Þrír stærstu kvótaeigendurnir á Íslandi ráða yfir um 45–50% heildaraflamarks í þorskígildum á fiskveiðiárinu 2024/2025 og tíu stærstu eiga um 70%. Þéttingin hefur aukist jafnt og þétt frá því kvótakerfið varð varanlegt árið 1990, þegar tíu stærstu áttu um 35%.
Enska frumtextinn
As of the 2024/2025 fishing year, the three largest quota holders in Iceland controlled approximately 45–50% of the total cod-equivalent quota. The ten largest holders controlled roughly 70%. Quota ownership has consolidated steadily since the ITQ system became permanent in 1990, when the top ten held approximately 35% of total quota.
Heimild
Fiskistofa — Quota holdings reports
Fiskistofa er íslensk ríkisstofnun sem hefur eftirlit með framkvæmd fiskveiðistjórnunar, skráningu skipa og úthlutun veiðiheimilda.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Nákvæmar tölur um samþjöppun eignarhalds fara eftir því hvernig eignarhaldsfélög eru tekin saman. Lög kveða á um að einstakir aðilar megi ekki fara með meira en 12% af heildarkvóta í þorskígildum talið, en tengd fyrirtæki geta sameiginlega farið með meira. Samþjöppun er eitt helsta pólitíska deilumálið í umræðu um íslenskan sjávarútveg.
Notuð í greiningum (7)
Bubbi Morthens segir að fólk eigi aldrei að kjósa Viðreisn Nútíminn
- Að hluta staðfest Styður Eignarhald fiskimiða og laxeldis á Íslandi er í höndum fárra fjölskyldna.
- Að hluta staðfest Styður Ákvarðanir stjórnvalda í tengslum við nýja laxeldislöggjöf hafa leitt til þess að verðmæti hafi færst frá almenningi til fárra aðila.
Erum við tilbúin fyrir ESB-viðræður? Sjö lykiláhættuþættir Vísir
- Að hluta staðfest Styður Kvótakerfið hefur þróast þannig að fáir aðilar njóta réttinda sem líkjast eign á þjóðarauðlindinni og auðlindin er eignfærð hjá þeim en ekki þjóðinni.
- Þarfnast samhengis Styður Veiðiréttindin eru eignfærð hjá kvótaleyfishöfum en ekki hjá ríkinu eða þjóðinni.
Kvótinn: Þriðji valkosturinn Vísir
- Að hluta staðfest Styður Kvótaeigendur hafa safnað upp milljörðum í þrjá áratugi vegna kvótakerfisins
Norska leiðin: Lykillinn að nýliðun og lífi í íslenskum sjávarbyggðum nutiminn
- Að hluta staðfest Styður Á Íslandi hefur kerfið þróast þannig að aðgangur að fiskveiðiauðlindinni kostar oft gríðarlega fjármuni og er nær ómögulegur fyrir ungt fólk án mikillar skuldsetningar.
- Staðfest Styður Á Íslandi hafa aflaheimildir safnast á færri hendur og smærri útgerðir átt sífellt erfiðara með að keppa við fjársterkari aðila.
Sjávarauðlindin í ESB Vísir
- Að hluta staðfest Styður Núverandi alíslenskt kvótakerfi er þegar að ná því markmiði að leggja sjávarpláss í eyði.
Ungt fólk, sjávarútvegur og framtíð íslensks efnahagslífs Vísir
- Að hluta staðfest Styður Íslenskir fiskimiðar hafa hingað til verið undir fullri stjórn íslenskra stjórnvalda
Vilhelm Jónsson skrifar: Þjóð sem lærði að lifa á hnjánum DV
- Að hluta staðfest Styður Fiskveiðiheimildir á Íslandi þróuðust smám saman yfir í arfgeng fjárhagsleg yfirráð í höndum einkaaðila, þrátt fyrir að þjóðin sé formlega eigandi auðlindarinnar.