Ísland starfrækir kvótakerfi með framseljanlegum aflahlutdeildum sem var sett á laggirnar árið 1984 og varð varanlegt 1990. Kvótinn er varanlega úthlutaður sem hlutdeild af heildarafla og er frjálst að kaupa, selja og leigja hann, en kerfið hefur verið gagnrýnt fyrir samþjöppun eignarhalds.
Enska frumtextinn
Iceland operates an Individual Transferable Quota (ITQ) system established in 1984 and made permanent in 1990. Under this system, fishing quotas are allocated as permanent shares of the total allowable catch (TAC) that can be bought, sold, and leased. The system has been credited with reducing overcapacity but criticised for concentrating quota ownership.
Heimild
Icelandic Fisheries Management Act No. 116/2006
Lög um stjórn fiskveiða nr. 116/2006 eru íslensk rammalög sem kveða á um kvótakerfi og stjórnun nýtingar sjávarauðlinda við Ísland.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Kvótakerfið (e. ITQ system) er pólitískt umdeilt á Íslandi. Gagnrýnendur halda því fram að það hafi skapað „kvótaaðal“ með samþjappað eignarhald. Stuðningsmenn halda því fram að það hafi gert flotann hagkvæmari. Þessi innanlandsdeila skarast við ESB-umræðuna.
Notuð í greiningum (7)
Björn hrekur fullyrðingu um afdrif sjávarauðlinda Íslendinga í ESB DV
- Að hluta staðfest Styður Það voru ekki útlendingar sem komu íslensku sjávarþorpunum í eyði heldur íslenska útgerðin sjálf.
Erum við tilbúin fyrir ESB-viðræður? Sjö lykiláhættuþættir Vísir
- Að hluta staðfest Styður Kvótakerfið hefur þróast þannig að fáir aðilar njóta réttinda sem líkjast eign á þjóðarauðlindinni og auðlindin er eignfærð hjá þeim en ekki þjóðinni.
- Staðfest Styður Í kvótakerfinu hafa orðið til réttindi sem eru framseljanleg, veðsetjanleg og hafa tekið á sig einkenni eignar.
- Að hluta staðfest Andmælir Það sem í dag er tímabundið ígildi eignar í kvótakerfinu getur orðið varanlegt ef það er fest í alþjóðlegu réttarkerfi.
ESB og sjávarútvegurinn: Hver á að ráða hafinu við Ísland? Vísir
- Staðfest Styður Íslenska fiskveiðistjórnunarkerfið hefur verið nefnt sem fyrirmynd á alþjóðavettvangi.
Höggva í undirstöður greinarinnar Viðskiptablaðið
- Að hluta staðfest Styður Nýtingu íslenskrar sjávarútvegauðlindar hefur verið stýrt með sjálfbærum hætti.
Kvótinn: Þriðji valkosturinn Vísir
- Að hluta staðfest Styður Kvótinn sem var úthlutaður er afnotaréttur en ekki eignarréttur
- Að hluta staðfest Styður Ríkið getur tekið kvótann til baka vegna þess að það veitti hann upphaflega
- Að hluta staðfest Styður Kvótaeigendur hafa safnað upp milljörðum í þrjá áratugi vegna kvótakerfisins
Sameign þjóðarinnar — eða stærsta tilfærsla auðlinda í sögu Íslands? Vísir
- Staðfest Styður Kvótakerfið heimilar að aflaheimildir séu nýttar af öðrum en þeim sem upphaflega fengu þær úthlutaðar.
- Staðfest Styður Aflaheimildir voru upphaflega úthlutaðar án endurgjalds.
- Staðfest Styður Aflaheimildir urðu veðhæfar eignir sem hægt var að nota til að fjármagna uppbyggingu og fjárfestingar.
Sjávarauðlindin í ESB Vísir
- Staðfest Styður Núverandi vandkerfi í sjávarútveginni er íslensk uppfinning, ekki erlendir aðilar sem bjó það til.