Marta Kos
EinstaklingurStækkunarstjóri esb
Stækkunarstjóri ESB — blandað viðhorf til ESB-aðildar.
Yfirlit
Aðeins fullyrðingar sem aðilinn hefur fullyrt, verið vitnað í, eða umorðað eru taldar.
Fullyrðingar (17)
Heimildir vantar Marta Kos, stækkunarstjóri Evrópusambandsins, lýsti því yfir að ESB væri staðráðið í að flýta fyrir samningaviðræðum um forgangsmál Íslands ef Íslendingar kjósa að halda áfram. Tilvitnað Fullveldi
Ef Íslendingar kjósa að halda áfram erum við staðráðin í að flýta fyrir samningaviðræðum um forgangsmál Íslands, sagði Marta Kos, stækkunarstjóri Evrópusambandsins
Engin heimild í staðreyndagrunni staðfestir beint yfirlýsingu Mörtu Kos um að ESB sé staðráðið í að flýta samningaviðræðum við Ísland. EEA-DATA-015 lýsir fundum forsætisráðherra við leiðtoga ESB árið 2025, en þeir snérust um öryggis- og varnarsamstarf, ekki aðildarviðræður. Heimildir staðfesta hlutverkið hennar sem stækkunarstjóra og samskipti við Þorgerði Katrínu, en ekki þessa tilteknu fullyrðingu um flýtimeðferð.
Samhengi sem vantar
Fullyrðingin er tilvitnun í Mörtu Kos á samfélagsmiðlinum X samkvæmt greininni, en engin heimild í staðreyndagrunni staðfestir efni þessarar yfirlýsingar. Þá ber að hafa í huga að orðalag um «flýtimeðferð» hefur enga formlega stoð í aðildarferlinu — framkvæmdastjórnin getur ekki einhliða flýtt viðræðum, þar sem aðildarríkin ráða ferðinni í ráðinu.
Stækkunarstjóri ætlar að flýta viðræðum við Ísland Heimildin
Að hluta staðfest Marta Kos taldi langt í land með aðildarviðræður Svartfjallalands við ESB þrátt fyrir framgang þeirra. Umorðað Fordæmi
Þá sagði hún langt í land með aðildarviðræður Svartfjallalands við ESB, þótt það væri lengst komið allra umsóknarríkja.
PREC-HIST-016 staðfestir efnislega forsenduna — aðeins 3 af 33 samningsköflum hafa verið lokaðir til bráðabirgða þrátt fyrir 13 ára viðræður. Þetta styður mat um að langt sé í land. Engin heimild vitnar þó beint í yfirlýsingu Mörtu Kos um þetta efni. Gagnastoðin fyrir kjarna fullyrðingarinnar er sterk, en tilvitnun Mörtu Kos sem heimild er ósannreynd.
Samhengi sem vantar
Yfirlýsing Mörtu Kos er ekki skjalfest í staðreyndagrunni, þótt efnislega sé rétt að framvinda Svartfjallalands hafi verið hæg. Réttarríkisvandamál og skipulögð glæpastarfsemi eru meginástæður hægfara framvindu (PREC-HIST-016), sem er ólíkt aðstæðum Íslands.
Stækkunarstjóri ætlar að flýta viðræðum við Ísland Heimildin
Staðfest Marta Kos sagði að ef Íslendingar greiða atkvæði með því að hefja viðræður um aðild að ESB að nýju sé ESB staðráðið í að flýta fyrir samningaviðræðum um forgangsmál Íslands. Tilvitnað Fullveldi
sagði að greiði Íslendingar með því að hefja viðræður um aðild að ESB að nýju sé ESB staðráðið í að flýta fyrir samningaviðræðum "um forgangsmál Íslands."
POLITICAL-DATA-015 staðfestir beint að Marta Kos, framkvæmdastjóri ESB um stækkun, sagði 18. mars 2026 eftir fund með utanríkisráðherra Íslands að ESB væri «staðráðið í að flýta viðræðum um forgangsmál Íslands» ef Íslendingar greiddu atkvæði með því að halda áfram. Fullyrðingin er bein tilvitnun í yfirlýsingu Kos.
Samhengi sem vantar
Yfirlýsing Kos er pólitískt merki, ekki formleg ákvörðun framkvæmdastjórnarinnar um hraðferli. Orðalagið «specific realities» er staðlaður orðaforði ESB-stækkunarstefnu sem notaður er gagnvart öllum umsóknarríkjum. Yfirlýsingin kom fram á X (Twitter) og var fréttuð af íslenskum fjölmiðlum.
ESB-viðræðurnar eru hafnar Blog.is
Heimildir vantar Marta Kos sagðist hafa rætt við Þorgerði um «sérstakan veruleika Íslands». Tilvitnað Fullveldi
Þá segist Kos hafa rætt við Þorgerði um "sérstakan veruleika Íslands."
Engin heimild í staðreyndagrunni staðfestir að Marta Kos hafi rætt við Þorgerði Katrínu um «sérstakan veruleika Íslands». SOV-PARL-001 fjallar um flutningsræðu Þorgerðar á Alþingi en nefnir ekki samtal við Marta Kos. Þar sem fullyrðingin er tilvitnun í tiltekna yfirlýsingu tiltekinnar manneskju eru almennar heimildir ófullnægjandi til staðfestingar.
Samhengi sem vantar
Til staðfestingar þyrfti beina heimild — viðtal, fréttatilkynningu eða ræðu þar sem Marta Kos lýsir samtali sínu við Þorgerði um sérstöðu Íslands.
ESB-viðræðurnar eru hafnar Blog.is
Að hluta staðfest Engin tvö aðildarferli að Evrópusambandinu eru eins, þar sem hvert land hefur sín sérkenni. Tilvitnað Fordæmi
engin tvö aðildarferli að sambandinu eins því hvert land hafi sín sérkenni
Grunnhugmyndin er rétt — aðildarferli eru mismunandi eftir löndum. PREC-DATA-023 sýnir mikinn mun á reynslu aðildarríkja: Pólland og Eistland sáu hraðan hagvöxt, Grikkland lenti í skuldakreppu, og Króatía glímir við fólksflutninga. EEA-LEGAL-017 staðfestir að aðlögunartímabil og viðmið séu samningsbundin. Hins vegar fá engar heimildir nákvæmlega stuðning við orðalagið «engin tvö aðildarferli eru eins» — samningsramminn er sá sami og ferlið fylgir sömu skrefum (skönnun, viðmið, samningar), þótt útfærsla og tímalengd séu breytileg.
Samhengi sem vantar
Formleg aðildarferlin fylgja öllu sömu skrefunum (Copenhagen-viðmið, 35 samningskaflar, skönnun og samningar) en útfærsla, tímalengd og aðlögunartímabil eru breytileg. Fullyrðingin einfaldar þetta — ferlið er staðlað þótt niðurstöður séu ólíkar. Reynsla Íslands 2010–2013, þar sem 11 kaflar voru bráðabirgðalokað á 18 mánuðum vegna EES-samræmis, sýnir vel hvernig fyrri tengsl breyta gangi viðræðna.
Að hluta staðfest Ísland hefur þegar aðlagast Evrópska efnahagssvæðinu að miklu leyti, sem myndi gefa Íslandi forskot í aðildarferlinu. Umorðað EES/ESB-löggjöf
Ísland myndi njóta góðs af því að hafa nú þegar samlagast Evrópska efnahagssvæðinu að miklu leyti
EEA-LEGAL-020 staðfestir að EES-aðild gaf Íslandi «verulegt forskot» og að 11 af 27 samningaköflum voru lokað bráðabirgða á aðeins 18 mánuðum í viðræðunum 2010–2013. Framkvæmdastjórn ESB mat Ísland «vel á veg komið» á flestum sviðum innri markaðarins. Hins vegar hafa heimildir skýra fyrirvara: regluverkið hefur stækkað verulega síðan 2010 á sviðum utan EES (græni sáttmálinn, stafræn löggjöf, varnarmál) og innleiðingareftirstandinn er 400–500 gerðir. Forskotið er því raunverulegt en minni en árið 2010.
Samhengi sem vantar
Erfiðustu samningakaflarnir — sjávarútvegur, landbúnaður og myntmál — falla utan EES og krefjast nýrra samningaviðræðna frá grunni. Ný skimun yrði nauðsynleg óháð fyrri framgangi, og EES-innleiðingareftirstandinn (400–500 gerðir frá og með 2024) rýrir forskotið.
Að hluta staðfest Ef Íslendingar ákveða að halda áfram með aðildarferlið yrði ESB í stöðu sem aldrei hefur komið upp áður — með umsóknarþjóð sem hefur þegar aðlagað sig svo mikið. Tilvitnað Fordæmi
ákveði Íslendingar að halda áfram með aðildarferlið verðum við í stöðu sem aldrei hefur komið upp áður, með umsóknarþjóð sem hefur nú þegar aðlagað sig svo mikið að okkur
EEA-LEGAL-020 staðfestir að 11 samningakaflar voru lokaðir bráðabirgða á 18 mánuðum — hraði sem var «fordæmalaus» vegna EES-aðlögunar. PREC-DATA-025 sýnir að Ísland yrði langauðugasta umsóknarríkið í sögu ESB-stækkunar. Fordæmisleysi þessarar stöðu er því vel stutt. Þó ber að gæta þess að Bretland, sem var fyllilega samlagað sem fyrrverandi aðildarríki, myndi í enduraðildarferli hafa enn meiri «foraðlögun» — svo staðhæfingin um algjört fordæmisleysi er dálítið of víð. Auk þess rýrir innleiðingareftirstandinn forskotið, eins og EEA-LEGAL-020 bendir á.
Samhengi sem vantar
Bretland var fyllilega samlagað regluverki ESB þegar það gekk úr sambandinu og yrði í enn meiri «foraðlögun» ef enduraðild kæmi til greina — þótt slíkt sé ólíklegt. Regluverkið hefur einnig vaxið á sviðum utan EES (græni sáttmálinn, stafræn löggjöf), sem dregur úr fordæmisleysinu.
Staðfest Sérstæð staða Íslands í sjávarútvegi er rædd í samningaviðræðum við aðildarþjóðir ESB. Tilvitnað Sjávarútvegur
er það rætt í samningaviðræðum með aðildarþjóðunum
EEA-DATA-004 staðfestir beint að 13. kafli (sjávarútvegur) var umdeildasti kaflinn í aðildarviðræðum Íslands. Sameiginleg sjávarútvegsstefna ESB krefst þess að aðildarríki deili kvótum, og íslenski kvótakerfið var talið ósamrýmanlegt henni án verulegrar aðlögunar. Sjávarútvegurinn nam um 40% vöruútflutnings og 5–6% af VLF á þeim tíma. Sjávarútvegur er jafnframt meðal þeirra kafla sem falla utan EES og krefjast nýrra samningaviðræðna.
Samhengi sem vantar
Hlutdeild sjávarútvegs í VLF hefur lækkað úr 5–6% í um 3–4% frá 2012 vegna vaxtar ferðaþjónustu og annarra greina. Auk þess sýnir FISH-DATA-037 deilur Noregs og ESB um fiskveiðar sem dæmi um hversu flóknar slíkar samningaviðræður geta orðið, jafnvel utan aðildarferlis.
Að hluta staðfest Sjávarútvegur er ekki aðeins mikilvægur fyrir hagsæld Íslands heldur einnig fyrir þjóðlífið og sjálfsmynd þjóðarinnar, samkvæmt stækkunarstjóra ESB. Tilvitnað Sjávarútvegur
Hann er ekki aðeins mikilvægur fyrir hagsæld ykkar, heldur einnig fyrir þjóðlífið og sjálfsmynd þjóðarinnar
Efnahagslegt mikilvægi sjávarútvegs er vel stutt: FISH-DATA-003 sýnir um 8% af VLF (veiðar og vinnsla saman) árið 2024. TRADE-DATA-022 nefnir sjávarauðlindir Íslands sem einn af þeim þáttum sem gera Ísland áhugavert fyrir ESB. Fullyrðingin um menningarlegt og sjálfsmyndargildi sjávarútvegs er hins vegar viðhorfsyfirlýsing stækkunarstjórans sem heimildirnar staðfesta ekki beint — en þær styðja óbeint, þar sem EEA-DATA-004 lýsir sjávarútvegi sem pólitískt og efnahagslega miðlægu máli.
Samhengi sem vantar
Heimildirnar staðfesta efnahagslegt mikilvægi sjávarútvegs en geta ekki metið yfirlýsingu stækkunarstjórans um «sjálfsmynd þjóðarinnar» — þar um ræðir viðhorf, ekki staðreynd. Auk þess hefur hlutdeild sjávarútvegs í VLF fallið úr 12% árið 2005 í um 8% (veiðar og vinnsla) árið 2024, sem gefur til kynna að efnahagsleg þýðing greinarinnar minnkar jafnt og þétt.
Að hluta staðfest Aðferðafræði ESB þegar kemur að aðildarferlinu var hugsuð fyrir friðartíma en nú er enginn friður. Tilvitnað Fullveldi
Aðferðafræðin okkar og forsendurnar að baki henni voru hugsaðar fyrir friðartíma en nú er enginn friður
PREC-DATA-035 staðfestir að Evrópusamruninn var frá upphafi friðarverkefni og EEA-LEGAL-017 lýsir aðildarferlinu sem formlegu yfirferðarkerfi sem breyttist lítið til 2020. Öryggisumhverfið hefur breyst verulega — PREC-DATA-017 sýnir að innrás Rússlands í Úkraínu flýtti aðildarumsóknum og breytti forgangsröðun. ESB endurskoðaði aðferðafræði stækkunar árið 2020 og innleiddi «afturkræfni» og sterkari skilyrt. Fullyrðingin er þó of afgerandi: ESB hefur þegar brugðist við breyttu umhverfi með nýrri aðferðafræði og hraðaðri úrvinnslu umsókna Úkraínu og Moldóvu.
Samhengi sem vantar
Framkvæmdastjórnin endurskoðaði aðferðafræði stækkunar árið 2020 og Úkraína og Moldóva fengu frambjóðandastöðu á aðeins fjórum mánuðum eftir innrás Rússlands 2022, sem bendir til þess að ESB hafi þegar aðlagað verklag sitt að breyttum öryggisaðstæðum. Fullyrðingin sleppur þessari þróun.
Að hluta staðfest Landfræðileg lega Íslands og alþjóðamál leika mikilvægt hlutverk í aðildarferlinu. Tilvitnað Fullveldi
Landfræðileg lega Íslands og alþjóðamál leiki mikilvægt hlutverk í aðildarferlinu
Heimildir staðfesta að landfræðileg lega Íslands og alþjóðamál skipta máli í umræðunni um ESB-aðild. SOV-DATA-001 lýsir mikilvægi Íslands í Norðurheimskautsráðinu og breyttum norðurslóðapólitík. SOV-DATA-031 fjallar um hernaðarlega þýðingu GIUK-bilsins sem var lykilástæða NATO-aðildar. SOV-DATA-009 útskýrir tengsl NATO og ESB. EEA-LEGAL-020 sýnir að EES-aðild veitti forskot í aðildarviðræðum. Fullyrðingin er þó of almenn og víðtæk — orðin «leika mikilvægt hlutverk í aðildarferlinu» eru ekki nákvæmlega studd sem heild af heimildunum, sem fjalla frekar um pólitískt samhengi en formlegt ferli.
Samhengi sem vantar
Engin heimild tengir landfræðilega legu beint við formlegt aðildarferli (samningakafla, Kaupmannahafnarskilyrði). Áhrifin eru fremur á pólitískan vilja og samningsstöðu. Norðurslóðapólitík hefur breyst mikið eftir að Rússland var vikið úr samstarfi í Norðurheimskautsráðinu 2022. Hernaðarleg mikilvægi Íslands (GIUK-bilið) gæti bæði stutt og flækt sjálfstæða stöðu landsins í viðræðum.
Staðfest Margt hefur breyst síðustu ár hvað varðar alþjóðleg samskipti og öryggismál, sem hefur áhrif á aðildarferlið. Umorðað Fullveldi
segir margt hafa breyst síðustu ár
PREC-DATA-022 sýnir umfangsmiklar breytingar á stækkunarstefnu ESB í kjölfar innrásar Rússlands í Úkraínu — Úkraína og Moldóva fengu frambjóðandastöðu, ESB-stuðningur náði sögulegu hámarki (74% árið 2025) og fyrrum ESB-efasemdaflokkar hættu að kalla eftir útgöngu. SOV-DATA-001 undirstrikar breytta öryggisstöðu á norðurslóðum eftir stöðvun rússneskrar samvinnu í Norðurskautsráðinu. Breytingarnar eru einnig sjáanlegar í auknum varnarmálaumræðum innan ESB — Framkvæmdastjórnin lagði til 150 milljarða evra varnarútgjaldaáætlun í mars 2025.
Samhengi sem vantar
Fullyrðingin er víð og almenn. Þótt öryggisumhverfið hafi breyst verulega er ekki sjálfgefið að þessar breytingar hafi bein áhrif á aðildarferli Íslands, sem er fyrrverandi umsóknarríki með háa EES-aðlögun — önnur forsenda en Vestur-Balkanlönd eða Úkraína.
Að hluta staðfest Marta Kos, stækkunarráðherra Evrópusambandsins, undirstrikaði að aðildarviðræður við Ísland séu ekki eiginlegar samningaviðræður í myndskeið birt á Facebook 26. mars 2026. Tilvitnað EES/ESB-löggjöf
Nú síðast undirstrikaði Marta Kos, stækkunarráðherra Evrópusambandsins, þetta í myndskeiði sem hún birti á Facebook-síðu sinni 26. marz.
Heimildir staðfesta að aðildarviðræður snúast um hvernig og hvenær umsóknarríki innleiðir regluverk ESB, ekki hvort það gerist — þetta er kjarni þess sem Kos er sögð hafa sagt. EEA-LEGAL-017 og EEA-LEGAL-021 staðfesta báðar að framkvæmdastjórnin lýsir viðræðunum sem ferli um «skilyrði og tímasetningu» innleiðingar, ekki um efni reglanna sjálfra. Hins vegar er ekki hægt að sannreyna tilvitnunina beint í staðreyndagrunninum — engin heimild staðfestir tiltekið Facebook-myndskeið Kos frá 26. mars 2026.
Samhengi sem vantar
Heimildir nefna að aðlögunartímabil geta verið efnisleg og pólitískt þýðingarmikil (t.d. 7 ára frestun á frjálsum vinnumarkaði eftir stækkun 2004). Aðgreiningin milli «samningaviðræðna um reglurnar» og «samningaviðræðna um tímasetningu innleiðingarinnar» er raunveruleg en má draga of langt — nægilega langt aðlögunartímabil getur í raun virkað sem undanþága. Sjálft Facebook-myndskeiðið er ekki staðfest í gagnagrunni.
"Við köllum þetta ekki samningaviðræður" Stjórnmálin
Að hluta staðfest Marta Kos sagði í viðtali við norska ríkisútvarpið NRK 21. maí 2025 að aðildarviðræðurnar snerust að miklu leyti um aðlögun löggjafar umsóknarríkis að löggjöf Evrópusambandsins. Tilvitnað EES/ESB-löggjöf
"Þetta snýst að miklu leyti um það að aðlaga löggjöf umsóknarríkisins að löggjöf Evrópusambandsins," sagði Kos í samtali við norska ríkisútvarpið NRK 21. maí á síðasta ári um umsóknarferlið.
Efnislega er fullyrðingin vel studd — EEA-LEGAL-017 og EEA-LEGAL-021 staðfesta að viðræðurnar snúist að mestu um innleiðingu regluverks. EEA-LEGAL-013 lýsir ferlinu sem byrjar á lagalegu skimunarbili og heldur áfram í aðlögunarviðræður. Orðalagið «að miklu leyti» er raunar nákvæmara en opinber gögn ESB sem segja einfaldlega að viðræðurnar snúist um innleiðingu. Hins vegar er NRK-viðtalið sjálft ekki í staðreyndagrunninum og orðrétt tilvitnun er ósannreynanleg.
Samhengi sem vantar
NRK-viðtalið er ekki skráð í staðreyndagrunni og orðrétt tilvitnun er ósannreynanleg. Auk þess getur aðlögunarferlið falið í sér mikilvæg pólitísk álitamál, einkum um sjávarútveg, landbúnað og myntmál — svið sem EES-samningurinn nær ekki til.
"Við köllum þetta ekki samningaviðræður" Stjórnmálin
Staðfest Marta Kos sagði við NRK að almennt verði ný ríki að samþykkja allar reglur Evrópusambandsins, en stundum sé mögulegt að fá aðlögunartímabil. Tilvitnað EES/ESB-löggjöf
"Almennt verða ný ríki að samþykkja allar reglurnar. En stundum er mögulegt að fá aðlögunartímabil."
Heimildir staðfesta inntakið þótt orðrétt tilvitnun sé ósannreynanleg. EEA-LEGAL-017 og EEA-LEGAL-021 staðfesta að ný ríki verði að samþykkja regluverk ESB eins og það stendur, en geti samið um aðlögunartímabil. EEA-LEGAL-014 útskýrir muninn á aðlögunartímabilum (tímabundin, 3–12 ár) og varanlegum undanþágum. EEA-LEGAL-012 staðfestir að eftir Lissabon-samninginn eru varanlegar undanþágur ekki í boði, en aðlögunartímabil eru veitt reglulega — Króatía fékk 7 ára aðlögunartímabil á fasteignakaupum.
Samhengi sem vantar
Aðlögunartímabil eru algengari en «stundum» gefur til kynna — þau eru viðtekin hluti aðildarviðræðna. Þau geta verið veruleg: Pólland fékk 12 ára frestun, og sumir fræðimenn telja að nógu löng aðlögunartímabil virki í raun sem undanþágur. AGRI-LEGAL-004 staðfestir að engin ESB-ríki hafa fengið varanlega undanþágu frá landbúnaðarstefnunni, þótt viðbótarstuðningur eins og finnskur landbúnaðarstyrkur sé fordæmi.
"Við köllum þetta ekki samningaviðræður" Stjórnmálin
Staðfest Stækkunarstjóri ESB, Marta Kos, sagði í samtali við norska ríkisútvarpið NRK 21. maí í fyrra að aðildarferlið snúist að miklu leyti um að aðlaga löggjöf umsóknarríkisins að löggjöf ESB. Tilvitnað EES/ESB-löggjöf
Stækkunarstjóri ESB, Marta Kos, hefur sagt það sama. "Þetta snýst að miklu leyti um það að aðlaga löggjöf umsóknarríkisins að löggjöf ESB," sagði hún í samtali við norska ríkisútvarpið NRK 21. maí í fyrra.
POLITICAL-DATA-016 staðfestir beint að Marta Kos hafi í NRK-viðtali 21. maí 2025 sagt að aðildarviðræður snúist «að miklu leyti um að aðlaga löggjöf umsóknarríkisins að löggjöf ESB» og að ný ríki þurfi almennt að samþykkja allar reglur, þótt aðlögunartímabil séu stundum möguleg. Fullyrðingin endurspeglar þetta réttilega. EEA-LEGAL-021 og EEA-LEGAL-017 styðja efnislega innihaldið um eðli aðildarviðræðna.
Samhengi sem vantar
POLITICAL-DATA-016 byggir á aukaheimldum (Stjórnmálin.is) en ekki beinu NRK-afriti. Kos bætti einnig við að varanlegar undanþágur séu ekki í boði, sem er veigamikill þáttur sem fullyrðingin nefnir ekki.
Að hluta staðfest Marta Kos, stækkunarstjóri Evrópusambandsins, hefur lýst því yfir að «samningar um aðild að Evrópusambandinu eru sértækir fyrir hvert og eitt ríki, og við tökum mið af þeim raunveruleika sem umsóknarríki búa við». Tilvitnað EES/ESB-löggjöf
Einnig er hægt að vitna í nýlegra yfirlýsingu Mörtu Kos, stækkunarstjóra Evrópusambandsins þar sem hún segir «Samningar um aðild að Evrópusambandinu eru sértækir fyrir hvert og eitt ríki, og við tökum mið af þeim raunveruleika sem umsóknarrí búa við»
Fullyrðingin um ítrekaðar yfirlýsingar Mörtu Kos er ekki beint staðfest í heimildum. EEA-LEGAL-017 og EEA-LEGAL-021 staðfesta þó almenna stefnu ESB um sveigjanleika í aðildarviðræðum — aðlögunartímabil og tæknilegar breytingar eru samningsefni. SOV-LEGAL-031 lýsir auknu samstarfsfyrirkomulagi sem sýnir sveigjanlega nálgun innan ESB. PREC-DATA-011 staðfestir yfirlýsingar Tusk um nauðsyn umbóta. PARTY-DATA-019 sýnir að forsætisráðherra Íslands hefur lagt áherslu á sterkt umboð og sérstöðu Íslands. Efnislega er megininntak fullyrðingarinnar í samræmi við opinbera stefnu ESB, en tilvísunin í Mörtu Kos sem uppruna er óstaðfest.
Samhengi sem vantar
Síðan Lissabon-samningurinn tók gildi hefur ESB ekki veitt nýjum aðildarríkjum varanlegar undanþágur (EEA-LEGAL-012) — Króatía fékk engar. Sveigjanleikinn felst í aðlögunartímabilum, ekki breytingum á regluverk. Að «tekið sé mið af umhverfi og raunveruleika» getur þýtt margt — frá raunverulegum sérákvæðum til ómerkra loforða. Engin heimild vitnar beint í Mörtu Kos um þessar yfirlýsingar.