Eignasamþjöppun í sjávarútvegi er alþjóðlegt fyrirbæri sem einnig á við í ESB-ríkjum. Í Hollandi ráða örfá fjölskyldufyrirtæki yfir meirihluta uppsjávarkvóta og á Spáni eru stórar útgerðir ráðandi, meðal annars vegna fastrar hlutfallslegrar skiptingar kvóta sem hefur verið gagnrýnd fyrir að verja rótgróna aðila.
Enska frumtextinn
The European fishing industry has also experienced significant concentration of ownership, though the pattern varies by member state. In several EU countries (Netherlands, Spain, France), large vertically integrated companies control substantial shares of national quota allocations. In the Netherlands, a small number of family-owned companies (notably Parlevliet & Van der Plas, Cornelis Vrolijk) control the majority of pelagic quota. In Spain, large companies like Pescanova (now Nueva Pescanova Group) and groups in Galicia dominate. Some international fishing conglomerates operate across multiple EU member states. The EU's CFP allocation system (based on 'relative stability' — fixed percentage shares based on 1973–1978 historic catch patterns) has been criticised for entrenching established operators and making it difficult for new entrants. The concentration trend is a global phenomenon in commercial fisheries, not unique to the EU or to Iceland.
Heimild
European Commission — Scientific, Technical and Economic Committee for Fisheries (STECF); FAO — The State of World Fisheries and Aquaculture
Vísinda-, tækni- og efnahagsnefnd ESB um fiskveiðar (STECF) er ráðgefandi nefnd framkvæmdastjórnar ESB og Matvæla- og landbúnaðarstofnun Sameinuðu þjóðanna (FAO) birtir alþjóðlegar úttektir á sjávarútvegi.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Samþjöppun er mjög misjöfn eftir aðildarríkjum og flotadeildum. Smáútgerðir eru enn mikilvægar í mörgum strandsamfélögum, jafnvel þar sem stór fyrirtæki ráða yfir aflaheimildum. Samanburður á samþjöppunarmynstri í ESB og á Íslandi er flókinn vegna ólíkra regluverka (aflamarkskerfi á móti hlutfallslegum stöðugleika), stærðar fiskiskipaflota og marktegunda.
Notuð í greiningum (8)
Björn hrekur fullyrðingu um afdrif sjávarauðlinda Íslendinga í ESB DV
- Að hluta staðfest Styður Núverandi íslenskt kvótakerfi nær þegar þeim markmiðum sem andstæðingar ESB-aðildar vara við — þ.e. sjávarpláss leggjast af og fiskur er fluttur óunninn úr landi.
Erum við tilbúin fyrir ESB-viðræður? Sjö lykiláhættuþættir Vísir
- Að hluta staðfest Styður Fá fyrirtæki hafa sterk ítök í lykilauðlindum á Íslandi.
ESB og sjávarútvegurinn: Hver á að ráða hafinu við Ísland? Vísir
- Að hluta staðfest Styður Sameiginleg sjávarútvegsstefna ESB (CFP) er pólitísk niðurstaða samninga milli ríkja fremur en afleiðing líffræðilegs mats.
- Að hluta staðfest Styður Spænskir og aðrir suður-evrópskir togarar starfa við allt annað launaumhverfi en íslenskar útgerðir og geta greitt mun lægra kaup til sjómanna.
Hætta á kvótahoppi Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Styður Tvær umsvifamiklar hollendskar útgerðir náðu yfirráðum yfir verulegum hluta aflaheimilda í Bretlandi, Þýskalandi, Frakklandi og Belgíu.
- Að hluta staðfest Styður Afnám takmarkana á erlendum fjárfestingum í íslenskum sjávarútvegi myndi skapa verulega hættu á að eignarhald íslenskra sjávarútvegsfyrirtækja færist til erlendra aðila.
Ísland í Evrópusambandinu Vísir
- Að hluta staðfest Andmælir ESB-aðild myndi bæta stöðu sjómanna á strandveiðum með því að þeir gætu selt afla beint á markað í Evrópu án milligöngu stórfyrirtækja.
Kvótahopp og ESB Vísir
- Að hluta staðfest Styður Fáeinar stórauðugar fjölskyldur og alþjóðlegar samsteypur eiga megnið af sjávarútveginum í Evrópu.
Sameign þjóðarinnar — eða stærsta tilfærsla auðlinda í sögu Íslands? Vísir
- Að hluta staðfest Styður Kvótakerfið hefur í reynd skapað aðgang að auðlind sem getur gengið milli kynslóða í gegnum eignarhald fyrirtækja, þótt formlega sé ekki um eignarrétt yfir fiskinum að ræða.
- Að hluta staðfest Styður Í núverandi kerfi skiptir í reynd litlu máli hvort ESB ráðskist með þjóðarauðlindina eða hvort hún sitji áfram hjá fámennum hópi einkaaðila innanlands, þar sem þjóðin hefur takmarkað vald yfir henni hvort sem er.
Svarar ekki beint um undanþágur en segir stöðu Íslands sterka Morgunblaðið
- Staðfest Styður Heildarkvóta í sameiginlegri sjávarútvegsstefnu ESB er skipt milli aðildarríkja eftir fyrirfram ákveðnum hlutföllum sem byggja að mestu á sögulegum veiðum.
- Að hluta staðfest Styður Aðildarríki ESB fá sinn hlut af heildarkvóta og ákveða sjálf hvernig honum er úthlutað til skipa eða fyrirtækja innan landsins.