrkju. ESB-aðild myndi krefjast afnáms tollaverndar sem nemur að meðaltali 30–80% á mjólkurvörur, kjöt og grænmeti — meðal þeirra hæstu meðal OECD-þjóða.

 AGRI-DATA-001 Landbúnaður

Matvælaverð á Íslandi er um 50–70% hærra en meðaltal ESB-27 samkvæmt verðlagsvísitölum Eurostat (2024), sem gerir Ísland eitt dýrasta landið í Evrópu hvað varðar matvæli og óáfengan drykk.

Notuð í greiningum (9)

Bjartsýnn þrátt fyrir áskoranir Bændablaðið

  • Að hluta staðfest Styður Framleiðendaverð í íslenskum landbúnaði er víða hærra en í ESB-löndum.

Ekki nefna vextina! DV

  • Að hluta staðfest Styður Matarverð á Íslandi er það þriðja hæsta í heiminum samkvæmt nýlegum könnunum.

Hópurinn sem myndi hagnast mest Vísir

  • Þarfnast samhengis Andmælir Tollar Evrópusambandsins gagnvart öðrum heimshlutum eru margfalt umfangsmeiri en tollar Íslands.

Hvað mun ESB aðild þýða fyrir íslenskan landbúnað? Bændablaðið

  • Að hluta staðfest Styður Mjólkurverð til bænda myndi við ESB-aðild lækka og færast nær því sem gerist í Noregi og Svíþjóð.

INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is

  • Að hluta staðfest Styður Verðlag á Íslandi er það hæsta í Evrópu.
  • Að hluta staðfest Styður Laun á Íslandi eru þau hæstu í Evrópu.

Mótmæli bænda í Brussel eru viðvörun Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Íslenskt nautakjöt getur ekki keppt við tollfrjálst kjöt frá Brasilíu vegna stærðarhagkvæmni, kostnaðargrunns og ólíkra framleiðslukrafna.

Nú þarf að láta verkin tala Bændablaðið

  • Að hluta staðfest Styður Launakostnaður í íslenskum landbúnaði er hærri en víða annars staðar.

Sérhagsmunir eða almannahagur Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Samkvæmt nýustu gögnum Hagstofu Íslands hafa búvörur hækkað um 8–12%.

Það má ýmislegt segja um pakkann Bændablaðið

  • Að hluta staðfest Styður Framleiðendaverð á Íslandi eru mun hærri en í ESB, fyrir utan lambakjöt.