Marta Kos, stækkunarfulltrúi Framkvæmdastjórnar ESB, lýsti mögulegar aðildarviðræður Íslands sem «auðveldustu» sem ESB hefði farið í gegnum, með vísan til þess að Ísland hefur þegar tekið upp um 70% af regluverki innri markaðarins í gegnum EES-samninginn. Hún undirstrikaði jafnframt að varanleg undanþága er ekki í boði og að aðildarviðræður feli einkum í sér lagalega samræmingu við regluverkið.
Enska frumtextinn
EU Enlargement Commissioner Marta Kos published a video on her Facebook page on 26 March 2026 in which she stated 'we don't call these negotiations' (Icelandic reporting: 'Við köllum þetta ekki samningaviðræður'), referring to EU accession talks. She described Iceland's potential accession as the 'easiest' the EU would have undertaken. In a separate NRK interview on 21 May 2025, Kos stated that accession talks are 'largely about adapting the applicant country's legislation to EU law' and that 'generally, new states must accept all the rules, but sometimes transition periods are possible'. She explicitly stated that permanent opt-outs are not available.
Heimild
Stjórnmálin.is (secondary) / Marta Kos Facebook video + NRK interview
Stjórnmálin.is er íslenskt fréttamiðill um innlend og erlend stjórnmál; heimildir eru Facebook-myndband og NRK-viðtal með Mörtu Kos, fulltrúa Framkvæmdastjórnar ESB í stækkunarmálum.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Heimildin er eftiráskilgreind fréttaskýring á Stjórnmálunum.is, en ekki upprunalega Facebook-myndbandið eða afrit frá NRK. Yfirlýsingar Kos endurspegla málsmeðferðarstöðu framkvæmdastjórnar ESB varðandi stækkun. Lýsingin á „auðveldustu samningaviðræðunum“ vísar til víðtækrar aðlögunar Íslands að EES-samningnum (um 70% af regluverki innri markaðarins hefur þegar verið innleitt), en ekki til þeirra pólitísku erfiðleika sem fylgja sjávarútvegs- og fullveldismálum. Facebook-myndbandið eru pólitísk skilaboð, ekki formlegt stefnuskjal.
Notuð í greiningum (15)
Að segja nei er upplýst ákvörðun Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Styður Aðlögunarviðræður við ESB fela í sér matsferli á því hvort íslenska ríkið geti lagað sig að reglum ESB með það að markmiði að gerast aðildarríki.
Afvegaleiðing umræðu um ESB Vísir
- Að hluta staðfest Andmælir Uffe Ellemann-Jensen sagði í viðtalinu 2017 að Evrópusambandið væri sveigjanlegt og þróist á mismunandi hraða.
Alveg skýrt um hvað verður kosið Morgunblaðið
- Staðfest Styður Evrópusambandið hefur sagt skýrt að umsókn Íslands um aðild sé í fullu gildi.
Davíð Þór Björgvinsson: Baudenbacher veður villu vegar – Ef ESB og Ísland telja aðildarumsóknina í gildi þá er hún í gildi DV
- Staðfest Styður Forseti framkvæmdastjórnar ESB og stækkunarstjórinn hafa lýst því áliti að aðildarumsókn Íslands sé í fullu gildi
- Að hluta staðfest Styður Framkvæmdastjórn ESB hefur sagt að hún þurfi ekki að endurtaka mat á umsókn Íslands og geti sest beint við samningaborðið
Ef við uppfyllum skilyrðin þurfum við hvort sem er ekki ESB Nútíminn
- Staðfest Styður Það er ósatt að Ísland geti fengið varanlegar undanþágur við ESB-aðildarviðræður.
- Að hluta staðfest Styður Íslenskar aðildarviðræður við ESB myndu ekki fela í sér samningsniðurstöðu um skilyrði inngöngu heldur áætlun um hvenær innganga yrði.
Eins gott að þjóðin viti ekki of mikið Vísir
- Staðfest Styður Stækkunarstjóri ESB, Marta Kos, sagði í samtali við norska ríkisútvarpið NRK 21. maí í fyrra að aðildarferlið snúist að miklu leyti um að aðlaga löggjöf umsóknarríkisins að löggjöf ESB.
- Að hluta staðfest Styður Utanríkisráðherra hefur sagt að umsóknarferlið að ESB gangi ekki út á aðlögun, þrátt fyrir að gögn sambandsins og greinargerð með þingsályktunartillögu hennar kveði á um hið gagnstæða.
Engin fordæmi fyrir leið Íslands í átt að ESB RÚV
- Staðfest Styður Það er erfitt á þessum tímapunkti að segja hvort hægt sé að semja um ESB-samning sem er ásættanlegur fyrir Íslendinga.
Höfum við ekki nóg við peningana að gera? Vísir
- Að hluta staðfest Styður ESB veitir engar varanlegar undanþágur í sjávarútvegs- eða landbúnaðarmálum lengur.
Mun Evrópusambandið eyðileggja feril Kristrúnar? Viðskiptablaðið
- Staðfest Styður Stefan Fule, þáverandi stækkunarstjóri ESB, sagði á blaðamannafundinum 2010 að engar varanlegar undanþágur yrðu frá regluverki ESB.
Óvarfærið orðalag geti orðið til vandræða í áratugi Vísir
- Að hluta staðfest Styður Ursula von der Leyen forseti framkvæmdarstjórnar ESB hefur sagt að aðildarumsókn Íslands sé enn virk.
- Að hluta staðfest Andmælir Viktor Orri Valgarðsson stjórnmálafræðingur segir að Evrópusambandið gæti þegar að því kemur ákveðið að þurfi að ganga til nýrra viðræðna, óháð því hvað ríkisstjórnin og forseta ESB segja í dag.
Segja „samningaviðræður“ vera villandi hugtak Morgunblaðið
- Staðfest Styður Samkvæmt upplýsingabæklingi ESB getur hugtakið „samningaviðræður“ verið villandi í samhengi aðildarviðræðna.
Tala þvert á það sem ESB sjálft segir Vísir
- Að hluta staðfest Styður Samkvæmt gögnum Evrópusambandsins ganga aðildarviðræður fyrst og fremst út á aðlögun umsóknarríkis samhliða þeim.
Þórunn Sveinbjarnardóttir: Markvisst unnið að því að afvegaleiða umræðuna DV
- Að hluta staðfest Styður Utanríkisráðherra hefur lýst þeirri skoðun að hægt sé að ljúka aðildarviðræðum á skömmum tíma.
- Að hluta staðfest Styður Raunhæft er að hægt sé að ljúka aðildarviðræðum á núverandi kjörtímabili miðað við tímaramma utanríkisráðherra.
"Við köllum þetta ekki samningaviðræður" Stjórnmálin
- Staðfest Styður Evrópusambandið hefur gefið út upplýsingabækling sem útskýrir umsóknarferlið og þar kemur fram að hugtakið «samningaviðræður» kunni að vera villandi.
Vidreisn tapar fylgi vegna ESB-malsins Blog.is
- Óstutt Andmælir Athugasemdaritari Helga Kristjánsdóttir heldur því fram að ESB hafi lokað dyrunum á aðild Íslands árið 2014.