Björn Leví Gunnarsson
StjórnmálafólkFyrrverandi thingmadur (Píratar)
Fyrrverandi thingmadur (Píratar) — hlynnt ESB-aðild.
Yfirlit
Aðeins fullyrðingar sem aðilinn hefur fullyrt, verið vitnað í, eða umorðað eru taldar.
Fullyrðingar (31)
Að hluta staðfest Samkvæmt regluverki ESB fá aðildarríki úthlutað kvóta til að tryggja sjálfbærni fiskistofna, og kvótanum er skipt milli aðildarríkja út frá ákveðnum forsendum eins og landfræðilegri stöðu. Umorðað Sjávarútvegur
Aðildarríki fá úthlutað kvóta til að tryggja sjálfbærni fiskistofna. Kvótanum er svo skipt milli aðildarríkja út frá ákveðnum forsendum, svo sem með tilliti til landfræðilegrar stöðu.
Heimildir staðfesta að ESB úthlutar kvóta til aðildarríkja til að tryggja sjálfbærni fiskistofna samkvæmt sameiginlegri sjávarútvegsstefnu (FISH-LEGAL-001, FISH-LEGAL-005). Hins vegar er fullyrðingin ónákvæm um forsendur úthlutunar: kvótanum er ekki skipt «út frá landfræðilegri stöðu» heldur samkvæmt «hlutfallslegum stöðugleika» (relative stability), sem byggist á sögulegum veiðum frá 1973–1978 (FISH-LEGAL-001). Landfræðileg staða er ekki meginviðmið skiptingarinnar. Nýjar heimildir (FISH-DATA-032) staðfesta þetta kerfi en bæta ekki við um landfræðilega stöðu sem forsendur.
Samhengi sem vantar
Fullyrðingin segir kvóta skiptast «út frá forsendum eins og landfræðilegri stöðu» en samkvæmt heimildum byggist skiptingin á sögulegum veiðum (relative stability), ekki landfræðilegri stöðu. Þetta er verulegur munur á forsendum úthlutunar. Einnig vantar samhengi um að Ísland sem nýtt aðildarríki þyrfti að semja um hlutdeild sína, og enginn fordæmamálafræðilegur grundvöllur er til fyrir ríki með jafn stóran sjávarútveg.
Björn hrekur fullyrðingu um afdrif sjávarauðlinda Íslendinga í ESB DV
Staðfest Það er undir aðildarríkjum ESB komið hvernig þau úthluta veiðiheimildum til útgerða innan lands. Umorðað Sjávarútvegur
Það sé svo undir aðildarríkjum komið hvernig þau úthluta veiðiheimildunum til útgerða.
FISH-DATA-030 staðfestir að samkvæmt 17. gr. reglugerðar ESB 1380/2013 heldur hvert aðildarríki fullum yfirráðum yfir því hvernig það úthlutar kvóta sínum innanlands, að uppfylltum gagnsæiskröfum. FISH-DATA-032 styður þetta enn frekar með tilvísun í 16. gr., 6. mgr., sömu reglugerðar — aðildarríki ákveða sjálf úthlutun veiðiheimilda meðal eigin skipa. Nokkur ESB-ríki nota aflamarkskerfi svipuð íslensku kvótakerfinu, þar á meðal Danmörk og Holland.
Samhengi sem vantar
Þótt innri úthlutun sé í höndum aðildarríkja setur ESB heildaraflamark (TAC) og skiptir því milli landa samkvæmt hlutfallslegu stöðugleikareglunni. Aðildarríki ráða ekki yfir heildaraflamarki heldur aðeins dreifingu eigin hlutdeildar. Jafnframt gildir regla um jafnan aðgang þar sem skip frá öðrum ESB-ríkjum mega veiða utan 12 sjómílna — veruleg takmörkun á fullveldi yfir fiskveiðilögsögu.
Björn hrekur fullyrðingu um afdrif sjávarauðlinda Íslendinga í ESB DV
Að hluta staðfest Sameiginleg sjávarútvegsstefna ESB gerir kröfu um gagnsæi og rekjanleika í sjávarútvegi. Umorðað Sjávarútvegur
Eins er gerð krafa um gagnsæi og rekjanleika.
FISH-LEGAL-004 staðfestir að endurskoðaðar eftirlitsreglur sameiginlegu sjávarútvegsstefnunnar (reglugerð 2023/2842) krefjast rafrænna aflaskráninga, stafræns CATCH-kerfis og myndavélabúnaðar um borð — eitt víðtækasta gagnsæiskerfi heimsins. Krafan um gagnsæi og rekjanleika á sér því stoð í löggjöfinni. Framkvæmd hefur þó verið misjöfn og Evrópski endurskoðunarréttarinn hefur bent á verulega vanráðningu á brottkastsboðinu, sem dregur úr trúverðugleika kerfisins í reynd.
Samhengi sem vantar
Lagalegur rammi krefst gagnsæis en framkvæmd er misjöfn milli aðildarríkja. Rafrænt eftirlitskerfi (myndavélar) fyrir skip yfir 18 metrum tekur ekki gildi fyrr en í janúar 2028 og stafrænt aflaskráningarkerfi frá janúar 2026. Brottkastsboðið hefur ekki náð fullum árangri samkvæmt Evrópska endurskoðunarréttinum. Ísland hefur þegar umfangsmikið eftirlit með eigin fiskveiðum sem er ekki beint sambærilegt.
Björn hrekur fullyrðingu um afdrif sjávarauðlinda Íslendinga í ESB DV
Að hluta staðfest Erlend skip geta aðeins veiðt í íslenskri lögsögu ef þau skrá sig undir íslenskan fána samkvæmt íslenskum lögum, og einungis ef íslensk lög leyfa slíkt. Umorðað Sjávarútvegur
Slíkt muni aðeins gerast ef erlend skip skrá sig undir íslenskan fána samkvæmt íslenskum lögum, og þá bara ef íslensk lög leyfa slíkt.
Fullyrðingin er rétt að hluta: íslensk lög takmarka raunverulega erlenda eignaraðild í sjávarútvegsfyrirtækjum (TRADE-DATA-023) og EES-samningurinn útilokar sameiginlega sjávarútvegsstefnu ESB frá Íslands skuldbindingum (EEA-LEGAL-022). Hins vegar er fullyrðingin of einföld — hún nefnir eingöngu skráningu undir íslenskan fána en sleppur þeim raunverulegu lagareglum sem gilda, þ.e. takmörkunum á erlendri eignaraðild í sjávarútvegsfyrirtækjum og EES-undanþágunni. Fordæmi Evrópudómstólsins í Jaderow- og Agegate-málunum (PREC-LEGAL-002) sýna að ESB-ríki mega ekki setja þjóðernisskilyrði fyrir fánaskráningu, en mega krefjast «raunverulegs efnahagslegs tengsla» — sem er ólíkt þeim einfaldaða ramma sem fullyrðingin lýsir.
Samhengi sem vantar
Fullyrðingin gerir ekki grein fyrir mismun EES- og ESB-réttar á þessu sviði. Innan ESB gildir frjáls staðsetningarréttur sem bannar þjóðernistakmarkanir á fánaskráningu (Jaderow-málið). Auk þess eru reglur um erlenda eignaraðild flóknari en fullyrðingin gefur til kynna — þær snúast ekki einungis um fánaskráningu heldur einnig um eignarhlutdeild í sjávarútvegsfyrirtækjum.
Björn hrekur fullyrðingu um afdrif sjávarauðlinda Íslendinga í ESB DV
Að hluta staðfest Fullyrðingin um að með ESB-aðild muni hingað koma erlend skip með erlendri áhöfn sem veiði allan fiskinn standist ekki skoðun á regluverki ESB. Umorðað Sjávarútvegur
Hann bendir á regluverk ESB í sjávarútvegi til að sýna að fullyrðingar um að með aðild muni hingað koma erlend skip með erlendri áhöfn, sem veiða allan fiskinn okkar, standist ekki skoðun.
Fullyrðingin segir að sviðsmyndin um erlend skip sem veiði «allan fiskinn» standist ekki skoðun. FISH-DATA-032 og FISH-DATA-030 staðfesta að hvert aðildarríki ræður innri úthlutun kvóta og getur viðhaldið kerfi eins og íslensku aflamarkskerfi. Hin öfga sviðsmyndin stenst þannig ekki. Hins vegar sýnir FISH-PREC-004 að Írland fær aðeins um 35–38% af afla í eigin efnahagslögsögu — erlend skip veiða meirihluta aflans í írskum hafsvæðum. Jafnframt kveður jafnréttisregla ESB á um að skip annarra aðildarríkja megi veiða í lögsögu aðildarríkis utan 12 sjómílna. Fullyrðingin er of einföld þegar hún afgreiðir áhyggjurnar að öllu leyti.
Samhengi sem vantar
Þótt «allur fiskurinn» sé ýkja, sýnir reynsla Írlands að erlend skip geta veiðið meirihluta afla í lögsögu aðildarríkis. Hlutfallslega stöðugleikareglan byggir á sögulegum veiðirétti (1973–1978) og myndi þurfa að semja um nýjan grundvöll fyrir Ísland. Lykilatriðið er að ESB-aðild myndi þýða að Ísland missi einhliða yfirráð yfir heildarafla og aðgangi að efnahagslögsögunni — jafnvel þótt innri úthlutunarkerfi héldist.
Björn hrekur fullyrðingu um afdrif sjávarauðlinda Íslendinga í ESB DV
Staðfest Þjóðin hefur mestar áhyggjur af sjávarauðlindinni þegar kemur að hugsanlegri ESB-aðild. Umorðað Kannanir
Ljóst sé að þjóðin hafi mestar áhyggjur af sjávarauðlindinni okkar
POLL-DATA-003 staðfestir þetta beint: í könnunum nefna um 60% kjósenda sjávarútvegsstefnu sem helsta áhyggjuefni í ESB-umræðunni, á undan fullveldi (~50%), efnahagsstöðugleika (~45%) og landbúnaðarstefnu (~30%). Fullyrðingin er í samræmi við fyrirliggjandi könnunargögn.
Samhengi sem vantar
Samkvæmt POLL-DATA-003 er nægjanleiki mála háð orðalagi og atðbúninni. Röðun áhyggjuefna getur breyst verulega á mánuðunum fyrir þjóðaratkvæðagreiðsluna eftir því hvernig áróðursefni breytist.
Björn hrekur fullyrðingu um afdrif sjávarauðlinda Íslendinga í ESB DV
Að hluta staðfest Íslenska stórútgerðin hefur lagt fjölmörg sjávarþorp í eyði. Tilvitnað Sjávarútvegur
Útgerðina sem er búin að leggja fjölmörg sjávarþorp í eyði.
FISH-DATA-028 staðfestir verulega samþjöppun í kvótakerfinu og fólksflutninga frá sjávarplássum. Frá 1990 til 2020 misstu nokkur sjávarþorp meira en helming íbúa sinna og um 75% kvóta eru nú í höndum 25 stærstu útgerðanna. Rannsóknir Háskóla Íslands sýna að íbúar í Vestfirðingafjórðungi nefna kvótakerfið sem aðalástæðu brottflutnings. Orðið «lagt í eyði» er þó ýkt — heimildir lýsa mikilli fólksfækkun, ekki algerri eyðingu þorpa. Auk þess benda heimildir á að búferlaflutningar séu margþættir og tengjast einnig þéttbýlismyndun og breyttum atvinnuháttum.
Samhengi sem vantar
Kvótakerfið skilaði einnig líffræðilegum ávinningi (endurheimt þorskstofns). Jöfnunaraðgerðir (byggðakvóti, smábátaúthlutunar) hafa hægt á hnignun sumra þorpa. Fólksfækkun í dreifbýli er alþjóðleg þróun sem á sér margar orsakir umfram kvótakerfið.
Björn hrekur fullyrðingu um afdrif sjávarauðlinda Íslendinga í ESB DV
Að hluta staðfest Íslenska kvótakerfið flytur óslægðan afla í vinnslu erlendis og leggur sjávarpláss í eyði. Tilvitnað Sjávarútvegur
Kerfið sem leggur einmitt sjávarpláss í eyði og flytur óslægðan afla í vinnslu erlendis. Það kerfi er íslensk uppfinning.
Fullyrðingin segir að íslenska kvótakerfið flyti óslægðan afla í vinnslu erlendis og leggi sjávarpláss í eyði. FISH-DATA-028 staðfestir verulega samþjöppun kvóta og fólksfækkun í sjávarplássum — um 5.100 störf (36%) töpuðust í sjávarútvegi 1990–2017 og nokkur sjávarþorp misstu meira en helming íbúa. FISH-DATA-024 staðfestir samþjöppun kvóta hjá stórum fyrirtækjum. Hins vegar nefna heimildir ekki beint útflutning á óslægðum afla sem aðalvandamál kerfisins — FISH-DATA-007 sýnir þvert á móti að hlutfall ferskrar vinnslu hafi hækkað úr 15% í yfir 35%. Fullyrðingin blandar saman tveimur atriðum sem tengjast en eru ekki jafn vel studd.
Samhengi sem vantar
FISH-DATA-007 sýnir að ferskur fiskur og virðisaukandi vinnsla hefur aukist verulega, sem bendir til þess að þróunin sé ekki einfaldlega í átt að útflutningi á óunnum afla. Fólksfækkun sjávarþorpa á sér margar orsakir — samþjöppun kvóta er meðal þeirra en þéttbýlismyndun og breytingar í þjónustu spila líka inn. Nýju heimildir (FISH-COMP-001) sýna að Noregur hefur valið aðra leið til að verja sjávarþorp, án framseljanlegra kvóta.
Björn hrekur fullyrðingu um afdrif sjávarauðlinda Íslendinga í ESB DV
Að hluta staðfest Breytingar á veiðistjórnarkerfið á Íslandi, eins og að allur afli fari á markað og rekjanleiki afla frá sjó til búðar, rúmast innan regluverks ESB. Umorðað Sjávarútvegur
Þéssar breytingar rúmist innan regluverks ESB.
FISH-LEGAL-004 staðfestir að ESB-regluverkið kveður á um löndunarskyldu (brottkastsbann) og víðtækt rekjanleikiakerfi frá sjó til neytenda (CATCH-stafræna kerfið). FISH-DATA-030 og FISH-DATA-032 sýna að aðildarríki hafa svigrúm til að hanna innri úthlutunarkerfi. Breytingarnar sem nefndar eru í fullyrðingunni — allur afli á markað og rekjanleiki — eru þannig samhljóða meginreglum sameiginlegu sjávarútvegsstefnunnar. Þó vantar í fullyrðinguna viðurkenningu á verulegum takmörkunum sem ESB-aðild hefði í för með sér: Ísland myndi missa einhliða stjórn á heildarafla (TAC) og erlend skip fengju aðgang að efnahagslögsögunni utan 12 sjómílna.
Samhengi sem vantar
Fullyrðingin fjallar aðeins um tiltekna þætti veiðistjórnarkerfisins (markaðssetning afla og rekjanleiki) en tekur ekki til grundvallarbreytinga sem ESB-aðild hefði í för með sér: yfirfærslu á ákvörðunarvaldi um heildarafla til ráðherraráðs ESB, jafnréttisregluna um aðgang erlendra skipa, og hlutfallslega stöðugleikareglu sem myndi ráða skiptingu kvóta. Rekjanleikiskerfi ESB er líka enn í innleiðingu og framkvæmd hefur verið ójöfn milli aðildarríkja samkvæmt Endurskoðunarrétti ESB.
Björn hrekur fullyrðingu um afdrif sjávarauðlinda Íslendinga í ESB DV
Að hluta staðfest Það voru ekki útlendingar sem komu íslensku sjávarþorpunum í eyði heldur íslenska útgerðin sjálf. Umorðað Sjávarútvegur
Bendir Björn á að það voru ekki útlendingar sem komu íslensku sjávarþorpunum í eyði heldur íslenska útgerðin.
POL-DATA-005 staðfestir að kvótasamþjöppun á vegum íslenskra útgerða er viðurkennt mál og FISH-LEGAL-003 lýsir gagnrýni á «kvótaakadl». Það er rétt að byggðaröskun í sjávarplássum á sér innlendar orðsakir. Þó er þetta of einfölduð — fjölþreyttar ástæður, þar á meðal flóttabúlga og hagkerfibreytingar, ráða þessu. Staðreyndargrunnurinn inniheldur ekki beinar heimildir um orsakatengsl milli kvótasamþjöppunar og eyðilegginnar sjávarþorpa.
Samhengi sem vantar
Byggðaþroóun í sjávarplássum ráðst af mörgum þáttum: kvótasamþjöppun, flóttabúlga, tæknibreytingar, og aðgengi að þjónustu. Það vantar tölulegar heimildir í staðreyndargrunninn um orsakatengsl. PREC-HIST-008 nefnir að Grænland yfirgaf ESB m.a. vegna sjávarútvegsáhyggjur, sem sýnir að erlend stýríng getur ógnað strandbyggðum í öðrum samhengjum.
Björn hrekur fullyrðingu um afdrif sjávarauðlinda Íslendinga í ESB DV
Að hluta staðfest Það er ósatt að ESB-aðild muni sjálfkrafa hafa í för með sér að hingað komi erlend skip með erlendar áhafnir sem leggi sjávarplássin í eyði. Umorðað Sjávarútvegur
Það sé í það minnsta «óvefengjanlega ósatt» að aðild muni sjálfkrafa hafa það í för með sér að hingað komi erlend skip með erlendar áhafnir sem leggi sjávarplássin í eyði.
Fullyrðingin hefur rétt fyrir sér að ESB-aðild myndi ekki «sjálfkrafa» þýða erlend skip á sjávarplássum — PREC-LEGAL-002 sýnir að «genuine economic link» skilyrði leyfa aðildarríkjum að krefjast þess að skip starfi frá höfnum þess og landi afla þar. EEA-LEGAL-008 staðfestir að sameiginleg sjávarútvegsstefna er utan EES-samningsins og ESB-aðild myndi þýða að hún tæki gildi. Þó er fullyrðingin of einföld: samkvæmt PREC-LEGAL-002 (Jaderow- og Agegate-dómar) eru þjóðerniskröfur um áhafnir bannaðar, sem þýðir að erlend vinnuafl gæti aukist. Málið er flóknara en fullyrðingin gefur til kynna.
Samhengi sem vantar
Sameiginleg sjávarútvegsstefna myndi fela í sér kvótaskipti og aðgang erlendra skipa — ekki sjálfkrafa en í gegnum samningsferli. Agegate-dómurinn bannar þjóðerniskröfur um áhafnir, sem gæti leitt til breytinga. Margvíslegar heimildir (PARTY-DATA-021, SOV-DATA-021) snúa ekki beint að sjávarútvegi og veita litla viðbót við matið. Ísland er landfræðilega einangrað sem takmarkar hættu á «quota hopping» eins og breski fordæmið sýndi.
Björn hrekur fullyrðingu um afdrif sjávarauðlinda Íslendinga í ESB DV
Að hluta staðfest Núverandi íslenskt kvótakerfi nær þegar þeim markmiðum sem andstæðingar ESB-aðildar vara við — þ.e. sjávarpláss leggjast af og fiskur er fluttur óunninn úr landi. Tilvitnað Sjávarútvegur
Ef eitthvað, þá er núverandi alíslenskt kvótakerfi að ná þeim markmiðum nú þegar.
Heimildir staðfesta að eignarhaldssamþjöppun í íslenska kvótakerfinu er raunveruleg — FISH-DATA-029 og FISH-DATA-025 sýna að svipuð samþjöppunarmynstur einkenna bæði íslenska kerfið og ESB-ríki eins og Holland og Danmörku. EEA-DATA-004 bendir til þess að íslenska aflamarkskerfið hafi þótt ósamrýmanlegt meginreglum sameiginlegrar sjávarútvegsstefnu. Hins vegar staðfesta heimildir ekki sérstaklega fullyrðinguna um að sjávarpláss leggjist af eða að fiskur sé fluttur óunninn úr landi — þetta eru viðurkennd umræðuefni á Íslandi en staðreyndagrunnurinn inniheldur ekki gögn um þessi tiltekin úrdráttar.
Samhengi sem vantar
Heimildir í staðreyndagrunni staðfesta kvótasamþjöppun en ekki sérstaklega að sjávarpláss hafi lagst af eða að fiskur sé fluttur óunninn úr landi vegna kvótakerfisins. Þetta eru algengar fullyrðingar í íslenskri umræðu en þyrftu sérstök gögn um atvinnuþróun sjávarbyggða og hlutfall óunninnar útflutningsvöru til staðfestingar. Samanburðurinn við áhyggjur af ESB-aðild er einnig flóknari en fullyrðingin gefur til kynna — ESB-aðild myndi bæta við nýjum áhættuþáttum (aðgangur erlendra skipa, hlutfallsleg stöðugleikaregla) ofan á þær áskoranir sem þegar eru til staðar.
Björn hrekur fullyrðingu um afdrif sjávarauðlinda Íslendinga í ESB DV
Staðfest Sum íslensk útgerðarfyrirtæki gera upp í evrum. Tilvitnað Sjávarútvegur
Útgerðina sem gerir upp í evrum.
FISH-DATA-027 staðfestir beint að íslensk sjávarútvegsfyrirtæki geri upp í erlendum gjaldmiðlum, einkum evrum fyrir sölu til Evrópu. Um 60–65% af sjávarafurðaútflutningi fer til ESB-landa og uppgjör í evrum er algengast á þeim markaði. Fullyrðingin segir «sum» fyrirtæki, sem er hóflegt orðalag sem heimildin styður vel — ekki öll fyrirtæki gera upp í evrum, en þau sem selja til Evrópu gera það.
Samhengi sem vantar
Samkvæmt FISH-DATA-027 er uppgjör í Bandaríkjadölum einnig algengt fyrir sölu til Asíu og Ameríku, og innlent uppgjör (t.d. á fiskmarkaði) er í krónum. Fullyrðingin er rétt en gefur ekki heildarmyndina af gjaldmiðlanotkun útgerðarinnar.
Björn hrekur fullyrðingu um afdrif sjávarauðlinda Íslendinga í ESB DV
Að hluta staðfest Íslensk útgerð hefur nýtt sér aflandsfélög og þar hafa orðið brot tengd brottkasti, ísprósentu og skiptaverði. Tilvitnað Sjávarútvegur
við vitum alveg af brottkastinu, ísprósentunni, skiptaverðinu og aflandsfélögunum
FISH-DATA-024 staðfestir samþjöppun kvóta og nefnir helstu útgerðarfyrirtæki á Íslandi. Fullyrðingin felur þó í sér þrennt: aflandsfélög, brottkast/ísprósentu-brot og skiptaverðsbrot. Engin heimild í safninu fjallar beint um notkun aflandsfélaga af hálfu íslenskrar útgerðar eða tiltekin brot tengd brottkasti, ísprósentu og skiptaverði. FISH-DATA-027 fjallar um gjaldmiðlauppgjör en ekki aflandsfélög í lagalegum skilningi.
Samhengi sem vantar
Fullyrðingin vísar til aflandsfélaganotkunar og tiltekinna brota sem engin heimild í safninu staðfestir eða hafnar. Brot tengd brottkasti og skiptaverði eru vel þekkt viðfangsefni í íslenskum sjávarútvegi en þyrftu staðfestingu frá Fiskistofu eða dómstólaskrám.
Björn hrekur fullyrðingu um afdrif sjávarauðlinda Íslendinga í ESB DV
Að hluta staðfest Íslenska útgerðin er hrædd við alvöru eftirlit og rekjanleika sem ESB-aðild myndi krefjast. Tilvitnað Sjávarútvegur
Sú útgerð er hrædd við að þurfa að gangast undir alvöru eftirlit og rekjanleika
Fullyrðingin heldur því fram að íslenska útgerðin sé «hrædd við alvöru eftirlit og rekjanleika» sem ESB-aðild myndi krefjast. POL-DATA-014 staðfestir að LÍÚ, sem stendur fyrir 70% kvótans, sé harðasti skipulagði andstæðingur ESB-aðildar og nefnir meðal annars að stjórnunarákvarðanir yrðu fluttar til Brussel. POLL-DATA-023 og ORG-DATA-001 sýna vaxandi andstöðu meðal atvinnulífsins. Hins vegar er orðalagið «hrædd við alvöru eftirlit» túlkun sem heimildirnar styðja ekki beint — andstæðan byggist á hagsmunagæslu og fullveldissjónarmiðum, ekki endilega ótta við eftirlit sem slíkt.
Samhengi sem vantar
Heimildir staðfesta andstöðu útgerðarinnar við ESB-aðild, en rök hennar snúa að fullveldi og kvótakerfi fremur en «ótta við eftirlit». Fullyrðingin notar túlkandi orðalag sem heimildirnar styðja ekki beinlínis. Einnig ber að hafa í huga að LÍÚ stendur fyrir kvótaeigendum (útgerðarmönnum), ekki sjómönnum eða fiskvinnslu, sem kunna að hafa ólíka hagsmuni.
Björn hrekur fullyrðingu um afdrif sjávarauðlinda Íslendinga í ESB DV
Þarfnast samhengis Samkvæmt sameiginlegri sjávarútvegsstefnu ESB þyrftu erlend skip að fá leyfi samkvæmt íslenskum lögum og vera skráð undir íslenskan fána til þess að veiða í íslenskri lögsögu. Fullyrt Sjávarútvegur
„Þessi erlendu skip yrðu samt að fá leyfi samkvæmt íslenskum lögum til þess að sigla undir íslenskum fána. Þannig að lagalega séð yrðu þau íslensk skip.“
Fullyrðingin blandar saman tveimur ólíkum hlutum og gefur villandi mynd. Samkvæmt FISH-LEGAL-001 og EEA-LEGAL-022 myndi sameiginleg sjávarútvegsstefna ESB taka yfir stjórnun fiskveiða í íslenskri lögsögu — kvótaákvarðanir yrðu sameiginlegar, ekki einvörðungu íslenskar. PREC-LEGAL-002 og FISH-LEGAL-006 (Factortame og Jaderow-málin) sýna að ESB-réttur bannar þjóðernisbundnar takmarkanir á eignarhaldi á fiskiskipum. Erlend skip þyrftu ekki "leyfi samkvæmt íslenskum lögum" né skráningu "undir íslenskan fána" til að veiða í íslenskri lögsögu — þau gætu verið skráð í öðru aðildarríki og veitt gegn kvóta sem úthlutað er til þess ríkis. Fullyrðingin lýsir því andstæðu við það sem sameiginleg sjávarútvegsstefna ESB myndi í raun hafa í för með sér.
Samhengi sem vantar
ESB-ríki geta krafist "raunverulegra efnahagslegra tengsla" (genuine economic link) — t.d. að aflinn sé landaður í viðkomandi ríki — en geta ekki krafist þjóðernis eiganda eða áhafna. Kvótaúthlutun byggist á "hlutfallslegu stöðugleika" (relative stability) sem verndaði sögulegan aflarétt aðildarríkja en þýðir jafnframt að kvótaskipti milli ríkja eru eðlilegur hluti kerfisins.
Sjávarauðlindin í ESB Vísir
Staðfest Jafnvel þó skip sé skráð undir íslensku fáni og með íslensku veiðileyfi þýðir það ekki sjálfkrafa að viðkomandi skip fái úthlutun úr kvóta. Fullyrt Sjávarútvegur
„Og jafnvel þó skip sé skráð með íslensku fána og með íslensku veiðileyfi þá þýðir það ekki að viðkomandi skip fái úthlutun úr kvóta.“
Rétt er að veiðileyfi og kvótaúthlutun eru aðskilin ferli. Samkvæmt FISH-LEGAL-001 ákvarðar sameiginleg sjávarútvegsstefna ESB heildaraflamark (TAC) og skiptir á milli aðildarríkja, en hvert ríki ákveður sjálft hvernig kvótanum er útdeilt til einstakra skipa (grein 16(6)). Íslenski kvótakerfið (FISH-LEGAL-003) staðfestir einnig þessa aðgreiningu: veiðileyfi veitir rétt til veiða en kvótaúthlutun fer eftir aflahlutdeildarkerfi.
Samhengi sem vantar
Á Íslandi er kvótaúthlutun tengd aflahlutdeildarkerfi (ITQ) þar sem kvóti er framseljanlegur og ákvarðast af eignarhaldi hlutdeildar, ekki eingöngu af veiðileyfi. Þetta kerfi væri líklega breytingarþurft í aðildarviðræðum við ESB (EEA-DATA-004).
Sjávarauðlindin í ESB Vísir
Að hluta staðfest Heildarmagn veiðiheimilda fyrir tegund og svæði yrði ákveðið miðlægt innan ESB, á sama hátt og gert er í dag milli landa. Fullyrt Sjávarútvegur
„Heildarmagn veiðiheimilda fyrir tegund og svæði yrði ákveðið miðlægt innan sambandsins. Á nákvæmlega sama hátt og það er gert í dag milli landa.“
FISH-LEGAL-001 og FISH-LEGAL-005 staðfesta að heildaraflaheimildir (TAC) eru ákveðnar miðlægt innan ESB — ráðherraráðið setur TAC á grundvelli tillagna framkvæmdastjórnarinnar og vísindalegrar ráðgjafar. Hins vegar er orðalagið «á sama hátt og gert er í dag milli landa» villandi. Í dag ákveður Ísland eigin TAC einhliða á grundvelli ráðgjafar Hafrannsóknastofnunar, en innan ESB yrði TAC ákveðin í fjölþjóða ákvarðanatökuferli þar sem öll aðildarríki taka þátt. FISH-DATA-030 undirstrikar þetta: Ísland myndi taka þátt í ákvörðunum um TAC en stjórna þeim ekki — grundvallarbreyting frá núverandi fyrirkomulagi.
Samhengi sem vantar
Fullyrðingin gefur til kynna samsvörun milli núverandi kerfis og ESB-kerfisins sem er ónákvæm. Í dag setur Ísland sjálft TAC einhliða; innan ESB yrði TAC ákveðin af ráðherraráðinu. Þá byggist skipting kvóta innan ESB á «hlutfallslegum stöðugleika» (relative stability) sem byggir á sögulegum aflaskrám frá 1973–1978, og samningsstaða Íslands sem nýs aðildarríkis er óskilgreind. Jafnframt tekur ESB-kerfið ekki sjálfkrafa tillit til breytinga á stofndreifingu vegna loftslagsbreytinga.
Sjávarauðlindin í ESB Vísir
Staðfest Heildarveiðiheimild er ákveðin fyrir hvern stofn og henni skipt á milli aðildarríkja sem hafa lögsögu á viðkomandi svæði. Fullyrt Sjávarútvegur
„Það er ákveðin heildarveiðiheimild fyrir hvern stofn og þeirri veiðiheimild svo skipt á milli aðildarríkja sem hafa lögsögu á því svæði sem sá stofn er á.“
FISH-LEGAL-001 staðfestir að sameiginleg sjávarútvegsstefna (reglugerð 1380/2013) setur heildaraflamark (TAC) fyrir hvern stofn og skiptir kvóta milli aðildarríkja samkvæmt "hlutfallslegu stöðugleika." FISH-LEGAL-005 útskýrir nánar að þessi skipting byggist á sögulegum veiðigögnum frá 1973–1978, þörfum sjávarútvegshéraða og bótum fyrir tap á veiðiheimildum. Fullyrðingin lýsir þessu ferli réttilega — heildaraflaheimildir eru ákvarðaðar og þeim skipt á milli þeirra ríkja sem hafa lögsögu á viðkomandi svæði.
Samhengi sem vantar
Kerfið hefur verið gagnrýnt fyrir stífleika — hlutfallslegt stöðugleiki aðlagast ekki sjálfkrafa breytingum á stofnastærð eða dreifingu vegna loftslagsbreytinga. Hvernig kvóti Íslands yrði reiknaður er samningsatriði sem hefur ekkert beint fordæmi, en myndi líklega miðast við sögulegar veiðar Íslands í eigin lögsögu.
Sjávarauðlindin í ESB Vísir
Að hluta staðfest Hvert aðildarríki hefur nær allt um það að segja hvernig þeim veiðiheimildum sem því er úthlutað er útdeilt. Fullyrt Sjávarútvegur
„Veiðiheimildirnar eru ekki bara teknar af einhverjum útlendingjum heldur hefur hvert aðildarríki nær allt um það að segja hvernig þeim veiðiheimildum sem því er úthlutað er útdeilt.“
FISH-DATA-030 og FISH-DATA-032 staðfesta að innri kvótaúthlutun er í höndum aðildarríkjanna samkvæmt 16. og 17. grein reglugerðar 1380/2013 — ríki ákveða sjálf hvernig þau dreifa sínum hlut. Danmörk, Holland og Eistland nota ITQ-kerfi líkt því íslenska. Orðalagið «nær allt um það að segja» er þó of víðtækt. Dómstóll ESB hefur sett skorður við mismunun í innri úthlutun, og aðildarríki verða að fylgja gagnsæiskröfum samkvæmt 17. grein. Auk þess er heildaraflinn (TAC) ákveðinn af ráðherraráðinu, ekki einstökum ríkjum — grundvallarbreyting á sjálfstjórn yfir veiðistjórnun.
Samhengi sem vantar
Þótt innri úthlutun sé í höndum aðildarríkja ber að hafa í huga að: (1) Dómstóll ESB getur endurskoðað úthlutun ef hún er mismunandi eða ógagnsæ, (2) kröfur um löndunarskyldu, eftirlit og flotastærð takmarka handvistarsvið ríkjanna, og (3) meginmunurinn er að heildaraflinn (TAC) er ákveðinn á ESB-vettvangi, ekki á landsvísu. Fullyrðingin á rétt við um dreifingarkerfið en segir ekkert um stóru myndina — tap á einokunarráðstöfunarrétti yfir heildarveiðum.
Sjávarauðlindin í ESB Vísir
Staðfest Skilyrðin fyrir úthlutun veiðiheimilda eru að skip verði að vera undir fána aðildarríkisins og úthlutunin verði að vera gagnsæ og hlutlæg. Fullyrt Sjávarútvegur
„Skilyrðin eru að skipin sem fá úthlutuðum veiðiheimildum verða að vera undir fána aðildarríkisins og úthlutunin verður að vera gagnsæ og hlutlæg.“
Fullyrðingin samræmist greinum 16(6) og 17 í reglugerð 1380/2013. FISH-LEGAL-001 staðfestir að veiðiheimildir séu úthlutaðar á grundvelli fána og hlutlægra viðmiða. Fánakrafan er grunnforsenda kerfisins og gagnsæiskrafan kemur skýrt fram í grein 17.
Samhengi sem vantar
Þetta eru ekki einu skilyrðin. Grein 17 krefst einnig umhverfislegra, félagslegra og efnahagslegra viðmiða, þ.m.t. áhrifa á smáútgerð og strandbyggðir. Þá geta ákvarðanir Dómstóls ESB haft áhrif á túlkun fánakröfunnar (FISH-LEGAL-001, EEA-DATA-004).
Sjávarauðlindin í ESB Vísir
Staðfest Samkvæmt regluverki ESB verður að skrá veiði, votta löndun, skrá sölu og halda rekjanleika til verslanna. Fullyrt Sjávarútvegur
„Það verður að skrá veiði, votta löndun, skrá sölu og halda rekjanleika til verslanna.“
Fullyrðingin dregur réttilega saman grundvallaratriði eftirlitsreglugerðar ESB nr. 1224/2009: skráningu veiða, vottun á löndun (grein 59), söluskráningu og rekjanleika frá veiði til sölu (grein 58). FISH-LEGAL-001 og PREC-DATA-009 staðfesta ítarlegt eftirlitskerfi CFP.
Samhengi sem vantar
Ísland hefur þegar sambærilegt eftirlitskerfi: aflaskráning, vigtun við löndun og uppboðskerfi. Meginmunurinn liggur í umfangi og tæknilegri útfærslu ESB-kerfisins, sem tekur m.a. til rafrænnar skráningar og stöðugrar vöktunar (EEA-LEGAL-022). Kostnaður við aðlögun er ómetinn í tiltækum heimildum.
Sjávarauðlindin í ESB Vísir
Að hluta staðfest Útgerðin og stjórnmálaflokkar hennar hafa verið mótfallin því að eftirlitskerfi á borð við það sem ESB krefst verði gert að íslenskum lögum. Fullyrt Sjávarútvegur
„Þetta er nákvæmlega það kerfi sem útgerðin og stjórnmálaflokkar hennar hafa verið mótfallin að verði gert að íslenskum lögum.“
POL-DATA-014 staðfestir skýrt að LÍÚ (Landssamband íslenskra útvegsmanna) er helsti skipulagði andstæðingur ESB-aðildar og hefur lagt 500 milljónum króna til andstöðuherferðar. POL-DATA-002 og POL-DATA-020 staðfesta að Sjálfstæðisflokkurinn og Framsóknarflokkurinn — sem hafa söguleg tengsl við útgerðina — eru á móti ESB-aðild og nefna sjávarútveg sem lykilmál. Fullyrðingin um andstöðu við «eftirlitskerfi á borð við það sem ESB krefst» er þó óljós og heimildir staðfesta ekki sérstaklega að útgerðin sé á móti auknu eftirliti sem slíku. Andstaðan snýst samkvæmt POL-DATA-014 um kvótakerfið, lögsögu og yfirfærslu ákvarðanatöku til Brussel — ekki sérstaklega um eftirlitskerfi.
Samhengi sem vantar
Fullyrðingin notar orðalagið «eftirlitskerfi á borð við það sem ESB krefst» en heimildir staðfesta ekki nákvæmlega þessa afstöðu. Andstaða útgerðarinnar beinist að sameiginlegri sjávarútvegsstefnu (kvótakerfisbreytingum, aðgangi erlendra fiskiskipa og flutningi ákvarðanatöku) — ekki sérstaklega að auknu eftirliti. POL-DATA-008 nefnir jafnframt að Vinstrihreyfingin er klofin um ESB, sem sýnir flóknari mynd en einfalda andstöðu útgerðar og bandamanna hennar.
Sjávarauðlindin í ESB Vísir
Að hluta staðfest Íslenska stórútgerðin hefur lagt fjölmörg sjávarþorp í eyði. Fullyrt Sjávarútvegur
„Útgerðina sem er búin að leggja fjölmörg sjávarþorp í eyði.“
FISH-DATA-028 staðfestir verulega samþjöppun í kvótakerfinu og fólksflutninga frá sjávarplássum. Frá 1990 til 2020 misstu nokkur sjávarþorp meira en helming íbúa sinna og um 75% kvóta eru nú í höndum 25 stærstu útgerðanna. Rannsóknir Háskóla Íslands sýna að íbúar í Vestfirðingafjórðungi nefna kvótakerfið sem aðalástæðu brottflutnings. Orðið «lagt í eyði» er þó ýkt — heimildir lýsa mikilli fólksfækkun, ekki algerri eyðingu þorpa. Auk þess benda heimildir á að búferlaflutningar séu margþættir og tengjast einnig þéttbýlismyndun og breyttum atvinnuháttum.
Samhengi sem vantar
Kvótakerfið skilaði einnig líffræðilegum ávinningi (endurheimt þorskstofns). Jöfnunaraðgerðir (byggðakvóti, smábátaúthlutunar) hafa hægt á hnignun sumra þorpa. Fólksfækkun í dreifbýli er alþjóðleg þróun sem á sér margar orsakir umfram kvótakerfið.
Sjávarauðlindin í ESB Vísir
Að hluta staðfest Útgerðin gerir upp í evrum. Fullyrt Sjávarútvegur
„Útgerðina sem gerir upp í evrum.“
FISH-DATA-027 staðfestir að íslensk útgerð geri upp í erlendum gjaldmiðlum, einkum evrum og dollurum, þar sem um 90% sjávarafurða eru fluttar út og 60–65% fara til ESB-landa. Uppgjör í evrum er algengast í viðskiptum við Evrópu. Fullyrðingin «útgerðin gerir upp í evrum» er þó einföldun — hún gefur í skyn að öll útgerð noti evrur eingöngu. Raunin er fjölbreyttari: Bandaríkjadalir eru notaðir í Asíu- og Ameríkuviðskiptum, og innlent uppgjör á fiskmarkaði er í krónum.
Samhengi sem vantar
Fullyrðingin er einföldun á flóknari mynd. Kostnaður útgerðar (laun, olía, hafnargjöld) er í krónum, svo gjaldmiðlamismunur er meiri en fullyrðingin gefur til kynna. Hluti útflutnings fer til markaða þar sem uppgjör er í dollurum eða öðrum gjaldmiðlum, ekki evrum.
Sjávarauðlindin í ESB Vísir
Að hluta staðfest Breytingar á veiðistjórnunarkerfi Íslands sem höfundur óskar eftir rúmast innan regluverks ESB og skylda meira að segja góðan hluta þeirra. Fullyrt Sjávarútvegur
„Ég sé að þær breytingar rúmast innan regluverks ESB og skylda meira að segja góðan hluta þeirra breytinga.“
FISH-DATA-030 og FISH-DATA-032 sýna að innri kvótadreifing er í höndum aðildarríkja og að ESB-regluverk heimilar fjölbreyttar úthlutunarleiðir, þar á meðal ITQ-kerfi. Þetta bendir til þess að ákveðnar breytingar á kvótakerfinu gætu rúmast innan rammans. Fullyrðingin gengur þó lengra og segir að regluverk ESB «skyldi» góðan hluta þessara breytinga. Heimildir styðja ekki þann ákveðna þátt — sameiginleg sjávarútvegsstefnan krefst gagnsæis og hlutlægra viðmiða í úthlutun (17. grein) en skyldar ekki sérstakar umbætur sem íslenskir gagnrýnendur kvótakerfisins óska eftir. Auk þess myndi ESB-aðild færa ráðstöfunarrétt yfir heildarafla til ráðherraráðsins, sem er grundvallarbreyting sem fullyrðingin nefnir ekki.
Samhengi sem vantar
Fullyrðingin tilgreinir ekki nákvæmlega hvaða breytingar höfundur óskar eftir á veiðistjórnunarkerfinu, sem gerir mat erfitt. Þótt innri kvótadreifing sé í höndum aðildarríkja, takmarka reglur ESB um jafnræði aðgangs, brottkastsbann og flotastærð svigrúm ríkja. Reynsla Írlands (FISH-PREC-004) sýnir að hagstæðar innri reglur vernda ekki gegn óhagstæðum kvóta frá ESB-vettvangi.
Sjávarauðlindin í ESB Vísir
Að hluta staðfest Núverandi íslenska kvótakerfið flytur óslægðan afla í vinnslu erlendis og leggur sjávarpláss í eyði. Fullyrt Sjávarútvegur
„Kerfið sem leggur einmitt sjávarpláss í eyði og flytur óslægðan afla í vinnslu erlendis.“
Samþjöppun kvóta er vel skjalfest — þrjú stærstu fyrirtækin ráða yfir 45–50% kvóta og tíu stærstu yfir 70% (FISH-DATA-005). Gagnrýnendur tengja þetta við eyðingu smærri sjávarbyggða (FISH-LEGAL-003). Aukinn útflutningur á óunnum fiski er hluti af þeirri þróun (FISH-DATA-007). Hins vegar sýna heimildir einnig að vinnsla hefur þróast í átt að verðmætari afurðum og einhver samþjöppun var óhjákvæmileg eftir ofveiðuárin.
Samhengi sem vantar
Orsökin er flóknari en fullyrðingin gefur til kynna. Norska kerfið (FISH-COMP-001) sýnir að ófamseljanlegt kvótakerfi getur haldið betur í dreifbýlisflotann. Á móti bendir FISH-DATA-022 til þess að ITQ-kerfið hafi aukið arðsemi og verndað fiskistofna. Samanburður á íslensku og evrópsku kvótakerfi er flóknari en einföld fullyrðing um eyðileggingu sjávarplássa.
Sjávarauðlindin í ESB Vísir
Staðfest Núverandi vandkerfi í sjávarútveginni er íslensk uppfinning, ekki erlendir aðilar sem bjó það til. Fullyrt Sjávarútvegur
„Það kerfi er íslensk uppfinning. Það voru engir vondir útlendingar sem bjuggu það kerfi til.“
Íslenska aflahlutdeildarkerfið (ITQ) var tekið upp af Alþingi 1984 og gert varanlegt 1990 (FISH-LEGAL-003). Þetta var innlend ákvörðun íslenskra stjórnvalda og löggjafans, ekki þrýstingur erlendra aðila. Kerfið var hannað til að bregðast við innlendum vanda um ofveiði og offjárfestingu í flotanum. Fullyrðingin er í meginatriðum rétt — ITQ-kerfið er íslenskt.
Samhengi sem vantar
Þótt kerfið sé íslenskt var það ekki hannað í tómarúmi. Hugmyndin um framseljanlegar veiðiheimildir átti rætur í alþjóðlegum fræðiumræðum og Nýja-Sjáland innleiddi sambærilegt kerfi á svipuðum tíma. Gagnrýnin á kerfið er einnig innlend og hefur verið pólitískt viðkvæm allt frá upptöku þess (FISH-LEGAL-003, FISH-DATA-005).
Sjávarauðlindin í ESB Vísir
Staðfest Þeim veiðiheimildum sem Ísland fær útdeilir Ísland milli íslensku útgerðanna sem skráðar eru samkvæmt íslenskum lögum, svo lengi sem lögin uppfylla skilyrði um gagnsæi og hlutlægni. Fullyrt Sjávarútvegur
„Þær veiðiheimildir sem Ísland fær á þeim stofnum og svæðum sem Ísland hefur aðgang að útdeilir Ísland svo milli þeirra íslensku útgerða sem hafa verið skráðar sem slíkar samkvæmt íslenskum lögum. Svo lengi sem þau lög uppfylla skilyrði um gagnsæi og hlutlægni.“
Þetta samræmist greinum 16(6) og 17 í reglugerð 1380/2013. FISH-LEGAL-001 staðfestir að aðildarríki ráðstafa sínum hlut veiðiheimilda til skipa undir eigin fána og verða að fylgja skilyrðum um gagnsæi og hlutlægni. Fullyrðingin endurspeglar réttilega tvíþætta kerfið: ESB úthlutar á milli ríkja, ríkið úthlutar innan sinna raða.
Samhengi sem vantar
Lykilfyrirvarinn er að heildarmagn þeirra veiðiheimilda sem Ísland fengi er ákvarðað af ráðherraráði ESB, ekki Íslandi sjálfu (FISH-LEGAL-001). Jafnframt getur skilyrði um gagnsæi og hlutlægni krafist verulegra breytinga á núverandi ITQ-kerfi þar sem upprunaleg úthlutun byggðist á sögulegum afla án opinbers útboðs (FISH-LEGAL-003, EEA-DATA-004).
Sjávarauðlindin í ESB Vísir
Að hluta staðfest Það er óvéfengjanlega ósatt að ESB-aðild myndi sjálfkrafa leiða til þess að erlend skip með erlendar áhafnir komi og leggi sjávarplássin í eyði. Fullyrt Sjávarútvegur
„Í þessu tilfelli þá er það óvéfengjanlega ósatt að það muni sjálfkrafa gerast að hér muni koma erlend skip með erlendar áhafnir og leggja sjávarplássin í eyði.“
Rétt er að ESB-aðild leiðir ekki „sjálfkrafa“ til innrásar erlendra skipa. Fánríkisreglan (grein 16(6)) og leyfiskrafa (grein 6) tryggja ákveðna vernd. Hins vegar er orðalagið „óvéfengjanlega ósatt“ of afdráttarlaust. Samkvæmt EEA-DATA-004 og FISH-LEGAL-002 myndi ESB-aðild færa íslensku lögsöguna inn í sameiginlegan sjávarútveg ESB, þar sem aðildarríki geta í grundvallaratriðum fengið aðgang að hafsvæðum annarra ríkja.
Samhengi sem vantar
Meginregla ESB um jafnan aðgang að hafsvæðum (equal access) þýðir að skip frá öðrum aðildarríkjum geta fræðilega fengið veiðiheimildir á íslensku hafsvæði (FISH-LEGAL-002). Fjöldi erlendra skipa ráðist þó af samningarákvæðum og hlutfallslegum stöðugleika, ekki sjálfvirkri opnun. Óvissa ríkir um kvótahlutdeild Íslands sem nýs aðildarríkis (POL-DATA-005).
Sjávarauðlindin í ESB Vísir
Staðfest Núverandi alíslenskt kvótakerfi er þegar að ná því markmiði að leggja sjávarpláss í eyði. Fullyrt Sjávarútvegur
„Ef eitthvað, þá er núverandi alíslenskt kvótakerfi að ná þeim markmiðum nú þegar.“
FISH-DATA-028 staðfestir beint að kvótakerfið hafi leitt til samþjöppunar og byggðaflótta. Um 5.100 störf (36%) töpuðust úr sjávarútvegi og fiskvinnslu á tímabilinu 1990–2017, og nokkrir sjávarplássar misstu meira en helming íbúa sinna. Rannsóknir frá Háskóla Íslands sýna að íbúar á Vestfjörðum og Norðurlandi benda á kvótakerfið sem aðalorsök fólksfækkunar. FISH-DATA-005 sýnir að tíu stærstu kvótahafar ráða yfir um 70% af heildarkvóta. Fullyrðingin er í eðli sínu mat á áhrifum kerfisins, og heimildir styðja vel þá ályktun að samþjöppun sé að koma illa við sjávarpláss.
Samhengi sem vantar
Byggðaflótti stafar af margþættum orsökum — þéttbýlisvæðing, samþjöppun þjónustu og breyttar atvinnuvegaraðstæður hafa einnig áhrif. Byggðakvótar og sérstök úrræði fyrir smábáta hafa hægt á fólksfækkun sumra staðar. Kvótakerfið hefur jafnframt stuðlað að líffræðilegri sjálfbærni — þorskveiðistofn hefur tvöfaldast frá upphafi aldarinnar.
Sjávarauðlindin í ESB Vísir