Ísland nýtur tollfrjálsra viðskipta við ESB með iðnaðarvörur samkvæmt EES-samningnum, en háir innflutningstollar eru á landbúnaðarvörum — að meðaltali 30% á mjólkurvörur, 40–80% á kjöt og 20–40% á grænmeti. ESB-aðild myndi afnema þessa tolla en jafnframt binda hendur Íslands varðandi sjálfstæða viðskiptasamninga eins og fríverslunarsamninginn við Kína frá 2013.
Enska frumtextinn
Under the EEA Agreement, Iceland enjoys tariff-free trade with the EU for industrial goods and processed fisheries products, but significant tariffs remain on agricultural products. Iceland applies high import tariffs on food products — averaging 30% for dairy, 40–80% for meat, and 20–40% for vegetables — which protect domestic producers but raise consumer prices. EU membership under the customs union would eliminate these agricultural tariffs, aligning Iceland with the EU's Common External Tariff. Iceland would also gain access to the EU's network of free trade agreements with 70+ countries, but would lose the ability to negotiate independent trade deals (e.g., the current Iceland-China FTA signed in 2013, Iceland's first bilateral FTA with an Asian country).
Heimild
WTO — Trade Policy Review: Iceland 2024; Iceland-China FTA text
Alþjóðaviðskiptastofnunin (WTO) er fjölþjóðleg stofnun sem hefur umsjón með alþjóðlegum viðskiptareglum og gefur reglulega út viðskiptastefnuúttektir á aðildarríkjum.
Fyrirvarar
Meðaltollar á landbúnaðarvörur innihalda mikinn breytileika eftir vörum — sumir tollar á mjólkurvörur eru yfir 100% á meðan ferskur fiskur fer tollfrjálst inn í ESB. Fríverslunarsamningur Íslands og Kína hefur hingað til haft takmörkuð viðskiptaáhrif. Aðgangur með fríverslunarsamningi við ESB væri hreinn ávinningur fyrir flestar atvinnugreinar, þar sem landbúnaður er helsta undantekningin.
Notuð í greiningum (26)
Af hverju að sækja um Evrópusambandsaðild? Kratinn
- Að hluta staðfest Styður ESB-tollabandalagið myndi veita Íslandi vernd á tímum refsitolla og alþjóðlegs tollastríðs
Bjartsýnn þrátt fyrir áskoranir Bændablaðið
- Að hluta staðfest Styður Stærstu áhrif ESB-aðildar á íslenskan landbúnað væru líklega brottfall tolla.
Bubbi Morthens segir að fólk eigi aldrei að kjósa Viðreisn Nútíminn
- Að hluta staðfest Styður Fákeppni og einokun einkenni íslenskan matvörumarkað og bankakerfi, þar sem gróðinn safnist á fárra hendur.
Eðlismunur á EES og ESB Heimssýn
- Að hluta staðfest Styður Ísland heldur sjálfstæðri viðskiptastefnu gagnvart þriðju ríkjum og gerir eigin fríverslunarsamninga, meðal annars á vettvangi EFTA eða beint við ríki á borð við Kína.
- Staðfest Styður Við fulla aðild Íslands að ESB myndi heimild til að gera sjálfstæða viðskiptasamninga hyrfa.
- Staðfest Styður ESB-aðild felur í sér þátttöku í tollabandalagi og sameiginlegri viðskiptastefnu, og aðildarríki framselja samningsvald á því sviði til sambandsins.
Erum við í ofbeldissambandi við ESB? Vísir
- Staðfest Styður Evrópusambandið er tollabandalag gagnvart þriðju ríkjum.
ESB-umræðan: Allt nema umræða um ESB eins og það er Blog.is
- Að hluta staðfest Andmælir Ísland nýtur þegar þeirra bestu hluta EES-samningsins (innri markaðarins) og getur sleppt þeim þáttum ESB-aðildar sem talin eru óæskileg.
Góður samhljómur fyrir búvörusamningana Bændablaðið
- Staðfest Styður Tollvernd skiptir sauðfjárrækt miklu máli vegna þess að brottfall tolla á kjötgreinum mundi leiða til lækkunar á sauðfjárafurðum á Íslandi.
Heiða Kristín Helgadóttir: Einkennilegt ef stóru samtökin vilja ekki fá botn í viðræður og niðurstöðu DV
- Staðfest Styður Ísland er ekki í neinu tollabandalagi.
Hópurinn sem myndi hagnast mest Vísir
- Að hluta staðfest Styður Samkvæmt EES-samningnum og fríverzlunarsamningi Íslands við forvera Evrópusambandsins frá 1972 eru engir tollar á innfluttum vörum frá Evrópusambandinu til Íslands, að undanskildum landbúnaðarvörum.
- Að hluta staðfest Styður Ef Ísland gengi í Evrópusambandið myndi landið koma inn fyrir tollamúra sambandsins gagnvart öðrum heimshlutum, sem myndi leiða til dýrari innfluttra vara.
- Þarfnast samhengis Andmælir Tollar Evrópusambandsins gagnvart öðrum heimshlutum eru margfalt umfangsmeiri en tollar Íslands.
Hvað gerist ef meirihlutinn segir „já“ í sumar? Vísir
- Að hluta staðfest Styður Ísland er með fleiri tugi fríverslunarsamninga við ríki um allan heim, bæði á eigin vegum og í gegnum EFTA.
Hvaða átta milljarðar, Þorgerður? Vísir
- Að hluta staðfest Andmælir Margar innfluttar vörur frá ríkjum utan ESB sem eru án tolla á Íslandi í dag myndu hækka í verði við ESB-aðild.
Hversu mikið af regluverki Evrópusambandsins hefur verið tekið upp í íslenskan rétt? Vísir
- Staðfest Styður Ísland er utan tollabandalags ESB og getur sjálft samið við ríki utan EES um fríverslun og tollasamninga.
Landbúnaðarstefna ESB henti íslenskum landbúnaði illa Vísir
- Að hluta staðfest Styður Frjálst flæði landbúnaðarvara hentar illa íslenskum aðstæðum.
Mótmæli bænda í Brussel eru viðvörun Vísir
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild myndi ekki gagna íslenskum landbúnaði þar sem Mercosur-samningurinn opnar markaðinn fyrir tollfrjálsan innflutning frá löndum með önnur framleiðsluskilyrði.
Nú þarf að láta verkin tala Bændablaðið
- Að hluta staðfest Styður Tollvernd bænda hefur slaknað verulega og er nauðsynleg til að tryggja sanngjarna samkeppni fyrir innlendan landbúnað.
SEGJUM UPP EES SAMNINGNUM OG HÆTUM VIÐ ESB ÞJÓÐARATKVÆÐAGREIÐSLUNA blogis
- Heimildir vantar Styður Íslendingum var sagt við sölu EES-samningsins að sjávarútvegsvörur yrðu tollfrjálsar, en sjávarútvegsvörur hafa aldrei verið tollfrjálsar.
Skiptir máli hvort Jens Garðar sé á þingi? Vísir
- Að hluta staðfest Styður EES-samningurinn er allra mikilvægasti viðskiptasamningur Íslendinga við önnur ríki.
- Að hluta staðfest Styður EES-samningurinn heimilar Íslendingum að selja íslenskar vörur á evrópskan markað á kostakjörum.
Styrkja þarf samkeppnishæfni íslensks landbúnaðar Bændablaðið
- Að hluta staðfest Styður Innflutningur á landbúnaðarvörum eykst stöðugt á Íslandi
Telja ESB mikilvægara en minni verðbólgu Stjórnmálin
- Staðfest Styður Ísland myndi missa sjálfstæða viðskipta- og tollastefnu með aðild að ESB.
Það má ýmislegt segja um pakkann Bændablaðið
- Að hluta staðfest Styður Stærstu áhrifin af inngöngu í ESB á landbúnað yrðu brottfall tollanna, ekki styrkirnir.
- Að hluta staðfest Styður Kjötinnflutningur er nú leyfður í takmörkuðu mæli í kjölfar dóms EFTA-dómstólsins.
Þegar rykið sest: Verndartollar ESB og áhrifin á EES Vísir
- Að hluta staðfest Andmælir Ísland á frjálsan og ótakmarkaðan aðgang að innri markaði Evrópu í gegnum EES-samninginn og þar ríkir breið pólitísk sátt.
Thomas Möller skrifar: Með eða á móti ESB – hver hefur rétt fyrir sér? DV
- Að hluta staðfest Andmælir Strangar reglur ESB um matvælaöryggi og merkingar matvæla hafa gert íslenskum fyrirtækjum kleift að fara með vörur sínar inn á evrópska markaðinn.
Thomas Möller skrifar: Verum jákvæð í ágúst DV
- Að hluta staðfest Styður Með ESB-aðild fær Ísland hlut í um 40 viðskiptasamningum við 70 lönd.
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild myndi tryggja tollfrelsi á öllum útflutningi Íslands til ESB-landa.
Þorgerður: Bandaríkin greinilega ekki unnendur ESB Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Tollar eru lagðir á vöru bæði vestan og austan hafs í núverandi alþjóðlegu viðskiptaumhverfi
- Staðfest Styður Ísland er aðili að EFTA
Þrír hópar sem myndu hagnast mest á aðild Íslands að Evrópusambandinu Vísir
- Þarfnast samhengis Andmælir Íslensk fyrirtæki fylgja nú þegar stórum hluta þeirra reglna sem gilda á innri markaði Evrópu og því væri óverulegt sem bættist við með fullri aðild.
- Staðfest Styður Sjávarútvegur og landbúnaður verða áhersluþáttur í aðildarviðræðum Íslands við ESB.
- Að hluta staðfest Styður Vöruverð á Íslandi myndi lækka við ESB-aðild vegna þess að allur innflutningur frá ESB-löndum yrði tollfrjáls.
Viðræður sjálfstæð uppspretta óvissu Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Stærstu áhrif ESB-inngöngu á landbúnað eru ekki styrkir heldur brottfall tolla