Bergþór Ólason
StjórnmálafólkÞingmaður (Miðflokkurinn)
Þingmaður (Miðflokkurinn) — andvíg/ur ESB-aðild.
Þingvirkni um ESB-mál
Ræður á Alþingi um ESB- og Evrópumál.
Sjá þingræður →Yfirlit
Aðeins fullyrðingar sem aðilinn hefur fullyrt, verið vitnað í, eða umorðað eru taldar.
Fullyrðingar (19)
Heimildir vantar Viðreisn hafi verið stofnuð í þeim tilgangi að koma Íslandi í ESB. Fullyrt Flokkastefnur
tilgangur alls bramboltsins frá stofnun Viðreisnar nú innan seilingar – að koma Íslandi í Evrópusambandið
Fullyrðingin byggir á ónafngreindum heimildum sem ekki er hægt að staðfesta.
Samhengi sem vantar
Stofnendur Viðreisnar höfðu margvíslega hvata — flokkurinn spratt úr Sjálfstæðisflokknum vegna pólitísks ágreinings sem náði lengra en ESB-spurningin (PARTY-DATA-017). Orðalagið «í þeim tilgangi» gefur til kynna einn tilgang; réttara er að ESB-aðild var eitt af helstu stofnmarkmiðum.
ESB-pakkinn er galopinn Vísir
Heimildir vantar Formaður Viðreisnar hafi unnið pólitískt að því að veikja stoðir sjávarútvegsins. Fullyrt Flokkastefnur
Manneskja sem hefur lagt allt sitt pólitíska þrek í veikja stoðir sjávarútvegs og renna Íslandi undir ESB
Fullyrðingin heldur því fram að formaður Viðreisnar hafi unnið pólitískt að því að veikja stoðir sjávarútvegsins. POLITICAL-DATA-004 staðfestir að Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir er formaður Viðreisnar og utanríkisráðherra, en engin heimild í grunninum fjallar um aðgerðir hennar gagnvart sjávarútveginum. Þetta er pólitískt ásakanamat sem krefst sérstakra heimilda um tilteknar aðgerðir — almenn stuðningsyfirlýsing Viðreisnar við ESB-aðild jafngildir ekki sýnilegri vinnu gegn sjávarútveginum.
Samhengi sem vantar
Fullyrðingin er túlkunarásakun úr pólitískri umræðu. Til að staðfesta hana þyrfti sértækar heimildir um lagafrumvörp, stefnumótun eða aðgerðir formanns Viðreisnar sem beint skaðuðu sjávarútveginn. Slíkar heimildir eru ekki í staðreyndagrunninum.
ESB-pakkinn er galopinn Vísir
Að hluta staðfest RÚV greindi frá því síðastliðinn föstudag að engar varanlegar undanþágur séu í boði við ESB-aðild. Umorðað EES/ESB-löggjöf
Ríkisútvarpið sagði frá því síðastliðinn föstudag að „engar varanlegar undanþágur séu í boði“
EEA-LEGAL-012 staðfestir meginregluna: frá Lissabon-sáttmálanum (2009) hafa nýju aðildarríkin ekki getað samið um varanlegar undanþágur, og aðild Króatíu (2013) staðfesti þetta. Þó er fullyrðingin of afdráttarlaus. Samkvæmt AGRI-LEGAL-004 fengu Finnar og Svíar heimildir til viðbótarstuðnings við landbúnað á norðurslóðum (142. grein) sem hafa verið viðhaldið í áratugi — þetta er ekki formlega «undanþága» en virkar sem sérlausn. EEA-LEGAL-014 dregur einnig fram muninn á aðlögunartímabilum og undanþágum, og bendir á að langir aðlögunarsamningar geti í reynd líkst undanþágum.
Samhengi sem vantar
Formlega eru engar «varanlegar undanþágur» í boði, en raunin er flóknari. Finnska/sænska landbúnaðarstuðningurinn (142. grein) er dæmi um langvarandi sérlausnir sem ganga nálægt undanþágum. Sumir lagafræðingar benda á að 49. grein sáttmálans leyfi tæknilega hvaða samningsniðurstöðu sem er. Auk þess er óljóst hvaða umfjöllun RÚV var vísað til — heimildir staðfesta almenna reglu en ekki tilvísunina í RÚV-frétt.
ESB-pakkinn er galopinn Vísir
Þarfnast samhengis Aðildarkjör ESB séu þegar þekkt og aðgengileg almenningi — ekkert sé óvænt við þann samning sem Íslandi bíðst. Fullyrt EES/ESB-löggjöf
Það er nefnilega ekkert óvænt við það hvaða samning Íslandi bíðst að loknum aðlögunarviðræðum við ESB. Það liggur fyrir og allir geta kynnt sér það.
Þótt almennur rammi ESB-aðildar sé vel þekktur og aðgengilegur — TRADE-DATA-002, SOV-LEGAL-014 og SOV-LEGAL-012 lýsa grunndrættum aðildarinnar — er fullyrðingin um að „ekkert sé óvænt" við sérstök aðildarkjör Íslands villandi. SOV-LEGAL-006 segir beinlínis að „hvort Ísland gæti samið um sambærilegar undanþágur í aðildarviðræðum er pólitísk spurning með enga tryggða niðurstöðu." EEA-DATA-009 bendir á að umdeildustu kaflarnir (sjávarútvegur, landbúnaður, frjálst flæði fjármagns) voru óleystir þegar viðræðum var frestað 2013 og afstaða ESB kann að hafa hert síðan þá.
Samhengi sem vantar
Almenna regluverkið er þekkt en sérstök aðildarkjör Íslands — einkum varðandi sjávarútveg (kafli 13), landbúnað (kafli 11) og evruna — yrðu háð viðræðum sem hafa ekki enn átt sér stað. EEA-DATA-009 bendir á að framvinda viðræðna fyrir 2013 gildi ekki endilega og suma kafla gæti þurft að hefja að nýju vegna breytinga á löggjöf ESB. Fullyrðingin blandar saman þekkingu á ESB-rammanum og þekkingu á sérstökum aðildarsamningi Íslands, sem er ekki enn til.
ESB-pakkinn er galopinn Vísir
Staðfest Danir fengu undanþágu frá evrunni við aðild að ESB. Fullyrt Fordæmi
Dæmin eru kunnug: Danir fengu undanþágu frá evrunni, Írar sérstöðu á tilteknum sviðum og Álandseyjar takmarkanir á fasteignakaupum útlendinga.
Heimildir staðfesta þetta ótvírætt. Samkvæmt SOV-LEGAL-010 og PREC-HIST-010 tryggði Danmörk sér fjórar undanþágur frá Maastricht-sáttmálanum árið 1992, þar á meðal undanþágu frá evrunni, í kjölfar Edinborgar-samkomulagsins. Þessar undanþágur eru enn í gildi — Danir kusu að afnema varnarundanþáguna 2022 en evruundanþágan var fjarlægð þegar Danir tóku upp evruna 2025 samkvæmt EEA-LEGAL-012.
Samhengi sem vantar
Fullyrðingin nefnir ekki að undanþágur Dana voru veittar við sérstakar aðstæður (höfnun Maastricht-sáttmálans í þjóðaratkvæðagreiðslu 1992) og að ESB hefur síðan verið tregara til að veita nýjum aðildarríkjum sambærilegar undanþágur, einkum eftir stækkunina 2004 (EEA-LEGAL-012).
Minnkandi svigrúm sérlausna í stækkunarferli ESB Miðflokkurinn
Að hluta staðfest Írar fengu sérstöðu á tilteknum sviðum við aðild að ESB. Fullyrt Fordæmi
Dæmin eru kunnug: Danir fengu undanþágu frá evrunni, Írar sérstöðu á tilteknum sviðum og Álandseyjar takmarkanir á fasteignakaupum útlendinga.
SOV-LEGAL-011 staðfestir að Írland hafi sérstöðu á nokkrum sviðum innan ESB — þar á meðal utan Schengen-svæðisins, með valkvæða þátttöku í réttarmálum og innri málum, og bókunir um hlutleysi í varnarsamstarfi og stjórnarskrárákvæði um fóstureyðingar. Hins vegar voru þessar sérstöður ekki allar tryggðar «við aðild» eins og fullyrðingin gefur til kynna; flestar komu til mun síðar, við samninga um Maastricht, Amsterdam og Lissabon. Írland gekk í Efnahagsbandalagið 1973 og sérstöðurnar endurspegla áratugi samningaviðræðna og þjóðaratkvæðagreiðslna eftir aðild.
Samhengi sem vantar
Sérstöður Írlands voru tryggðar á ólíkum tímapunktum eftir 1973 og tengjast meðal annars höfnun samninga í þjóðaratkvæðagreiðslum. Ísland hefði ekki sama samningsstyrk. Auk þess var aðild Írlands 1973 við allt aðrar aðstæður — regluverkið var mun minna og ESB hefur þróast gríðarlega síðan þá.
Minnkandi svigrúm sérlausna í stækkunarferli ESB Miðflokkurinn
Að hluta staðfest Árið 2004 gengu tíu ríki í mið- og austur-Evrópu í ESB — stærsta stækkun í sögu sambandsins. Fullyrt Fordæmi
Þegar tíu ríki í mið- og austur-Evrópu gengu í sambandið – stærsta stækkun í sögu þess – tóku stjórnvöld í Brussel meðvitaða ákvörðun um að herða ferlið.
AGRI-DATA-020 staðfestir að tíu ríki gengu í ESB árið 2004 (EU-10) og EEA-LEGAL-012 vísar til þessarar stækkunar sem fordæmis. Fullyrðingin segir hins vegar að öll tíu ríkin hafi verið í mið- og austur-Evrópu, en tveir aðildarríkjanna — Kýpur og Malta — eru Miðjarðarhafsríki, ekki ríki í mið- og austur-Evrópu. Stækkun 2004 var án efa sú stærsta í sögu ESB, en landfræðileg afmörkun fullyrðingarinnar er ónákvæm.
Samhengi sem vantar
Átta ríkjanna voru í mið- og austur-Evrópu (Pólland, Tékkland, Ungverjaland, Slóvakía, Slóvenía, Eistland, Lettland og Litháen) en tvö til viðbótar — Kýpur og Malta — eru ekki í þeim heimshluta. Þessi greinarmunur skiptir máli þegar fullyrðingin er notuð til að undirstrika stækkun sambandsins í austri.
Minnkandi svigrúm sérlausna í stækkunarferli ESB Miðflokkurinn
Staðfest Í kjölfar stækkunarinnar 2004 festist í sessi ný meginregla í ESB-stækkunarferli: umsóknarríki taka regluverkið upp í heild sinni og varanlegar undanþágur eru ekki lengur hluti af aðlögunarferlinu. Fullyrt EES/ESB-löggjöf
En í aðdraganda stækkunarinnar 2004 festist í sessi ný meginregla: umsóknarríki taka regluverkið upp í heild sinni. Varanlegar undanþágur voru þar með ekki lengur hluti af aðlögunarferlinu.
EEA-LEGAL-012 staðfestir beint að frá Lissabon-sáttmálanum (2009) hafi orðið meginregla að ný aðildarríki geta ekki samið um varanlegar undanþágur. Króatía (2013) fékk engar slíkar undanþágur, aðeins tímabundin aðlögunartímabil — sem staðfestir meginregluna. AGRI-LEGAL-004 styður einnig þetta og nefnir að Stefan Füle, stækkunarfulltrúi ESB, lýsti því ítrekað yfir að regluverkið yrði tekið upp í heild. Þó bendir fullyrðingin á stækkunina 2004 sem tímamót, en heimildir tengja meginregluna frekar við Lissabon-sáttmálann 2009 og reynslu Króatíu 2013.
Samhengi sem vantar
Sumir fræðimenn benda á að 49. grein sáttmálans um Evrópusambandið (TEU) leyfi tæknilega séð hvaða samningsniðurstöðu sem er. Pólland samdi um 12 ára frest á landakaupum útlendinga, sem er tímabundin en efnahagslega þýðingarmikil undanþága. Eldri undanþágur (t.d. evruundanþága Danmerkur) eru enn í gildi — meginreglan á við um ný ríki en breytir ekki stöðu þeirra sem þegar hafa undanþágur.
Minnkandi svigrúm sérlausna í stækkunarferli ESB Miðflokkurinn
Að hluta staðfest Í stað varanlegra undanþágna komu svonefnd aðlögunartímabil — tímabundin úrræði sem veita nýjum ríkjum nokkur ár til að innleiða reglur. Fullyrt EES/ESB-löggjöf
Í staðinn komu svonefnd aðlögunartímabil – tímabundin úrræði sem veita nýjum ríkjum nokkur ár til að innleiða reglur sem þau eru ekki tilbúin að taka upp samstundis, eða ráða ekki við að gera það.
Grunnmynstrið er rétt — EEA-LEGAL-014 staðfestir að aðlögunartímabil eru tímabundin (yfirleitt 3–12 ár) og að frá aðild Króatíu 2013 hafi aðeins aðlögunartímabil, ekki varanlegar undanþágur, verið í boði. AGRI-LEGAL-004 staðfestir að ekkert aðildarríki hafi fengið varanlega undanþágu frá sameiginlegri landbúnaðarstefnu. Hins vegar er skil milli «varanlegra undanþágna» og «aðlögunartímabila» ekki eins skýrt og fullyrðingin gefur til kynna. EEA-LEGAL-014 nefnir að eldri aðildarríki (Danmörk, Bretland) hafi fengið varanlegar undanþágur (opt-outs), en þetta á við um önnur stefnusvið, ekki endilega sömu undanþágur sem aðlögunartímabilin komu «í stað». Að auki eru de facto frávik til staðar, eins og viðbótarstuðningur Finnlands og Svíþjóðar vegna norðlægs landbúnaðar sem hefur gilt í áratugi.
Samhengi sem vantar
EEA-LEGAL-014 bendir á að munurinn á löngu aðlögunartímabili og undanþágu geti verið óljós í framkvæmd — sum tímabil hafa verið framlengd (t.d. Króatía um jarðakaup). Finnar og Svíar fengu heimild til viðbótarstuðnings við norðlægan landbúnað sem hefur gilt síðan 1995, sem er í raun varanleg sérstöðumeðferð þótt hún teljist ekki undanþága frá landbúnaðarstefnunni.
Minnkandi svigrúm sérlausna í stækkunarferli ESB Miðflokkurinn
Að hluta staðfest Regluverkið (acquis communautaire) er brotið niður í 35 samningskafla sem eru opnaðir og lokað eftir að umsóknarríki uppfyllir fyrirfram skilgreind skilyrði. Fullyrt EES/ESB-löggjöf
Regluverkið er brotið niður í 35 samningskafla sem eru opnaðir og svo lokað eftir að umsóknarríki uppfyllir fyrirfram skilgreind skilyrði.
Heimild EEA-LEGAL-011 staðfestir að regluverkið sé skipt í 35 samningskafla. EEA-LEGAL-017 og EEA-LEGAL-013 staðfesta ferlið við opnun og lokun kafla eftir viðmiðum. Fullyrðingin er hins vegar of einföld í einni veigamikilli lýsingu: fjöldi kafla hefur breyst (31 í eldri stækkunum, 35 frá Króatíu) og árið 2020 var kerfinu breytt í 6 þemaklasa samkvæmt EEA-LEGAL-019. Einnig er orðalagið «opnaðir og lokað eftir að umsóknarríki uppfyllir fyrirfram skilgreind skilyrði» rétt í grófum dráttum en einfaldar flókið ferli opnunar- og lokunarviðmiða.
Samhengi sem vantar
Frá 2020 eru kaflarnir flokkaðir í 6 þemaklasa og ný aðferðafræði gerir ráð fyrir «bakslagi» — þegar kaflar geta opnast aftur ef umsóknarríki dregst aftur úr á sviði grunnþátta (t.d. réttarríkis). Kaflarnir voru 31 fram til Króatíu (2013) og eru nú 35. Ekki er ljóst hvort 2020-aðferðafræðin, sem var hönnuð fyrir Vestur-Balkan, myndi gilda óbreytt fyrir Ísland.
Minnkandi svigrúm sérlausna í stækkunarferli ESB Miðflokkurinn
Staðfest Ísland hóf aðildarviðræður við ESB árið 2010. Fullyrt Fullveldi
Þegar Ísland hóf aðildarviðræður árið 2010 var þetta verklag þegar til staðar.
EEA-DATA-009 staðfestir að Ísland lagði inn aðildarumsókn til ESB 16. júlí 2009 undir stjórn Jóhönnu Sigurðardóttur. Fleiri heimildir (POLITICAL-DATA-010, EEA-LEGAL-020) styðja þessa grundvallarstaðreynd. Engar andstæðar heimildir eru til staðar — þetta er óumdeild söguleg staðreynd.
Minnkandi svigrúm sérlausna í stækkunarferli ESB Miðflokkurinn
Staðfest Stækkunarferli ESB eftir 2004 snýst um aðlögun að regluverki, ekki um að semja um reglurnar sjálfar, og engar varanlegar undanþágur eru í boði. Fullyrt EES/ESB-löggjöf
Eftir 2004 snýst það ekki um að semja um reglurnar sjálfar – heldur að aðlagast þeim. Engar varanlegar undanþágur.
Þrjár aðskildar heimildir staðfesta þessa fullyrðingu. EEA-LEGAL-017 lýsir því að aðildarviðræður snúist um «skilyrði og tímaáætlun» en ekki efni reglnanna. EEA-LEGAL-012 staðfestir að frá Lissabon-sáttmálanum hafa ný ríki ekki getað samið um varanlegar undanþágur. Aðild Króatíu 2013 staðfesti þessa reglu í reynd — engar varanlegar undanþágur voru veittar (AGRI-LEGAL-004).
Samhengi sem vantar
Formlega afstaðan um «engar undanþágur» er skýr, en sveigjanleiki í aðlögunartímabilum getur skipt verulegu máli — til dæmis 12 ára frestun Póllands á fasteignakaupum. Sumir fræðimenn telja að nógu löng aðlögunartímabil virki í reynd eins og undanþágur (EEA-LEGAL-021).
Minnkandi svigrúm sérlausna í stækkunarferli ESB Miðflokkurinn
Staðfest Fram að stækkuninni 2004 gátu einstök ríki stundum fengið varanlegar undanþágur frá tilteknum þáttum acquis communautaire. Fullyrt Fordæmi
Fram að því höfðu einstök ríki stundum fengið varanlegar undanþágur frá tilteknum þáttum hins svonefnda acquis communautaire, heildarregluverks sambandsins.
EEA-LEGAL-023 staðfestir að nokkur aðildarríki fengu varanlegar eða hálf-varanlegar undanþágur í aðildarsamningum sínum. Danmörk fékk fjórar undanþágur með Edinburgh-samkomulaginu 1992 (evra, varnarmál, dómsmál, ríkisborgararéttur). Írland fékk lagalega bindandi tryggingu um hlutleysi og skattamál. Finnland samdi um sérstaka CAP-ákvæði (142. gr.) sem hafa verið endurnýjuð samfellt frá 1995. EEA-LEGAL-014 og EEA-LEGAL-012 staðfesta að eftir Króatíu-aðildina 2013 hafa aðeins aðlögunartímabil verið í boði, ekki varanlegar undanþágur — sem styður fullyrðinguna um að þetta hafi verið mögulegt «fram að stækkuninni 2004» og jafnvel aðeins eftir hana (Króatía 2013 fékk engar).
Samhengi sem vantar
Tímamörkin «fram að stækkuninni 2004» eru ekki alveg nákvæm — Danmörk fékk undanþágur 1992 og Finnland/Svíþjóð 1995, en formleg stefna gegn nýjum undanþágum var ekki sett fyrr en eftir Lissabon-sáttmálann 2009. Aðgreiningin milli «varanlegrar undanþágu», «varanlegrar ríkisaðstoðar» og «sáttmálatryggingar» skiptir lagalega máli þótt allar feli í sér varanleg sérkjör.
Minnkandi svigrúm sérlausna í stækkunarferli ESB Miðflokkurinn
Staðfest Ríkisstjórnin setti ekki þingsályktun um ESB í samráðsgátt stjórnvalda. Fullyrt Fullveldi
eftir að hafa sleppt því að setja þingsályktun um ESB í samráðsgátt stjórnvalda
SOV-PARL-005 staðfestir að stjórnarandstaðan hafi gagnrýnt að ekkert formlegt samráð hafi farið fram áður en þingsályktunartillagan var lögð fram, þrátt fyrir reglur um samráð stjórnvalda. Ríkisstjórnin hefði mátt þvi fram að þjóðaratkvæðagreiðslan sjálf væri víðtækara form samráðs en samráðsgáttin. Þó er staðreyndin sú að málið fór ekki í gegnum formlega samráðsgátt.
Samhengi sem vantar
Ríkisstjórnin hefur rökstut að þjóðaratkvæðagreiðslan sjálf sé umfangsmiðmeira samráð en formlega gáttin. Hvort samráðsgáttin sé lögskylda við þingsályktunartillögur er ekki úvítvegis — reglurnar gilda að meginstefnu um lagafrumvörp og reglugerðir.
„Skjólið" í ESB Miðflokkurinn
Að hluta staðfest Ríkisstjórnin sleppt því að ræða og kynna þingsályktunina um ESB fyrir utanríkismálanefnd, sem er lögbundit skylda. Fullyrt Fullveldi
sleppt því að ræða og kynna málið fyrir utanríkismálanefnd, lögbundið sem það er
SOV-PARL-005 staðfestir að utanríkisráðherra mætti ekki á fund utanríkismálanefndar til að ræða málið áður en þingsályktunartillagan var lögð fram. SOV-LEGAL-019 lýsir 24. gr. þingskapa sem kveður á um að ríkisstjórn beri ávallt að leggja «meiri háttar utanríkismál» fyrir nefndina. Þó er það ágreiningurá hvort þingsályktunartillaga teljist «utanríkismál» í skilningi greinarinnar — ríkisstjórnin hefur haldið því fram að þetta sé þingmannaákvörðun, ekki stjórnaraðgerð. Lögfræðingar eru ósammála um túlkunina samkvæmt SOV-LEGAL-028.
Samhengi sem vantar
Fullyrðingin segir að þetta sé «lögbundið» en lögfræðilega ágreiningurinn er raunverulegur: 24. gr. þingskapa talar um «meiri háttar utanríkismál» en skilgreinir ekki hvort þingsályktunartillaga falli þar undir. Ríkisstjórnin telur að greinin eigi ekki við hér. Þetta er íóleyst lögfræðilegt ágreiningsmál, ekki aðeins pólitískt.
„Skjólið" í ESB Miðflokkurinn
Staðfest Þingsályktun um ESB-viðræður var ekki nefnd í þingmálaskrá ríkisstjórnarinnar. Fullyrt Fullveldi
sleppt því að nefna málið í þingmálaskrá
Bergþór Ólason staðfesti þetta beint í þingræðu 9. mars 2026: «Þetta er ekki í þingmálaskrá ríkisstjórnarinnar.» SOV-PARL-005 styrkir þetta óbeint með lýsingu á andmælum stjórnarandstöðu við ferli málsins, þar á meðal að ríkisstjórnin hafi hækkað á málinu í gegnum þinglega meðferð. Engar heimildir stangast á við þessa fullyrðingu.
Samhengi sem vantar
Þingmálaskrá er áætlunarskjál sem ríkisstjórn leggur fram í upphafi þings, en hún er ekki tæmandi — ríkisstjórn getur lagt fram mál sem koma ekki á skránni. Málið var hluti af stjórnarsáttmálanum frá desember 2024 þótt það hafi ekki verið skráð á þingmálaskrá.
„Skjólið" í ESB Miðflokkurinn
Að hluta staðfest Ísland hefur í 30 ár nýtt kosti EES-samningsins í stað þess að sækja um ESB-aðild. Fullyrt EES/ESB-löggjöf
eftir að hafa í 30 ár horft til þess að nýta kostina í gegnum aðildina að EES samningnum
EES-samningurinn tók gildi 1. janúar 1994, svo Ísland hefur í raun nýtt hans í rúmlega 32 ár — tímatalan er í stoðu. EEA-DATA-011 staðfestir umfangsmikla aðild Íslands að innri markaðnum gegnum EES. Hins vegar er fullyrðingin villandi að því leyti að Ísland sótti raunverulega um ESB-aðild árið 2009 og aðildarviðræður stóðu yfir til 2013 — svo ekki var eingilst «horft til EES» allt tímabilið. EEA-LEGAL-020 lýsir hvernig 11 af 27 samningskafölum voru bruðnir lokaðir á þessu tímabili.
Samhengi sem vantar
Ísland sótti um ESB-aðild árið 2009 og aðildarviðræður stóðu til 2013, svo fullyrðingin um að Ísland hafi í 30 ár «nýtt EES í stað ESB» er ofeinfaldun. Einnig nær EES-samningurinn ekki til sjávarútvegs, landbúnaðar, gjaldmiðills eða utanríkisstefnu — þannig að «kostirnir» sem EES veitir eru takmarkari en full ESB-aðild mundi veita.
„Skjólið" í ESB Miðflokkurinn
Að hluta staðfest Upprunalegar forsendur þjóðaratkvæðagreiðslunnar gerðu ráð fyrir að seinni fasi væri atkvæðagreiðsla um samning sem lægi þegar fyrir Tilvitnað Fullveldi
Verði niðurstaðan sú að landsmenn segi já þá hefur hingað til verið talað á þeim nótum að seinni fasi væri atkvæðagreiðsla um samning sem lægi fyrir.
Heimildir staðfesta að upphafleg umræða um ferlið gerði ráð fyrir tveimur áföngum: ráðgefandi þjóðaratkvæðagreiðslu um framhald viðræðna og síðan atkvæðagreiðslu eða þingmeðferð um endanlegan aðildarsamning. SOV-DATA-029 lýsir hugmyndum um stakt þjóðaratkvæði um samninginn eða tvöfalt ferli, en SOV-PARL-003 nefnir að árið 2009 hafi Alþingi lofað lokaatkvæðagreiðslu um aðildarsamninginn. PARTY-DATA-019 staðfestir að Kristrún Frostadóttir hefur sagt að aðildarsamningur þurfi sérstaka samþykkt og hugsanlega aðra þjóðaratkvæðagreiðslu.
Samhengi sem vantar
Heimildir sýna að ferlið hefur aldrei verið formlega skilgreint sem stranglega tveggja fasa lögbundið ferli — núverandi þjóðaratkvæðagreiðsla er ráðgefandi og engin lög kveða á um seinni atkvæðagreiðslu. Fullyrðingin endurspeglar pólitíska umræðu fremur en lagalega skuldbindingu.
Kallað eftir Kristrúnu í þinginu Morgunblaðið
Að hluta staðfest Forsætisráðherra Kristrún Frostadóttir hyggst leggja sjálfstætt mat á hvort samningur við ESB verði lagður fyrir þjóðina í atkvæðagreiðslu Tilvitnað Fullveldi
Í gær kom í ljós að Kristrún Frostadóttir, hæstvirtur forsætisráðherra, virðist ætla að leggja eitthvert sjálfstætt mat á það hvort samningurinn verður lagður fyrir þjóðina í atkvæðagreiðslu.
PARTY-DATA-019 staðfestir að Kristrún hefur talað um þörf á «ofboðslega sterku umboði» og að naumur sigur dugi ekki til að halda áfram með viðræður — sem er nálægt því að lýsa sjálfstæðu mati á niðurstöðum. PARTY-PARL-001 staðfestir einnig að hún neitar að setja nákvæm skilyrði fram á Alþingi en talar um «skýr rauð flögg» í viðræðum. Hins vegar tilgreina heimildir ekki beinlínis að hún hafi sagt að hún muni meta sjálfstætt hvort lokasamningur verði lagður fyrir þjóðina.
Samhengi sem vantar
Heimildir sýna að Kristrún hefur talað almennt um þörf á sterku umboði og rauðum línum í viðræðum, en án beinnar tilvitnunar á opnum fundi utanríkismálanefndar er ekki hægt að staðfesta nákvæmlega hvort hún hafi áskilið sér sjálfstætt mat á því hvort samningur verði lagður fyrir þjóðina. SOV-DATA-022 áréttar einnig að ráðgefandi þjóðaratkvæðagreiðsla bindur ekki Alþingi lagalega.
Kallað eftir Kristrúnu í þinginu Morgunblaðið