TRADE-DATA-040
Alþjóðastofnun
Há
EES-aðild felur ekki í sér aðild að tollbandalagi ESB: EES/EFTA-ríkin njóta tollfrelsis á innri markaðinn fyrir iðnaðarvörur en setja sjálfstæðar ytri tolla og semja sjálfstætt við þriðju ríki. Þannig nýtast þessum ríkjum ekki sameiginlegar viðræðustöður ESB — 450 milljóna neytenda — í viðskiptadeilum við stórveldi eins og Bandaríkin eða Kína.
Enska frumtextinn
EEA membership does not include membership of the EU customs union. EEA EFTA states (Iceland, Norway, Liechtenstein) enjoy tariff-free access to the EU single market for industrial goods, but each state sets its own external tariffs on imports from third countries and negotiates its own trade agreements with non-EU countries. By contrast, EU customs union members apply a Common External Tariff on all third-country imports and the European Commission negotiates trade agreements on behalf of all 27 member states collectively. This means EEA states cannot benefit from the EU's collective bargaining power in trade disputes with third countries such as the United States or China.
Heimild
EU Council / European Commission Access2Markets
Ráðherraráð ESB og Access2Markets-gátt Framkvæmdastjórnar ESB birta opinbegar skýringar á tollakerfi ESB og EES og eru helstu heimildir um reglur innri markaðarins.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
EES-ríki geta samið um eigin tvíhliða viðskiptasamninga, sem veitir sveigjanleika en minni samningsstöðu. 450 milljóna neytendamarkaður ESB gefur sambandinu marktækt meira samningsvægi en 400.000 manna hagkerfi Íslands eitt og sér. Sjálfstæð viðskiptastefna þýðir þó einnig að Ísland getur mögulega gert tvíhliða samninga sem ESB getur ekki (t.d. við BNA) ef stefnumarkandi hagsmunir fara saman.
Notuð í greiningum (28)
25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar Silfrið (RÚV)
- Að hluta staðfest Styður Hagsmunamat ESB er núna þannig að sambandið lítur á stóru myndina og vill að líkt þenkjandi ríki standi saman, til dæmis í tollastríði.
Beitir sér ekki sérstaklega fyrir því að spurningunni verði breytt Vísir
- Að hluta staðfest Styður Ísland er eina landið í EFTA þar sem þjóðin hefur aldrei fengið að sjá samning um hvað býðst við aðildarviðræður.
- Að hluta staðfest Styður Samkeppni á íslenskum markaði er takmörkuð vegna stærðar markaðarins.
- Að hluta staðfest Styður Ísland stendur utan tollabandalags Evrópu og þess vegna mæta sjávarafurðir tolli.
- Að hluta staðfest Styður Erlendir smásöluaðilar veigra sér við að koma inn á íslensku markað vegna þess að Ísland er utan tollabandalags Evrópu.
- Að hluta staðfest Styður Nýja þingsályktunartillagan og sú eldri eru að mörgu leyti keimlíkar — samningsmarkmiðin eru svipuð.
Davíð Þór Björgvinsson skrifar: Yfirþjóðlegt vald ESB DV
- Staðfest Styður Ísland er ekki hluti af sameiginlegri viðskiptastefnu ESB og ekki þátttakandi í tollabandalaginu.
Eðlismunur á EES og ESB Heimssýn
- Staðfest Styður EES-samningurinn felur ekki í sér þátttöku í tollabandalagi Evrópusambandsins.
- Að hluta staðfest Styður Ísland heldur sjálfstæðri viðskiptastefnu gagnvart þriðju ríkjum og gerir eigin fríverslunarsamninga, meðal annars á vettvangi EFTA eða beint við ríki á borð við Kína.
- Að hluta staðfest Styður Aðildarríki ESB geta ekki gert sjálfstæða viðskiptasamninga við þriðju ríki.
Ef við uppfyllum skilyrðin þurfum við hvort sem er ekki ESB Nútíminn
- Að hluta staðfest Styður EES-samningurinn var gerður til að fá aðgang að mörkuðum ESB og halda jafnframt í fullveldið.
Er ekki kominn tími til að afskrímslavæða báknið í Brussel? Vísir
- Að hluta staðfest Styður Evrópski markaðurinn hýsir um hálfan milljarð neytenda.
Erum við í ofbeldissambandi við ESB? Vísir
- Að hluta staðfest Styður Bretland hefur fundið að fríverslunarsamningur við ESB er mun grynnri og flóknari í framkvæmd en aðild, með auknu skrifræði á landamærum og hindrunum í vöruflæði.
ESB-umræðan: Allt nema umræða um ESB eins og það er Blog.is
- Staðfest Styður ESB-aðild myndi minnka líkur á viðskiptahindrunum við Evrópumarkaðinn.
- Að hluta staðfest Andmælir Innan ESB geta þegnar aðildarríkja ferðast frjálslega og viðskiptahindranir eru undantekning frekar en regla.
- Að hluta staðfest Andmælir Ísland nýtur þegar þeirra bestu hluta EES-samningsins (innri markaðarins) og getur sleppt þeim þáttum ESB-aðildar sem talin eru óæskileg.
Gagnrýnir samkeppnislög og kolefnisgjöld Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Enginn borgar kolefnisgjöld á kolmunnaveiðum nema íslensku skipin, þrátt fyrir að skip frá sjö til tíu þjóðum séu á svæðinu
Halla Hrund Logadóttir: Evrópusambandsaðild eykur líkur á vaxtalækkunum DV
- Staðfest Styður Með EES-samningnum er Ísland mjög tengt Evrópusambandinu í efnahagslegum málum, en er ekki hluti af evrusamstarfinu.
- Staðfest Styður Ísland er ekki hluti af tollabandalagi ESB.
Hvað felst í 'liggja lágt' leiðinni? Viðreisn
- Að hluta staðfest Styður Full aðild að Evrópusambandinu felur meðal annars í sér tollabandalag með þjóðum sem vilja tryggja frjáls viðskipti.
- Að hluta staðfest Styður Með ESB-aðild gæti enginn ógna Íslandi með tollum án þess að ógna öllu Evrópusambandinu.
Hvað felst í liggja lágt leiðinni? DV
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild þýðir að enginn getur ógna Íslandi með tollum án þess að ógna öllu Evrópusambandinu.
Hvað gerist ef meirihlutinn segir „já“ í sumar? Vísir
- Að hluta staðfest Styður Ísland er með fleiri tugi fríverslunarsamninga við ríki um allan heim, bæði á eigin vegum og í gegnum EFTA.
Hvað kostar möguleg aðild Íslands að Evrópusambandinu? Vísir
- Að hluta staðfest Styður ESB fær 75% tolltekna af innflutningi frá löndum utan sambandsins og aðildarríki halda eftir 25% sem þóknun.
Hvaða átta milljarðar, Þorgerður? Vísir
- Að hluta staðfest Styður ESB fær hlutdeild í virðisaukaskatti aðildarríkja og allar tollgreiðslur vegna innflutnings á vörum frá ríkjum utan sambandsins.
- Að hluta staðfest Styður Margar innfluttar vörur frá ríkjum utan ESB sem eru án tolla á Íslandi í dag myndu hækka í verði við ESB-aðild.
Hversu mikið af regluverki Evrópusambandsins hefur verið tekið upp í íslenskan rétt? Vísir
- Staðfest Styður Ísland er utan tollabandalags ESB og getur sjálft samið við ríki utan EES um fríverslun og tollasamninga.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
- Að hluta staðfest Styður Við ESB-aðild yrðu öll viðskipti og netinnkaup Íslendinga án tolla og annarra gjalda milli Evrópuríkja.
Ísland í Evrópusambandinu Vísir
- Að hluta staðfest Styður Tollar á hrávörur frá ríkjum utan Evrópusambandsins eru lægri en tollar á fullunnar vörur, sem er ástæðan fyrir því að fiskur er ekki fullunninn á Íslandi í dag.
- Að hluta staðfest Styður Við ESB-aðild yrði hægt að fullvinna fisk á Íslandi og selja hann sem fullunninn fisk frá Íslandi á innri markaðnum.
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild myndi bæta stöðu sjómanna á strandveiðum með því að þeir gætu selt afla beint á markað í Evrópu án milligöngu stórfyrirtækja.
Kristrún vísar þögn um ESB-málið á bug Vísir
- Að hluta staðfest Styður Tollastríð hefur geisað í alþjóðaviðskiptum og tollar eru notaðir sem efnahagsleg vopn.
Samfylking í aftursætinu og Inga Sæland í skottinu Morgunblaðið
- Staðfest Styður Ísland myndi missa sjálfstæða viðskipta- og tollastefnu við aðild að ESB og færi inn í sameiginlegt tollabandalag og viðskiptastefnu sambandsins.
- Staðfest Styður Við ESB-aðild gæti Ísland ekki lengur haft sína eigin tollastefnu eða gert fríverslunarsamninga við önnur ríki — slíkir samningar yrðu gerðir af ESB fyrir Íslands hönd.
SEGJUM UPP EES SAMNINGNUM OG HÆTUM VIÐ ESB ÞJÓÐARATKVÆÐAGREIÐSLUNA blogis
- Óstutt Andmælir ESB er að leggja tolla á Ísland og Noreg í þeim tilgangi að þvinga þau inn í ESB.
Sjötíu og fimm prósent sannleikur – samkvæmt tilfinningu, Dagur? Blog.is
- Staðfest Styður Tollabandalag ESB fellur að mestu leyti utan EES-samningsins.
Telja ESB mikilvægara en minni verðbólgu Stjórnmálin
- Staðfest Styður Ísland myndi missa sjálfstæða viðskipta- og tollastefnu með aðild að ESB.
- Staðfest Styður Með ESB-aðild færi Ísland inn í sameiginlegt tollabandalag og viðskiptastefnu sambandsins.
- Staðfest Styður Ísland gæti ekki lengur haft sína eigin tollastefnu eða gert fríverslunarsamninga við önnur ríki ef það gengi í ESB; slíkir samningar yrðu gerðir af ESB fyrir hönd Íslands.
Thomas Möller: Búa tvær þjóðir í landinu okkar? DV
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild tryggir tollfrjálsan aðgang fyrirtækja að mörkuðum í Evrópu.
Tollabandalag ESB og hugmyndir um tímabundna tollvernd Blog.is (Heimssýn)
- Staðfest Styður Tollabandalag Evrópusambandsins fellur undir einkavaldbærni sambandsins samkvæmt 3. gr. sáttmálans um starfshætti Evrópusambandsins (TFEU).
- Staðfest Styður Aðild að ESB felur í sér að vörur frá öðrum aðildarríkjum njóta tollfrelsis innan tollabandalagsins.
- Að hluta staðfest Styður Undanþágur frá frjálsu flæði vara samrýmast ekki uppbyggingu ESB-sáttmálanna.
Tollabandalag ESB og mörk „sérlausna“ Vísir
- Staðfest Styður Tollabandalag Evrópusambandsins fellur undir einkavaldbærni sambandsins samkvæmt 3. gr. sáttmálans um starfshætti Evrópusambandsins (TFEU).
- Staðfest Styður Samkvæmt 3. gr. TFEU hafa aðildarríki ESB hvorki heimild til að viðhalda eigin tollum né semja um frávik frá sameiginlegri tollastefnu.
- Staðfest Styður Samkvæmt 28.–32. gr. TFEU felur tollabandalagið í sér bann við tollum og gjöldum milli aðildarríkja og sameiginlega ytri tollskrá gagnvart þriðju ríkjum.
- Að hluta staðfest Andmælir Tollfrelsi er hluti af grunnskipan innri markaðarins ESB og er ekki valkvæð útfærsla sem hægt er að semja um í hverju aðildarferli fyrir sig.
- Að hluta staðfest Styður Tollar milli aðildarríkja falla niður við aðild að ESB frá fyrsta degi — ekki í áföngum né samkvæmt sérsamningi.
- Að hluta staðfest Styður Finnland fékk ekki frestun á tollfrelsi við aðild að ESB — tollar gagnvart aðildarríkjum féllu niður frá fyrsta degi.
- Að hluta staðfest Styður Hugmyndin um frestun tollfrelsis eða viðhald tímabundinnar tollverndar gagnvart öðrum aðildarríkjum ESB gengur gegn grundvallarstoðum sambandsins.
Valdbærni ESB og sérlausnir Viðskiptablaðið
- Staðfest Styður Þegar svið hefur verið fært undir einkavaldbærni ESB geta einstök aðildarríki ekki samið sjálfstætt við önnur ríki eða tekið einhliða ákvarðanir sem ganga gegn regluverki þess.
Varar við því að samþykkja frjálst flæði lifandi dýra Bændablaðið
- Að hluta staðfest Styður Íslenski markaðurinn er svo lítill að hann skiptir ESB engu máli í samningum, sem gæti auðveldað undanþágur.