POLITICAL-DATA-016
Sérfræðigreining
Miðlungs
Marta Kos, stækkunarfulltrúi Framkvæmdastjórnar ESB, lýsti mögulegar aðildarviðræður Íslands sem «auðveldustu» sem ESB hefði farið í gegnum, með vísan til þess að Ísland hefur þegar tekið upp um 70% af regluverki innri markaðarins í gegnum EES-samninginn. Hún undirstrikaði jafnframt að varanleg undanþága er ekki í boði og að aðildarviðræður feli einkum í sér lagalega samræmingu við regluverkið.
Enska frumtextinn
EU Enlargement Commissioner Marta Kos published a video on her Facebook page on 26 March 2026 in which she stated 'we don't call these negotiations' (Icelandic reporting: 'Við köllum þetta ekki samningaviðræður'), referring to EU accession talks. She described Iceland's potential accession as the 'easiest' the EU would have undertaken. In a separate NRK interview on 21 May 2025, Kos stated that accession talks are 'largely about adapting the applicant country's legislation to EU law' and that 'generally, new states must accept all the rules, but sometimes transition periods are possible'. She explicitly stated that permanent opt-outs are not available.
Heimild
Stjórnmálin.is (secondary) / Marta Kos Facebook video + NRK interview
Stjórnmálin.is er íslenskt fréttamiðill um innlend og erlend stjórnmál; heimildir eru Facebook-myndband og NRK-viðtal með Mörtu Kos, fulltrúa Framkvæmdastjórnar ESB í stækkunarmálum.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Heimildin er eftiráskilgreind fréttaskýring á Stjórnmálunum.is, en ekki upprunalega Facebook-myndbandið eða afrit frá NRK. Yfirlýsingar Kos endurspegla málsmeðferðarstöðu framkvæmdastjórnar ESB varðandi stækkun. Lýsingin á „auðveldustu samningaviðræðunum“ vísar til víðtækrar aðlögunar Íslands að EES-samningnum (um 70% af regluverki innri markaðarins hefur þegar verið innleitt), en ekki til þeirra pólitísku erfiðleika sem fylgja sjávarútvegs- og fullveldismálum. Facebook-myndbandið eru pólitísk skilaboð, ekki formlegt stefnuskjal.
Notuð í greiningum (30)
Að segja nei er upplýst ákvörðun Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Styður Aðlögunarviðræður við ESB fela í sér matsferli á því hvort íslenska ríkið geti lagað sig að reglum ESB með það að markmiði að gerast aðildarríki.
Afvegaleiðing umræðu um ESB Vísir
- Að hluta staðfest Andmælir Uffe Ellemann-Jensen sagði í viðtalinu 2017 að Evrópusambandið væri sveigjanlegt og þróist á mismunandi hraða.
Alveg skýrt um hvað verður kosið Morgunblaðið
- Staðfest Styður Evrópusambandið hefur sagt skýrt að umsókn Íslands um aðild sé í fullu gildi.
Beitir sér ekki sérstaklega fyrir því að spurningunni verði breytt Vísir
- Að hluta staðfest Styður Þegar EES-samningurinn tók gildi opnuðust markaðir og breytingar urðu á Íslandi.
Davíð Þór Björgvinsson: Baudenbacher veður villu vegar – Ef ESB og Ísland telja aðildarumsóknina í gildi þá er hún í gildi DV
- Að hluta staðfest Styður Framkvæmdastjórn ESB hefur sagt að hún þurfi ekki að endurtaka mat á umsókn Íslands og geti sest beint við samningaborðið
Draumaheimur utanríkisráðherra (blog.is cross-post) Blog.is
- Óstutt Andmælir Stækkunardeild ESB í Brussel ýtir undir að utanríkisráðherra Íslands segi það sem helst er talið auka líkur á velvild ESB í kjörklefanum.
Ef við uppfyllum skilyrðin þurfum við hvort sem er ekki ESB Nútíminn
- Að hluta staðfest Styður Það er ósatt að Ísland geti fengið varanlegar undanþágur við ESB-aðildarviðræður.
- Að hluta staðfest Styður Íslenskar aðildarviðræður við ESB myndu ekki fela í sér samningsniðurstöðu um skilyrði inngöngu heldur áætlun um hvenær innganga yrði.
Eins gott að þjóðin viti ekki of mikið Vísir
- Staðfest Styður Stækkunarstjóri ESB, Marta Kos, sagði í samtali við norska ríkisútvarpið NRK 21. maí í fyrra að aðildarferlið snúist að miklu leyti um að aðlaga löggjöf umsóknarríkisins að löggjöf ESB.
- Að hluta staðfest Styður Utanríkisráðherra hefur sagt að umsóknarferlið að ESB gangi ekki út á aðlögun, þrátt fyrir að gögn sambandsins og greinargerð með þingsályktunartillögu hennar kveði á um hið gagnstæða.
Ekki farið í aðlögun án þjóðarvilja Morgunblaðið
- Staðfest Styður Á vef ESB kemur fram að aðlögun að regluverki ESB eigi að gerast samhliða aðildarviðræðum, ekki eftir þær.
Engin fordæmi fyrir leið Íslands í átt að ESB RÚV
- Staðfest Styður Það er erfitt á þessum tímapunkti að segja hvort hægt sé að semja um ESB-samning sem er ásættanlegur fyrir Íslendinga.
Engin gögn til um samning við ESB Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Andmælir Utanríkisráðuneytið staðhæfir að hafi aðildarviðræður við ESB hafist á ný yrði upplegg Íslands áfram hið sama, þ.e. að aðlögun hæfist ekki fyrr en aðildarsamningur næðist.
ESB-viðræðurnar eru hafnar Blog.is
- Að hluta staðfest Styður Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir fór til Brussel og hitti meðal annarra Mörtu Kos stækkunarstjóra ESB.
Framhald viðræðna eða ný umsókn Blog.is
- Að hluta staðfest Styður Að tala um samning en ekki aðlögun við ESB-aðildarviðræður er ómöguleiki samkvæmt núgildandi reglum sambandsins um hvað umsóknarríki þarf að uppfylla til að hægt sé að opna kafla.
- Óstutt Andmælir Framhald aðildarviðræðna getur ekki orðið nema fjarlægt sé það sker sem fyrri viðræður strönduðu á.
Gölluð tillaga sem byggist á misskilningi Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Andmælir Ísland hefur ekki verið meðal umsóknarríkja eða viðræðuríkja ESB undanfarin ár.
- Staðfest Styður Grunnreglan er sú að umsóknarríki að ESB verður að innleiða og beita öllu regluverki ESB; viðræðurnar snúast einungis um á hvaða tíma aðlögunin verður gerð að fullu.
Guðfinna Jóh. Guðmundsdóttir: Hræðsluáróður gegn aðildarviðræðum DV
- Að hluta staðfest Styður Stækkunarstjóri Evrópusambandsins hefur lýst því yfir að hann sé staðráðinn í því að flýta fyrir samningaviðræðum um forgangsmál Íslands, kjósi þjóðin að hefja aðildarviðræður að nýju.
Höfum við ekki nóg við peningana að gera? Vísir
- Að hluta staðfest Styður ESB veitir engar varanlegar undanþágur í sjávarútvegs- eða landbúnaðarmálum lengur.
„Hvað hafa þau að fela?“ Vísir
- Að hluta staðfest Styður Næðist ekki ásættanlegt samkomulag um sjávarútvegs-, landbúnaðar- og orkumál yrði tilgangslaust að halda aðildarviðræðum áfram.
Hvenær slítur maður viðræðum og hvenær slítur maður þeim ekki? Vísir
- Að hluta staðfest Styður Eftir að núverandi ríkisstjórn setti það í sáttmála sinn að halda þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-viðræður staðfestu bæði framkvæmdastjóri viðskiptamála og forseti framkvæmdastjórnar ESB að aðildarumsókn Íslands væri enn gild.
Íslensku fyrirvaranir látnir liggja á milli hluta Morgunblaðið
- Staðfest Styður ESB-rétturinn gengur framar íslenskum lögum við ESB-aðild.
Leyndarhyggja stjórnarandstöðunnar: Þau vilja ekki að þjóðin fái að sjá aðildarsamning Kratinn (Ungir jafnaðarmenn)
- Að hluta staðfest Andmælir Samkvæmt Arna Láru Jónsdóttur er aðildarviðræðuferli ekki einföld aðlögun heldur eru margir hlutir til samninga við ESB
Mun Evrópusambandið eyðileggja feril Kristrúnar? Viðskiptablaðið
- Staðfest Styður Stefan Fule, þáverandi stækkunarstjóri ESB, sagði á blaðamannafundinum 2010 að engar varanlegar undanþágur yrðu frá regluverki ESB.
Ný ESB-spurning - nýjar forsendur Björn Bjarnason
- Að hluta staðfest Styður Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir hitti Mörtu Kos, stækkunarstjóra ESB, í Brussel 18. mars 2026.
Óvarfærið orðalag geti orðið til vandræða í áratugi Vísir
- Að hluta staðfest Styður Ursula von der Leyen forseti framkvæmdarstjórnar ESB hefur sagt að aðildarumsókn Íslands sé enn virk.
- Að hluta staðfest Andmælir Viktor Orri Valgarðsson stjórnmálafræðingur segir að Evrópusambandið gæti þegar að því kemur ákveðið að þurfi að ganga til nýrra viðræðna, óháð því hvað ríkisstjórnin og forseta ESB segja í dag.
Segir fulltrúa ESB hafa komið af fjöllum Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður ESB tekur ekki við umsóknum um aðild sem hafa fyrirvara — umsóknir um aðild koma fyrirvaralausar
Tala þvert á það sem ESB sjálft segir Vísir
- Að hluta staðfest Styður Samkvæmt gögnum Evrópusambandsins ganga aðildarviðræður fyrst og fremst út á aðlögun umsóknarríkis samhliða þeim.
Þarf að kenna ráðherrum að lesa Blog.is
- Óstutt Andmælir Viðræður um ESB-aðild eru tilgangslausar meðan Lissabon-samningurinn verður ekki lagður fyrir þjóðina.
Þarf Ísland að vera dýrasta land í heimi? Vísir
- Að hluta staðfest Styður Marta Kos, stækkunarstjóri Evrópusambandsins, sagði í viðtali við Politico að viðræður um aðild við Ísland gætu gengið afar hratt fyrir sig.
Þórunn Sveinbjarnardóttir: Markvisst unnið að því að afvegaleiða umræðuna DV
- Að hluta staðfest Styður Utanríkisráðherra hefur lýst þeirri skoðun að hægt sé að ljúka aðildarviðræðum á skömmum tíma.
- Að hluta staðfest Styður Raunhæft er að hægt sé að ljúka aðildarviðræðum á núverandi kjörtímabili miðað við tímaramma utanríkisráðherra.
"Við köllum þetta ekki samningaviðræður" Stjórnmálin
- Staðfest Styður Marta Kos sagði við NRK að almennt verði ný ríki að samþykkja allar reglur Evrópusambandsins, en stundum sé mögulegt að fá aðlögunartímabil.
Vidreisn tapar fylgi vegna ESB-malsins Blog.is
- Óstutt Andmælir Athugasemdaritari Helga Kristjánsdóttir heldur því fram að ESB hafi lokað dyrunum á aðild Íslands árið 2014.