Þegar ný ríki ganga í ESB fá þau ekki fullar beingreiðslur sameiginlegrar landbúnaðarstefnu strax heldur byrja á 25% og hækka um 5 prósentustig á ári þar til fullu jafnvægi er náð á um 10 árum. Umbótin 2023–2027 innleiddi ytri samleitni sem miðar að því að allar þjóðir fái að lágmarki 90% af meðalgreiðslum ESB á hektara fyrir árið 2027.
Enska frumtextinn
When new member states join the EU, they do not receive full Common Agricultural Policy (CAP) direct payments immediately. Under the phasing-in mechanism established for the 2004 enlargement and maintained since, new members start at 25% of the EU-15 level in year one, increasing by 5 percentage points per year (30%, 35%, 40%...) until reaching 100% after approximately 10 years. This was the arrangement for the EU-10 (2004), EU-2 (2007, Bulgaria and Romania), and Croatia (2013). For Croatia specifically, direct payments started at 25% in 2013 and were scheduled to reach full convergence by 2022. The 2023–2027 CAP reform introduced 'external convergence', aiming to bring all member states' average per-hectare payments to at least 90% of the EU average by 2027, which accelerated convergence for the newer members.
Heimild
European Commission — CAP direct payments: phasing-in for new member states; Regulation (EU) 2021/2115 (CAP Strategic Plans)
Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins er framkvæmdavald ESB sem ber ábyrgð á stefnumótun, reglusetningu og fjárhagsáætlun sambandsins.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Hægt er að breyta innleiðingaráætluninni í samningaviðræðum um aðildarsáttmála. Nýjum aðildarríkjum er heimilt að „fylla upp í“ beinar greiðslur ESB með landsframlögum (viðbótargreiðslur úr ríkissjóði, CNDP) á innleiðingartímabilinu. Heildargreiðslan (ESB + landsframlag) má ekki vera hærri en bóndinn hefði fengið við fulla aðild að sameiginlegu landbúnaðarstefnunni (CAP). Mjög frábrugðin landbúnaðaruppbygging Íslands (sauðfjár- og mjólkurframleiðsla ríkjandi, lítið ræktarland) þýðir að greiðslur á hektara yrðu reiknaðar með öðrum hætti.
Notuð í greiningum (12)
25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar Silfrið (RÚV)
- Að hluta staðfest Styður Umsóknarríki þurfa strax að byrja aðlögun — ráða fleiri embættismenn, búa til nýjar stofnanir og breyta lögum til að aðlaga sig að ESB á meðan á ferlinu stendur.
Að kíkja í pakkann sem er nú þegar opinn Vísir
- Staðfest Styður Pólskir bændur þurftu að bíða í áratug eftir að fá fulla styrki úr sameiginlegu landbúnaðarstefnunni, þrátt fyrir að hlíta reglunum strax við aðild
Blekkingaleikurinn mikli Miðflokkurinn
- Að hluta staðfest Styður Umsóknarríki á að hefja aðlögun að ESB á meðan á aðildarviðræðunum stendur, m.a. með lagabreytingum, fjölgun embættismanna og nýjum stofnunum.
ESB-pakkinn er galopinn Vísir
- Heimildir vantar Styður ESB vilji einnig setja tímaramma á ákveðin hlunnindi fyrir ný aðildarríki.
- Staðfest Styður Pólskir bændur hafi þurft að bíða í áratug eftir niðurgreiðslum samkvæmt sameiginlegri landbúnaðarstefnu ESB.
ESB skortir ríkar þjóðir Blog.is (Björn Bjarnason)
- Að hluta staðfest Styður Þau 13 ríki sem gengið hafa í ESB frá 2004 þurfa að fá fé lagt til sér innan sambandsins og greiða ekki með sér til þess.
Hvað mun ESB aðild þýða fyrir íslenskan landbúnað? Bændablaðið
- Að hluta staðfest Styður Íslenskur landbúnaður mundi fá styrki í gegnum sameiginlegu landbúnaðarstefnuna þar sem megnið af beinum stuðningi er greiddur út á landbúnaðarland.
- Að hluta staðfest Styður ESB-landbúnaðarkerfið hefur á síðustu árum þróast sífellt meir í átt til fyrirkomulags með sameiginlegum markmiðum en töluverðu frelsi aðildarríkjanna til að móta fyrirkomulag stuðnings.
- Að hluta staðfest Styður Greiðslumark myndi leggjast af eða verða fasað út yfir nokkur ár við ESB-aðild, og íslenska ríkið gæti keypt upp hluta af greiðslumarki líkt og gert hefur verið í búvörusamningum fyrri ára.
Landbúnaðarstefna ESB henti íslenskum landbúnaði illa Vísir
- Að hluta staðfest Styður Sameiginleg landbúnaðarstefna ESB (CAP) hentar afar illa hér á landi.
Minnkandi svigrúm sérlausna í stækkunarferli ESB Miðflokkurinn
- Að hluta staðfest Styður Árið 2004 gengu tíu ríki í mið- og austur-Evrópu í ESB — stærsta stækkun í sögu sambandsins.
Staða nokkurra mála í Íslandsfarsa blogis
- Að hluta staðfest Andmælir Enginn veit hver kostnaðurinn af ESB-aðild yrði eða hverjar afleiðingarnar yrðu til skemmri eða lengri tíma
Þjóðaratkvæðagreiðslan er um aðild Íslands að Evrópusambandinu Viðskiptablaðið
- Staðfest Styður Pólskir bændur þurftu að bíða í áratug eftir að fá allar sínar niðurgreiðslur samkvæmt sameiginlegri landbúnaðarstefnu ESB.
Tollabandalag ESB og mörk „sérlausna“ Vísir
- Að hluta staðfest Andmælir Tollar milli aðildarríkja falla niður við aðild að ESB frá fyrsta degi — ekki í áföngum né samkvæmt sérsamningi.
- Að hluta staðfest Andmælir Hugmyndin um frestun tollfrelsis eða viðhald tímabundinnar tollverndar gagnvart öðrum aðildarríkjum ESB gengur gegn grundvallarstoðum sambandsins.
Viðræður sjálfstæð uppspretta óvissu Morgunblaðið
- Staðfest Styður Verulega auknar greiðslur þyrftu til ef landbúnaðurinn á ekki að verða fyrir verulegum búsifjum af ESB-aðild