Sigurður Kristinn Pálsson
EinstaklingurSkoðanagreinarhöfundur, fyrrverandi framkvæmdastjóri
Skoðanagreinarhöfundur, fyrrverandi framkvæmdastjóri
Yfirlit
Aðeins fullyrðingar sem aðilinn hefur fullyrt, verið vitnað í, eða umorðað eru taldar.
Fullyrðingar (10)
Staðfest Bankahrunið árið 2008 markaði djúp spor í íslensku samfélagi og breytti forsendum efnahags- og utanríkismála. Fullyrt Annað
Bankahrunið árið 2008 markaði djúp spor í íslensku samfélagi og breytti forsendum efnahags- og utanríkismála.
Heimildir staðfesta að bankahrunið 2008 hafði gríðarleg áhrif á Ísland. CURR-DATA-001 sýnir að stærstu bankarnir þrír hrundu samtímis, með sameiginlegar eignir sem námu um tífaldri landsframleiðslu, og krónan féll um 50% á nokkrum vikum. CURRENCY-DATA-014 sýnir að hagvöxtur Íslands dróst saman um 8,3% árið 2009 og sveiflurnar voru langt umfram aðrar þjóðir. SOV-DATA-012 staðfestir að kreppan hafði bein áhrif á utanríkismál — Ísland sótti um ESB-aðild í júlí 2009 og lenti í alþjóðlegum þrýstingi vegna Icesave-málsins.
Staðfest Í kjölfar bankahrunsins 2008 varð Ísland tákn fjármálaóstöðugleika og gripið var til neyðarlaga við fordæmalausar aðstæður. Fullyrt Annað
Á skömmum tíma varð Ísland tákn fjármálaóstöðugleika og gripið var til neyðarlaga við fordæmalausar aðstæður.
CURR-DATA-001 staðfestir umfang hrunsins — bankarnir þrír féllu samtímis með eignir tífalt landsframleiðslu og krónan féll um helming. SOV-DATA-012 sýnir alþjóðleg viðbrögð: Ísland leitaði til Alþjóðagjaldeyrissjóðsins og fékk 2,1 milljarð dala neyðarlán, Hollendingar og Bretar beittu pólitískum þrýstingi og Norðurlöndin veittu tvíhliða lán upp á 3 milljarða. CURRENCY-DATA-016 staðfestir neyðarráðstafanir — gjaldeyrishöft giltu frá 2008 til 2017. Aðstæðurnar voru fordæmalausar á íslenskan mælikvarða.
Samhengi sem vantar
Heimildir staðfesta umfang hrunsins en neyðarlögin sjálf (lög frá október 2008) eru ekki beint vitnuð í staðreyndagrunninum. Orðasambandið «tákn fjármálaóstöðugleika» er mat á alþjóðlegri ímynd sem heimildir styðja óbeint.
Að hluta staðfest Í umræðum um ESB-aðild Íslands er ítrekað vísað í 15–17 ára gamlar tilvitnanir í Olli Rehn og Stefan Füle. Fullyrt EES/ESB-löggjöf
Þar er ítrekað vísað í 15–17 ára gamlar tilvitnanir í Olli Rehn og Stefan Füle, frá tímum þegar Ísland var að glíma við afleiðingar bankahrunsins.
EEA-LEGAL-012 staðfestir að Stefan Füle (stækkunarstjóri 2010–2014) sagði ítrekað að nýjar aðildarþjóðir yrðu að taka yfir allt regluverk ESB. Það styður að tilvitnanir í Füle séu raunverulegar og frá þeim tíma. Engar heimildir nefna hins vegar Olli Rehn beint eða sýna tíðni tilvísana í hann í núverandi umræðu. Fullyrðingin um «ítrekað vísað» er mat á umræðumynstri sem heimildir geta ekki staðfest að fullu.
Samhengi sem vantar
Staðreyndagrunnurinn inniheldur ekki efni um Olli Rehn eða greinargerð um hversu oft þessar tilvitnanir birtast í umræðunni. Tilvísunin í Füle er studd en fullyrðingin um umræðumynstur er ósannreynd.
Að hluta staðfest Í tilkynningu þáverandi utanríkisráðherra til stækkunarstjóra ESB í júní 2013 sagði að gert yrði hlé á aðildarviðræðunum (e. «put a halt to»). Fullyrt Fullveldi
Í tilkynningu þáverandi utanríkisráðherra í júní 2013 til stækkunarstjóra ESB segir að gert yrði hlé (e. «put a halt to»)
SOV-DATA-023 staðfestir að ný ríkisstjórn frestaði viðræðum í maí 2013 og formleg afturköllun kom ekki fyrr en mars 2015. Þetta er í samræmi við fullyrðinguna um «hlé» fremur en slit. Hins vegar nefna heimildir maí 2013, ekki júní, sem tímasetningu og sjálf tilkynningin til stækkunarstjóra er ekki í staðreyndagrunni. Orðalagið «put a halt to» er ósannreynanlegt úr fyrirliggjandi heimildum.
Samhengi sem vantar
Heimildir geta ekki staðfest nákvæma tímasetningu (fullyrðingin segir júní en SOV-DATA-023 segir maí 2013) né staðfest orðalag tilkynningarinnar (orðin «put a halt to»). Tilkynningin sjálf er ekki í staðreyndagrunninum.
Að hluta staðfest Í minnisblaði til ríkisstjórnar 27. ágúst 2013 var sérstaklega tekið fram að ákvörðunin um að gera hlé á viðræðunum «feli ekki í sér slit á aðildarviðræðum». Fullyrt Fullveldi
Þetta er einnig staðfest í minnisblaði til ríkisstjórnar 27. ágúst 2013, þar sem sérstaklega er tekið fram að ákvörðunin «feli ekki í sér slit á aðildarviðræðum».
Fyrra mat úr fullyrðingabanka (supported, 0.80) er í meginatriðum rétt en hér vantar beina staðfestingu á minnisblaðinu. PARTY-DATA-011 sýnir greinarmuninn á hléi og slitum — þingsályktunartillaga um formlega afturköllun náði ekki meirihluta á Alþingi. SOV-DATA-023 staðfestir frestun í maí 2013 og formleg afturköllun kom ekki fyrr en mars 2015. Greinarmunurinn á «hléi» og «slitum» er vel studdur en sjálft minnisblaðið frá 27. ágúst 2013 er ekki í staðreyndagrunninum.
Samhengi sem vantar
Minnisblaðið sjálft (27. ágúst 2013) er ekki í staðreyndagrunninum. Heimildir styðja greinarmuninn á «hléi» og «slitum» óbeint, en nákvæmt orðalag minnisblaðsins er ósannreynanlegt hér.
Að hluta staðfest Á bls. 22–23 í skýrslu «Mýrarljós í Evrópusamstarfi» segir að «aðildarviðræðum var ekki formlega slitið». Fullyrt Fullveldi
Á bls 22-23 í skýrslu Mýrarljós í Evrópusamstarfi segir einfaldlega «Aðildarviðræðum var ekki formlega slitið»
Efnislega er fullyrðingin í samræmi við stöðu ESB: SOV-DATA-023 staðfestir að viðræðum var frestað en formleg afturköllun barst ekki fyrr en 2015, og ESB hefur aldrei viðurkennt hana formlega. PREC-HIST-004 staðfestir frestun viðræðna 2013 og formlega afturköllun 2015. Sjálf skýrslan «Mýrarljós í Evrópusamstarfi» er hins vegar ekki í staðreyndagrunninum, þannig að tilvísun í bls. 22–23 og orðrétt texta er ekki hægt að sannreyna.
Samhengi sem vantar
Skýrslan «Mýrarljós í Evrópusamstarfi» er ekki í staðreyndagrunninum. Efnislega styðja heimildir kjarna fullyrðingarinnar — viðræðum var frestað, ekki formlega slitið árið 2013 — en blaðsíðutilvísunin og orðrétt tilvitnun eru ósannreynanlegar.
Að hluta staðfest Uffe Ellemann-Jensen varaði í viðtalinu árið 2017 við afleiðingum Brexit og benti á raunverulegan kostnað þess. Fullyrt EES/ESB-löggjöf
Hann varar við afleiðingum Brexit og bendir á raunverulegan kostnað þess.
Sjálft viðtalið er ósannreynanlegt úr heimildum (sjá fullyrðingu 11). Efnislega styðja heimildir hins vegar að Brexit hafi haft umtalsverðan kostnað: PREC-DATA-017 sýnir 6–8% samdrátt í landsframleiðslu samkvæmt rannsókn NBER, og PREC-DATA-040 staðfestir 4% áætlaðan framleiðnisamdrátt samkvæmt OBR. Þannig er efnisleg staða fullyrðingarinnar studd, en tilvísunin í Ellemann-Jensen sem uppruna er ósannreynd.
Samhengi sem vantar
Viðtalið við Ellemann-Jensen frá 2017 er ekki í staðreyndagrunninum. Athygli vekur að viðtalið er sagt frá 2017 en Brexit-ferlið lauk ekki fyrr en 2020 — á þeim tíma voru afleiðingarnar enn á brattann að vaxa. Heimildir styðja þó efnislega röksemdina um kostnað Brexit.
Að hluta staðfest Uffe Ellemann-Jensen sagði í viðtalinu 2017 að Evrópusambandið væri sveigjanlegt og þróist á mismunandi hraða. Fullyrt EES/ESB-löggjöf
Að auki undirstrikar Uffe að Evrópusambandið sé sveigjanlegt og þróist á mismunandi hraða.
Efnislega er hugmyndin um ESB sem sveigjanlegt samband studd af heimildum. SOV-DATA-036 sýnir umræðu um umbætur og mismunandi samþættingarhraða innan ESB. EEA-LEGAL-012 staðfestir tilvist undanþága (Danmörk, Írland) sem sýna sveigjanlega nálgun. PREC-DATA-011 vitnar í yfirlýsingar Tusk um nauðsyn aðlögunar. Sjálf tilvísunin í Ellemann-Jensen er hins vegar ósannreynd úr staðreyndagrunninum.
Samhengi sem vantar
Heimildir sýna tvær hliðar á þessu. Annars vegar eru undanþágur og aðlögunartímabil til staðar (sveigjanleiki). Hins vegar staðfesta EEA-LEGAL-016 og POLITICAL-DATA-016 að regluverkið (acquis) er í grundvallaratriðum ósemjanlegt — sveigjanleikinn felst í tímasetningu, ekki í efni reglnanna. Viðtalið sjálft er ósannreynanlegt úr fyrirliggjandi heimildum.
Að hluta staðfest Uffe Ellemann-Jensen sagði skýrt í viðtalinu 2017 að Evrópusambandið sé ekki lokaður pakki. Fullyrt EES/ESB-löggjöf
hann segir skýrt að sambandið sé ekki lokaður pakki.
Viðtalið er ósannreynanlegt (sjá fullyrðingu 11). Efnislega er mynd heimildasafnsins blönduð. EEA-LEGAL-023 staðfestir að ríki hafi fengið varanlegar undanþágur (Danmörk, Írland, Finnland) — pakkinn er ekki alveg lokaður. EEA-LEGAL-012 sýnir aftur á móti að eftir Lissabon-samninginn er stefnan sú að nýjar aðildarþjóðir fái ekki varanlegar undanþágur. Króatía fékk engar árið 2013. Pakkinn er því «lokaðri» en áður.
Samhengi sem vantar
Fordæmi sýna sögulegan sveigjanleika (danskar undanþágur, finnsk landbúnaðarstyrkjafyrirkomulag) en stefna ESB hefur þrengst eftir Lissabon-samninginn. Fullyrðingin er efnislega of einföld: pakkinn er hvorki alveg lokaður né alveg opinn. Tilvísunin í Ellemann-Jensen er ósannreynd.
Að hluta staðfest Uffe Ellemann-Jensen útskýrði í viðtalinu 2017 að aðild að Evrópusambandinu byggist á samningum þar sem tekið er tillit til hvers ríkis. Fullyrt EES/ESB-löggjöf
Í sama viðtali útskýrir Uffe Ellemann-Jensen hins vegar að aðild að Evrópusambandinu byggist á samningum þar sem tekið er tillit til hvers ríkis.
Efnislega er rétt að aðildarsamningar eru sérstakir — EEA-LEGAL-013 staðfestir skipulag aðildarviðræðna eftir köflum og aðlögunartímabilum sem miðast við stöðu hvers ríkis. EEA-LEGAL-017 og EEA-LEGAL-021 benda þó á að regluverk ESB er í grundvallaratriðum ósemjanlegt — «tekið tillit til» felst í tímasetningu yfirtöku, ekki undanþágum frá reglum. SOV-LEGAL-006 og EEA-LEGAL-023 sýna fordæmi undanþága en einnig að þær verða sífellt sjaldgæfari. Viðtalið sjálft er ósannreynanlegt.
Samhengi sem vantar
Heimildir staðfesta bæði sveigjanleika (aðlögunartímabil, fordæmi undanþága) og takmarkanir (regluverk ósemjanlegt, varanlegar undanþágur sjaldgæfar eftir Lissabon). Fullyrðingin «tekið tillit til hvers ríkis» er rétt í þröngum skilningi en getur gefið ranga mynd af umfangi samningsrýmisins. Viðtalið er ósannreynanlegt.