← Til baka á Heimildir
SOV-DATA-012 Alþjóðastofnun
Fullveldi Stjórnmálalegt iceland 2008 crisis imf eu dynamics
Í fjármálakreppunni 2008 fékk Ísland 2,1 milljarð dala frá AGS en Holland tafði endurskoðun lánsins vegna Icesave-deilunnar. Umsókn Íslands um ESB-aðild 16. júlí 2009 kom á þessu tímabili og gagnrýnendur töldu hana sýna veikleikastöðu. Ísland leysti Icesave-deiluna fyrir EFTA-dómstólnum árið 2013 án ESB-aðildar.
Enska frumtextinn

During Iceland's 2008 financial crisis, the relationship between the IMF programme, EU member state interests, and Iceland's eventual EU application was complex. After the banking collapse in October 2008, Iceland sought an IMF Stand-By Arrangement (approved November 2008, $2.1 billion). The Netherlands and the UK, whose citizens had deposits in Icesave (Landsbanki's foreign branch), applied diplomatic and financial pressure on Iceland regarding deposit insurance obligations. The Netherlands initially blocked IMF loan disbursement review in late 2008/early 2009, linking it to the Icesave dispute resolution. Nordic countries (particularly the other Nordics and Poland) provided bilateral loans totalling approximately $3 billion to supplement the IMF programme. Iceland's EU membership application (16 July 2009) came during this period of international financial pressure, though the government (Social Democrats + Left-Greens) cited broader strategic reasons. Critics argued the timing showed Iceland was seeking EU membership from a position of weakness. Iceland ultimately resolved the Icesave dispute through EFTA Court proceedings (2013, ruled in Iceland's favour) without EU membership.

Heimild

IMF — Iceland: Stand-By Arrangement; EFTA Court Case E-16/11 (Icesave)

Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn (AGS) er alþjóðleg fjármálastofnun sem veitir aðildarríkjum fjárhagslegan stuðning og ráðgjöf um efnahagsstefnu í kreppu.

Skoða heimild ↗

Fyrirvarar

Deilt er um nákvæmt eðli og umfang þrýstings frá aðildarríkjum ESB á málsmeðferð AGS er varðar Ísland. Ríkisstjórn Íslands á þeim tíma neitaði því að umsókn um aðild að ESB væri sprottin af fjármálakreppunni og vísaði til langvarandi stefnu Samfylkingarinnar. Tengslin milli þess að Hollendingar komu í veg fyrir endurskoðun AGS og Icesave-deilunnar eru skjalfest en þátttakendur lýsa því á ólíkan hátt að hve miklu leyti það hafi falið í sér „einangrun innan stjórnar AGS“.

Notuð í greiningum (10)

25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar Silfrið (RÚV)

  • Að hluta staðfest Styður Lykilatriðið í efnahagsbata Íslands eftir hrunið var að taka ekki ábyrgð á skuldum bankanna og setja hana ekki á ríkið, þrátt fyrir kröfur og þrýsting ESB þar um.
  • Að hluta staðfest Styður Hefði Ísland verið aðili að ESB þegar bankahrunið varð hefði landið neyðst til að taka bankakerfið í fang ríkisins.
  • Að hluta staðfest Styður Hollendingar blokkeruðu afgreiðslu AGS-lánsins til Íslands vegna þrýstings frá ESB og Ísland dró aldrei á það lán.
  • Að hluta staðfest Styður Ísland var einangrað innan stjórnar AGS vegna þrýstings frá ESB og það var ekki fyrr en Bandaríkjamenn fóru að hjálpa að ástandið breyttist.

Afvegaleiðing umræðu um ESB Vísir

  • Staðfest Styður Bankahrunið árið 2008 markaði djúp spor í íslensku samfélagi og breytti forsendum efnahags- og utanríkismála.
  • Staðfest Styður Í kjölfar bankahrunsins 2008 varð Ísland tákn fjármálaóstöðugleika og gripið var til neyðarlaga við fordæmalausar aðstæður.

Ekki framhald á ESB-viðræðum Morgunblaðið

  • Að hluta staðfest Styður ESB-umsóknin árið 2009 var afleiðing falls íslensku bankanna í fjármálakreppunni 2008, að mati Baudenbachers.
  • Að hluta staðfest Styður Icesave-málið var unnið af Íslands hálfu vegna þess að EFTA-dómstóllinn, en ekki CJEU (dómstóll ESB), hafði lögsögu.
  • Að hluta staðfest Styður Framkvæmdastjórn ESB hafði gert allt sem í hennar valdi stóð til að þvinga Ísland til að samþykkja óhagstæða Icesave-samninga við Bretland og Holland.
  • Að hluta staðfest Styður Árið 2016 höfðu Bretland og Holland fengið fulla endurgreiðslu á öllu skattfé sem varið var í innstæðueigendur Icesave úr þrotabúi Landsbankans.
  • Að hluta staðfest Styður Ísland náði sér á strik mun hraðar en Írland eftir fjármálakreppuna; Írland bjargaði bönkum sínum með umtalsverðu opinberu fé sem aðildarríki ESB.

Hvernig borðar maður spægipylsu Morgunblaðið

  • Að hluta staðfest Styður Stuðningur við ESB-aðild hélt áfram að dvína eftir að harðneskja ESB gagnvart Íslandi kom í ljós í Icesave-deilunni og makríldeilunni.

Lærum af sögunni: Segjum NEI við ESB! Vísir

  • Að hluta staðfest Styður Bretar settu hryðjuverkalög á Ísland árið 2008 þegar þeir voru enn í ESB.
  • Að hluta staðfest Styður Bretar og Hollendingar hindruðu fyrirgreiðslu Alþjóðagjaldeyrissjóðsins til Íslands eftir bankahrunið 2008.
  • Að hluta staðfest Styður Bandaríkin leiddu 4,6 milljarða dala fyrirgreiðslu Alþjóðagjaldeyrissjóðsins til Íslands eftir bankahrunið.

Ólafur Ragnar svarar Carl Bildt: Stjórnarskrárlega ómögulegt Nútíminn

  • Staðfest Styður Ísland sótti formlega um aðild að Evrópusambandinu árið 2009, eftir bankahrunið.

Orðið á götunni: Öldungar á ýmsum aldri á móti framtíðinni DV

  • Að hluta staðfest Andmælir Þegar á reyndi í hruninu 2008 vildu erlendar þjóðir ekki líta við íslenskri krónu.

Ræða þarf alla kaflana á nýjan leik Morgunblaðið

  • Að hluta staðfest Styður Eitt af markmiðum ESB-aðildar var að styrkja viðskipti og efnahag Íslands eftir bankahrunið 2008.

Segir Ísland tipla inn í ESB án umræðu Nútíminn

  • Að hluta staðfest Styður Við aðildarumsókn Íslands 2009 var hún lögð af stað án þess að raunverulegur vilji til inngöngu væri fyrir hendi, heldur til að kanna stöðuna.
  • Að hluta staðfest Andmælir Við aðildarumsókn Íslands 2009 var hún lögð af stað án þess að raunverulegur vilji til inngöngu væri fyrir hendi, heldur til að kanna stöðuna.

Vidreisn tapar fylgi vegna ESB-malsins Blog.is

  • Óstutt Andmælir Ísland afþakkaði ESB-aðild árið 2012 þegar umsókn vinstristjórnar Jóhönnu Sigurðardóttur var dregin tilbaka.
  • Að hluta staðfest Styður Ísland vann Icesave-málið gegn ESB.
  • Að hluta staðfest Styður Ísland gerði upp við þrotabú bankanna með fullveldið að vopni eftir hrun.