SOV-LEGAL-014
Lagalegur texti
Há
ESB-aðild myndi fella Ísland undir sameiginlega utanríkis- og öryggisstefnu (CFSP), þar sem Ísland þyrfti að samræma afstöðu sína, þ.m.t. refsiaðgerðir. Ísland samræmir þegar sjálfviljugt um 70–80% af CFSP-yfirlýsingum. Ákvarðanir um utanríkisstefnu krefjast samhljóða samþykkis í ráðinu og Ísland gæti því beitt neitunarvaldi.
Enska frumtextinn
EU membership would bring Iceland into the Common Foreign and Security Policy (CFSP) and Common Security and Defence Policy (CSDP). Iceland currently cooperates with NATO (member since 1949, founding member) and has bilateral defence agreements with the United States, Denmark, and Norway. Iceland has no military forces but maintains a Coast Guard. Under CFSP, Iceland would be expected to align with EU foreign policy positions, including sanctions regimes. In practice, Iceland already voluntarily aligns with approximately 70–80% of EU CFSP declarations and sanctions. The more significant change would be participation in EU defence initiatives (PESCO, European Defence Fund), though these remain voluntary for member states.
Heimild
TEU, Title V — CFSP provisions; Icelandic Ministry for Foreign Affairs — Annual alignment reports
Sáttmálinn um Evrópusambandið kveður á um sameiginlega utanríkis- og öryggisstefnu ESB og ákvarðanatöku á sviði utanríkismála.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Ákvarðanir innan sameiginlegrar utanríkis- og öryggisstefnu (SÚÖ) krefjast einróma samþykkis í ráðinu og því gæti Ísland beitt neitunarvaldi gegn hvaða afstöðu í utanríkismálum sem það væri ósammála. Samstarf á sviði varnarmála innan ESB er sjálfviljugt – Írland, Austurríki og Malta sýna fram á að hernaðarlegt hlutleysi samræmist aðild að ESB. Aðild Íslands að NATO yrði áfram meginstoðin í öryggismálum landsins.
Notuð í greiningum (51)
#123. - Er kreppuverðbólga að skella á landinu? Spursmál (mbl.is)
- Staðfest Styður Ef Ísland undirritaði varnarsamning við ESB yrði að líta til þess að það hefur ekki yfir herstjórn að ráða.
Að hafa vit fyrir sjálfum sér Sjálfstæðisflokkurinn
- Að hluta staðfest Styður Aðildarríki ESB eru fullvalda og sjálfstæð ríki.
Að hafna eigin þjóð Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Andmælir ESB hefur klúðrað vörnum Evrópu.
Beitir sér ekki sérstaklega fyrir því að spurningunni verði breytt Vísir
- Að hluta staðfest Styður Í ágúst 2026 verða liðin nærri tvö ár frá því að núverandi ríkisstjórn tók við.
Bókaspjall: Frelsið eftir Mill með Hannesi Hólmsteini Spursmál (mbl.is)
- Staðfest Styður Ef Ísland undirritar varnarsamning við Evrópusambandið hefur það ekki herstjórn yfir eigin herafla.
Brútal greining á ESB fyrir veruleikafirrta ESB-sinna á Íslandi Blog.is
- Að hluta staðfest Styður ESB hefur fána, gjaldmiðil og utanríkisstefnu en skortir sameiginlega þjóðarvitund
Búið að kíkja, búið að fá undanþágur og búið að semja Morgunblaðið
- Staðfest Styður ESB-aðild myndi þýða að Ísland yrði að hlíta auðlindastefnu sambandsins, sameiginlegri sjávarútvegsstefnu, sameiginlegri utanríkisstefnu, sameiginlegri viðskiptastefnu og tollapólitík.
Davíð Þór Björgvinsson skrifar: Samstarf Bandaríkjanna og ESB-ríkja í öryggis- og varnarmálum dv
- Að hluta staðfest Styður Í 2. mgr. 42. gr. sáttmálans um Evrópusambandið segir að NATO sé áfram grundvöllur sameiginlegra varnarmála þeirra ríkja sem eiga aðild að bandalaginu.
Davíð Þór Björgvinsson skrifar: Yfirþjóðlegt vald ESB DV
- Að hluta staðfest Styður Enginn eiginlegur ESB-her er til staðar og fátt bendir til að svo verði í bráð — ríki stjórna eigin herafla.
- Staðfest Styður ESB-aðild Íslands myndi ekki hafa áhrif á NATO-aðild Íslands.
- Staðfest Styður Á undanförnum árum hefur aukist umræða um nánara og dýpra samstarf á sviði utanríkis-, öryggis- og varnarmála á vettvangi ESB.
Eitt og annað um meirihlutaálit utanríkismálanefndar Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Styður Finnland getur sem ESB-ríki og NATO-meðlimur ekki komið í veg fyrir sektir frá ESB kjósi ESB að beita heimild sinni.
Ekki víst að greinin yrði virkjuð þrátt fyrir árás Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður NATO sér aðallega um hefðbundnar varnir og vopnabúnað á meðan ESB og Evrópuríki sjá frekar um varnir gegn fjölþáttum ógnum.
- Að hluta staðfest Styður ESB-ríki eru leiðandi í vörnum gegn fjölþáttum ógnum á meðan NATO sér frekar um hefðbundnar varnir.
Er leiðangurinn þess virði? Miðflokkurinn
- Staðfest Styður Ísland á nú þegar í miklu og nánu samstarfi við Evrópusambandið, einstök ríki þess, fyrirtæki og stofnanir.
Erum við í ofbeldissambandi við ESB? Vísir
- Að hluta staðfest Styður ESB er pólitískt bandalag sem stendur vörð um hagsmuni aðildarríkja sinna og hefur í auknum mæli augun á þjóðaröryggi aðildarríkja sinna.
Erum við tilbúin að axla miklar fjárskuldbindingar fyrir lönd ESB? Blog.is
- Óstutt Andmælir Með ESB-aðild myndi Ísland leggja til ESB fiskveiðilögsöguna, orkulindirnar og lífeyrissjóðina.
ESB-pakkinn er galopinn Vísir
- Þarfnast samhengis Styður Aðildarkjör ESB séu þegar þekkt og aðgengileg almenningi — ekkert sé óvænt við þann samning sem Íslandi bíðst.
ESB-Pakkinn Vísir
- Að hluta staðfest Styður ESB hefur verið í farvegi hervæðingar í nokkurn tíma
- Að hluta staðfest Styður Ef Ísland gengur í ESB þá tekur það upp utanríkisstefnu ESB og þar með þátt í þvingunaraðgerðum gegn Evrópubúum sem eru ósammála ESB
ESB setur Ísland í sama flokk og Gana og Ástralíu Nútíminn
- Að hluta staðfest Styður Varnarsamstarf ESB er fyrst og fremst samstarfsvettvangur frekar en hefðbundið hernaðarbandalag.
- Að hluta staðfest Styður Sífellt fleiri ríki hafa lýst yfir áhuga á að efla samstarf við ESB á sviði öryggis- og varnarmála.
ESB skortir ríkar þjóðir Blog.is (Björn Bjarnason)
- Staðfest Styður Ísland á tvíhliða varnarsamning við Bandaríkin.
Halldór Jörgen Olesen skrifar: Engin herskylda í ESB — og engin lagaleið til að setja hana á Íslendinga dv
- Staðfest Styður Það er engin herskylda í Evrópusambandinu og engin lagaheimild í sáttmálum sambandsins til að setja hana á aðildarríki.
- Staðfest Styður Ísland hefur engan her og enga herskyldu.
Haraldur Ólafsson: ESB er ekki fyrir Jón Gnarr DV
- Óstutt Andmælir Evrópusambandið er að þróast í átt að frönsk-þýsku herveldi
Hér kemur staðreynd: það er ekki til neinn Evrópuher Vísir
- Að hluta staðfest Styður ESB er með sameiginlega öryggis- og varnarstefnu (CSDP) sem snýst að mestu um friðargæslu, uppbyggingu á hamfarasvæðum og landamæraeftirlit.
- Staðfest Styður Þátttaka aðildarríkja ESB í CSDP-aðgerðum er valkvæð.
- Staðfest Styður Hvert ESB-aðildarríki ræður sjálft hvernig það hagar vörnum sínum og ákveður sjálft hvort það leggur til mannskap í verkefni ESB.
- Að hluta staðfest Styður Stofnun sameiginlegs herafla ESB krefst samþykkis allra aðildarríkja sambandsins.
- Að hluta staðfest Styður Tillaga Kubilius um Evrópuher er ekki stefna Evrópusambandsins.
- Staðfest Styður Ísland hefur verið herlaust ríki innan NATO frá 1949 án þess að þrýst hafi verið á það að stofna her.
- Að hluta staðfest Styður Ísland getur við ESB-aðild lagt til borgaralega sérfræðinga í björgun, friðargæslu eða uppbyggingu í stað hermanna.
- Staðfest Styður Ísland þarf ekki að velja á milli hernaðaraðstoðar Bandaríkjanna og ESB-aðildar — bæði er mögulegt samtímis.
Hvað er í pakkanum? Heimssýn
- Staðfest Styður Með aðild að ESB yrði Ísland hluti af sameiginlegri utanríkis- og öryggisstefnu sambandsins.
- Staðfest Styður NATO hefur verið megintrygging Íslands í öryggis- og varnarmálum um langt skeið.
- Þarfnast samhengis Andmælir ESB hefur enga hernaðarlega burði.
Hvað felst í 'liggja lágt' leiðinni? Viðreisn
- Staðfest Styður Ísland er meðlimur í NATO.
Hvað ungur nemur gamall temur Blog.is
- Að hluta staðfest Andmælir ESB-aðild felur alltaf í sér fórn fullveldis
Hvenær eiga stjórnvöld að standa með eigin atvinnulífi? Vísir
- Að hluta staðfest Styður Sífellt meiri áhersla hefur verið lögð á samræmingu utanríkis- og öryggisstefnu ESB-ríkja.
Hver er reynsla Svía af 30 ára ESB aðild? Heimssýn
- Að hluta staðfest Styður ESB er nú að byggja upp sitt eigið hernaðarbandalag sem verður yfirþjóðlegt og gerir Lissabon-samninginn um sameiginlegar varnir að veruleika.
- Að hluta staðfest Andmælir ESB er nú að byggja upp sitt eigið hernaðarbandalag sem verður yfirþjóðlegt og gerir Lissabon-samninginn um sameiginlegar varnir að veruleika.
Hversu mikið af regluverki Evrópusambandsins hefur verið tekið upp í íslenskan rétt? Vísir
- Að hluta staðfest Andmælir Sameiginleg utanríkis- og varnarstefna ESB nær ekki til Íslands.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
- Staðfest Styður Ísland er aðili að NATO.
Ísland geti veitt Evrópusambandinu fótfestu á Norðurskautssvæðinu – „Grænlandskrísan snerti sannarlega taug“ dv
- Að hluta staðfest Styður Aðild að ESB gæti veitt Íslandi stöðugleika í kjölfar þess að Bandaríkin eru ekki lengur jafn áreiðanleg og áður.
Ísland og ESB komin í varnarsamstarf Heimildin
- Að hluta staðfest Styður Ísland hafði áður undirritað viljayfirlýsingar um varnarmál við Þýskaland og Finnland.
- Staðfest Styður Aðild Íslands að Atlantshafsbandalaginu og varnarsamningurinn við Bandaríkin eru sagðar tvær meginstoðir íslenskra varna.
- Heimildir vantar Styður Ísland er enn talið treysta á varnarsamninginn við Bandaríkin þrátt fyrir nýja öryggissamstarfsyfirlýsingu við Evrópusambandið.
Ísland stjórni ESB í sjávarútvegsmálum Viðskiptablaðið
- Staðfest Styður Ísland hefur skuldbindingar gagnvart NATO og mun halda áfram að uppfylla þær.
Ísland yrði í aftursætinu, rétt eins og Samfylkingin er í aftursætinu hjá Viðreisn RÚV
- Að hluta staðfest Andmælir ESB-aðild myndi leiða til þess að Ísland missi sjálfræði sitt og gæti ekki lengur sett sína eigin stefnu.
Íslenskir hermenn? Vísir
- Að hluta staðfest Styður Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir utanríkisráðherra lýsti því yfir fyrr á árinu 2026 að ekki stæði til að stofna íslenskan her og að innganga í ESB myndi ekki þrýsta á um það.
- Að hluta staðfest Styður Bretland, Kanada og Noregur auk Bandaríkjanna eru í NATO en utan ESB.
- Að hluta staðfest Styður ESB hefur þegar hraðsveitir og eigið herráð sem eru forstig eigin herafla.
Krónan er fallin í stríðinu - Við eigum engan annan leik en ESB DV
- Að hluta staðfest Andmælir Ísland er munaðarlaust eyland með örmynt í vasanum og enga stefnu í alþjóðlegu samhengi.
Mikill meirihluti vill Evrópusambandsher stjornmalin
- Að hluta staðfest Andmælir Evrópusambandið á að skipa eigin herráði og hraðsveitum sem starfa undir merkjum þess
Mun Ísland beygja sig undir herskyldu ESB? Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Evrópusambandið er ekki með eigin her eins og staðan er núna, en auðvelt er að breyta því ef aðstæður breytast.
- Að hluta staðfest Andmælir Evrópusambandið er ekki með eigin her eins og staðan er núna, en auðvelt er að breyta því ef aðstæður breytast.
Mun Trump reyna að koma í veg fyrir inngöngu Íslands í ESB? Blog.is
- Staðfest Styður Full ESB-aðild Íslands myndi þýða þátttöku í sameiginlegri utanríkis- og öryggisstefnu ESB og sameiginlegri sjávarútvegsstefnu.
- Að hluta staðfest Styður Ísland hefur engan eigin her og treystir mjög á NATO, sérstaklega Bandaríkin.
- Að hluta staðfest Styður Ef Bandaríkin hyrfu úr NATO myndi varnarsamstarf veikjast verulega og Ísland þyrfti að finna nýjar leiðir í varnarmálum.
Norðmenn vilja vita hvort Íslendingar séu á hraðferð inn í Evrópusambandið RÚV
- Að hluta staðfest Styður Noregur er það land sem hefur líkustu hagsmuni og Ísland þegar kemur að öryggismálum.
Ráðherrann & ráðgjafinn: EITRUÐ SNERTING stjórnmála & viðskipta Blog.is
- Að hluta staðfest Andmælir Frumvarp 114/2025 var lagt fram á Alþingi og fjallar meðal annars um vald Ríkislögreglustjóra til að senda 18 ára og eldri Íslendinga á vígvelli.
Sex ástæður til að segja já við ESB-viðræðum Vísir
- Staðfest Styður ESB gegnir sífellt stærra hlutverki í nútímaöryggismálum eins og netárásum, efnahagslegum þrýstingi og upplýsingaóreiðu, samhliða NATO.
Sigmundur Davíð helsti áhrifavaldur á afstöðu Össurar í ESB-málinu Vísir
- Staðfest Styður Óvissa um Atlantshafsbandalagið hefur orðið til þess að Evrópa er að byggja upp eigin varnir og Ísland er mikilvægur hlekkur í þessum sjónarmiðum.
Sigmundur Ernir skrifar: Stóra spurningin er hvort við gætum haft það betra DV
- Staðfest Styður Ísland gerðist aðili að Atlantshafsbandalaginu (NATO) á vordögum 1949.
- Staðfest Styður Þátttaka Íslands í NATO hefur verið lykilstoð í vörnum landsins.
Sjálfskapaður vandi Evrópu Vísir
- Að hluta staðfest Styður Bretland, Noregur, Færeyjar, Ísland, Grænland og Kanada eru öll í NATO
Sterkari saman á óvissutímum Viðreisn
- Staðfest Styður Kjarninn í sameiginlegum hernaðarvörnum Íslands er og verður Atlantshafsbandalagið og tvíhliða varnarsamningurinn við Bandaríkin.
- Staðfest Styður Evrópusambandið hefur stuðningssjóði, heimildir til lagasetningar og samstarfsáætlanir sem það beitir nú í auknum mæli til að styðja við heildstæðar varnir og öryggi.
Þegar áframhald verður bakslag Vísir
- Staðfest Styður Evrópa hefur treyst á varnarsamstarf undir forystu NATO.
- Að hluta staðfest Andmælir ESB-aðild myndi þýða að Ísland þyrfti að færa löggjafarvald, dómsvald og framkvæmdarvald út fyrir landsteinana.
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild myndi fela í sér skylduþátttöku Íslands í pólitískri og hernaðarlegri þróun ESB.
Þegar fílarnir dansa er ekki gott að vera gras RÚV
- Að hluta staðfest Styður Utanríkisráðherra telur að varnarmál myndu skipa stærri sess í samningsmarkmiðum Íslands við Evrópusambandið nú frekar en árið 2009.
Þorgerður: Bandaríkin greinilega ekki unnendur ESB Morgunblaðið
- Staðfest Styður Ísland er aðili að NATO
Trump sagður beita sér í ESB-umræðunni hér á landi Vísir
- Óstutt Andmælir ESB-aðild Íslands myndi koma niður á varnarmálum Bandaríkjanna.
Vanbúið Schengen-áritanafrumvarp Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Ísland tekur þátt í Frontex, landamærastofnun Evrópu.
Varnaryfirlýsing ekki bindandi, án skuldbindinga eða framlaga RÚV
- Að hluta staðfest Styður Samkvæmt yfirlýsingunni fær Ísland aukinn aðgang að varnarkerfum og varnariðnaði Evrópusambandsins.
- Að hluta staðfest Styður Þetta er fyrsta skref í að tengja Ísland við varnariðnað ESB þrátt fyrir að vera ekki aðildarríki.
- Að hluta staðfest Styður Í samstarfsyfirlýsingunni er Ísland sagt meðal nánustu samstarfsríkja Evrópusambandsins.
- Staðfest Styður Fyrir þau 23 ríki Evrópusambandsins sem séu aðilar að NATO, sem og fyrir Ísland, verði Atlantshafsbandalagið áfram grunnstoð sameiginlegra varna samkvæmt yfirlýsingunni.
- Að hluta staðfest Styður Íslenskt samstarf við ESB á sviði varna á að taka til málefna norðurslóða og öryggismála á hafi úti, framleiðslu varnarbúnaðar, viðbragðs við netógnum og geimvarna.
Vidreisn tapar fylgi vegna ESB-malsins Blog.is
- Að hluta staðfest Styður Ef Ísland yrði ESB-ríki myndi það vera í margfalt meiri háska en utan ESB og samband við Bandaríkin yrði stefnt í hættu.
- Að hluta staðfest Andmælir Ef Ísland yrði ESB-ríki myndi það vera í margfalt meiri háska en utan ESB og samband við Bandaríkin yrði stefnt í hættu.