SOV-HIST-002
Lagalegur texti
Há
Bandaríkin og Ísland undirrituðu varnarsamning 5. maí 1951 þar sem Bandaríkin tóku á sig varnir Íslands. Bandaríski herinn starfrækti flugstöð í Keflavík frá 1951 til 2006 með allt að 3.900 hermönnum og samningurinn er enn í gildi þótt herinn hafi farið.
Enska frumtextinn
The United States and Iceland signed a bilateral defence agreement on 5 May 1951, under which the US accepted responsibility for Iceland's defence for an unspecified period. The US operated Naval Air Station Keflavík from 1951 to 2006, with up to 3,900 troops stationed on Icelandic soil. The base served as a critical anti-submarine warfare and early warning facility during the Cold War, monitoring the GIUK gap (Greenland–Iceland–United Kingdom). Although US forces withdrew in 2006, the bilateral defence agreement remains in force. Iceland is a founding member of NATO (1949) and has no standing military. The 1951 agreement counted Iceland's provision of territory toward its NATO contribution, exempting Iceland from direct financial contributions. US strategic interest in Iceland centres on the North Atlantic's role in maritime surveillance, air policing, and early warning.
Heimild
Avalon Project, Yale Law Library — Defense of Iceland: Agreement Between the United States and the Republic of Iceland, May 5, 1951; Government of Iceland — Iceland and the US: Bilateral Relations
Avalon-verkefni Yale-lagaháskóla er stafrænt safn sögulegra laga- og stjórnmálaskjala sem veitir frjálsan aðgang að frumtextum alþjóðasamninga.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Sú fullyrðing að Bandaríkin hafi hagsmuni af því að halda Íslandi utan ESB er byggð á vangaveltum og er ekki studd neinni opinberri stefnuyfirlýsingu frá Bandaríkjunum. Bandaríkin hafa almennt stutt Evrópusamruna. Hins vegar gæti aðild að ESB flækt tvíhliða varnarsamninga vegna skuldbindinga sem fylgja sameiginlegri utanríkis- og öryggisstefnu (CFSP) og sameiginlegri öryggis- og varnarstefnu (CSDP), og sumir sérfræðingar halda því fram að Bandaríkin kjósi fremur tvíhliða samskipti við hernaðarlega mikilvæg smærri bandalagsríki.
Notuð í greiningum (32)
#123. - Er kreppuverðbólga að skella á landinu? Spursmál (mbl.is)
- Að hluta staðfest Styður Bandaríkjamenn hafa tryggt varnir Íslands í yfir 80 ár.
Bandaríkjamönnum hugnast ekki innganga Íslands í ESB Heimildin
- Að hluta staðfest Styður Ríkisstjórn Bandaríkjanna hafi hag af því að halda Íslandi fyrir utan Evrópusambandið.
- Þarfnast samhengis Styður Bandaríkin líti þannig á að ESB-aðild Íslands myndi skarast á við varnarhagsmuni landsins.
- Að hluta staðfest Styður Í huga Bandaríkjanna séu viðskiptahagsmunir og varnarhagsmunir samofnir hvað Ísland varðar.
Beitir sér ekki sérstaklega fyrir því að spurningunni verði breytt Vísir
- Staðfest Styður NATO veitir Íslandi ekki vernd gegn viðskiptahindrunum og einhliða tollum.
Bókaspjall: Frelsið eftir Mill með Hannesi Hólmsteini Spursmál (mbl.is)
- Að hluta staðfest Styður Bandaríkjamenn hafa tryggt varnir Íslands í yfir 80 ár.
Brútal greining á ESB fyrir veruleikafirrta ESB-sinna á Íslandi Blog.is
- Að hluta staðfest Styður Evrópa hefur lifað í skjóli Bandaríkjanna í gegnum NATO í 80 ár
- Staðfest Styður Bandaríkjaherinn yfirgaf Ísland árið 2006
Davíð Þór Björgvinsson skrifar: Yfirþjóðlegt vald ESB DV
- Að hluta staðfest Styður Mörg ESB-aðildarríki hafa gert sérstaka samninga við Bandaríkin um samstarf á sviði hernaðar og varnarmála, líkt og Ísland.
Ef við uppfyllum skilyrðin þurfum við hvort sem er ekki ESB Nútíminn
- Að hluta staðfest Styður Ísland hefur notið verndar Bandaríkjanna í rúm 80 ár.
ESB skortir ríkar þjóðir Blog.is (Björn Bjarnason)
- Staðfest Styður Ísland á tvíhliða varnarsamning við Bandaríkin.
Fullveldið er falið í gagnaeign Vísir
- Að hluta staðfest Styður GIUK-hliðið er hafsvæðið á milli Grænlands, Íslands og Bretlands og er einn helsti veikleiki í vörnum NATO.
- Að hluta staðfest Styður GIUK-hliðið er í dag vaktað að hluta til af Landhelgisgæslu Íslands, danska hernum og breskum og bandarískum gervitunglum.
- Staðfest Styður Í kalda stríðinu var kafbátaleit eitt mikilvægasta hlutverk herstöðvarinnar á Íslandi en verulega hefur dregið úr henni.
Hér kemur staðreynd: það er ekki til neinn Evrópuher Vísir
- Staðfest Styður Ísland hefur verið herlaust ríki innan NATO frá 1949 án þess að þrýst hafi verið á það að stofna her.
- Að hluta staðfest Styður Þegar Ísland gekk í NATO ríkti fullur skilningur meðal aðildarríkja á sérstöðu Íslands sem herlauss ríkis.
Hvað er í pakkanum? Heimssýn
- Staðfest Styður NATO hefur verið megintrygging Íslands í öryggis- og varnarmálum um langt skeið.
- Staðfest Styður Ísland er herlaus þjóð innan NATO með tvíhliða varnarsamning við Bandaríkin.
- Að hluta staðfest Styður Ekkert aðildarríki ESB hefur sambærilegan varnarsamning á við þann sem Ísland hefur við Bandaríkin.
Hvað felst í 'liggja lágt' leiðinni? Viðreisn
- Staðfest Styður Ísland er meðlimur í NATO.
Hvað gerist ef meirihlutinn segir „já“ í sumar? Vísir
- Staðfest Styður Ísland er með tvíhliða varnarsamning við Bandaríkin.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
- Staðfest Styður Ísland er aðili að NATO.
- Að hluta staðfest Styður Ísland er með varnarsamning við Bandaríkin.
Ísland og ESB komin í varnarsamstarf Heimildin
- Að hluta staðfest Styður Samningurinn undirstrikar sérstakt stefnumarkandi mikilvægi Norðurslóða og Norður-Atlantshafs og kveður á um aukið reglubundið samráð um stöðu mála á svæðinu.
- Að hluta staðfest Styður Ísland hafði áður undirritað viljayfirlýsingar um varnarmál við Þýskaland og Finnland.
- Staðfest Styður Aðild Íslands að Atlantshafsbandalaginu og varnarsamningurinn við Bandaríkin eru sagðar tvær meginstoðir íslenskra varna.
- Heimildir vantar Styður Ísland er enn talið treysta á varnarsamninginn við Bandaríkin þrátt fyrir nýja öryggissamstarfsyfirlýsingu við Evrópusambandið.
Ísland stjórni ESB í sjávarútvegsmálum Viðskiptablaðið
- Staðfest Styður Ísland hefur skuldbindingar gagnvart NATO og mun halda áfram að uppfylla þær.
Ísland yrði í aftursætinu, rétt eins og Samfylkingin er í aftursætinu hjá Viðreisn RÚV
- Að hluta staðfest Styður Öryggi Íslands er borgið með aðild að NATO og með varnarsamstarfi við Bandaríkin.
Íslenskir hermenn? Vísir
- Að hluta staðfest Styður Bretland, Kanada og Noregur auk Bandaríkjanna eru í NATO en utan ESB.
Málssókn á hendur Ísrael og framhald ESB-innlimunar Íslands Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Bandaríkin sjá um varnir Íslands.
Mun Trump reyna að koma í veg fyrir inngöngu Íslands í ESB? Blog.is
- Að hluta staðfest Andmælir Vísir.is greindi frá því 10. mars 2026 að Bandaríkin vilji halda Íslandi utan ESB til að varðveita sterkari samningsstöðu sína í viðskiptum og varnarmálum.
- Að hluta staðfest Styður Bandaríkin geta beitt þrýstingi á Ísland með tollum, diplómatíu, NATO-málum eða Norðurskautsstefnu.
- Að hluta staðfest Styður Ísland hefur engan eigin her og treystir mjög á NATO, sérstaklega Bandaríkin.
- Að hluta staðfest Styður Ef Bandaríkin hyrfu úr NATO myndi varnarsamstarf veikjast verulega og Ísland þyrfti að finna nýjar leiðir í varnarmálum.
- Að hluta staðfest Styður Brotthvarf Bandaríkjanna úr NATO myndi vera eitt stærsta öryggispólitíska áfall í Evrópu frá lokum Kalda stríðsins.
Norðmenn vilja vita hvort Íslendingar séu á hraðferð inn í Evrópusambandið RÚV
- Að hluta staðfest Styður Ísland og Noregur þurfa að standa vörð um GIUK-hliðið og fylgjast með mögulegum hreyfingum Rússlands.
Orðhengilsháttur vill einkenna ESB-umræðuna Vísir
- Staðfest Styður Ísland gekk í NATO í kjölfar seinna stríðs þegar mikið rót var í alþjóðamálum.
Óþarfa sannleiksleit Vísir
- Að hluta staðfest Styður Ísland skipti engu máli í alþjóðlegu samhengi í gegnum árhundurð og tímabil stórstríða á meginlandinu, þar til síðasta heimsstyrjöldin breyttist það vegna öflugari stríðstóla.
Ráðherrann & ráðgjafinn: EITRUÐ SNERTING stjórnmála & viðskipta Blog.is
- Staðfest Styður Ísland á 75 ára varnarsamning við Bandaríkin.
Sjálfskapaður vandi Evrópu Vísir
- Að hluta staðfest Styður Bretland, Noregur, Færeyjar, Ísland, Grænland og Kanada eru öll í NATO
Sterkari saman á óvissutímum Viðreisn
- Að hluta staðfest Styður Bandaríkin hafa um langt skeið gegnt lykilhlutverki í vörnum Evrópu.
- Staðfest Styður Kjarninn í sameiginlegum hernaðarvörnum Íslands er og verður Atlantshafsbandalagið og tvíhliða varnarsamningurinn við Bandaríkin.
Tækifærin utan ESB Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Ríki Evrópusambandsins hafa dregið lappirnar í varnarmálum áratugum saman og gert sig algerlega háð Bandaríkjunum.
Þegar áframhald verður bakslag Vísir
- Staðfest Styður Evrópa hefur treyst á varnarsamstarf undir forystu NATO.
Þórdís myndi vilja þétta samstarf við ESB Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Aðild Íslands að Atlantshafsbandalaginu, EES-samningnum og samstarf við Bandaríkin hefur verið lykill að velmegun Íslands.
Þorgerður: Bandaríkin greinilega ekki unnendur ESB Morgunblaðið
- Staðfest Styður Ísland er aðili að NATO
Trump sagður beita sér í ESB-umræðunni hér á landi Vísir
- Þarfnast samhengis Andmælir Það er í hag Bandaríkjanna að halda ríkjum Evrópu utan ESB og einöngruðum, samkvæmt Altinget.
Víkulokin 7. mars 2026 Vikulokin (RÚV)
- Staðfest Styður Varnarsamningurinn við Bandaríkin var gerður árið 1951.