← Til baka á Raddirnar

Björn Ingi Hrafnsson

Stjórnmálafólk

Aðstoðarmaður formanns miðflokksins (Miðflokkurinn)

Aðstoðarmaður formanns Miðflokksins (Miðflokkurinn) — andvíg/ur ESB-aðild.

Afstaða
ESB-gagnrýnin
Fullyrðingar 19
Greinar 2
Tilvitnað 5 Fullyrt 16 Umorðað 5

Yfirlit

Staðfest: 8 Að hluta staðfest: 8 Heimildir vantar: 1 Þarfnast samhengis: 2

Aðeins fullyrðingar sem aðilinn hefur fullyrt, verið vitnað í, eða umorðað eru taldar.

Fullyrðingar (19)

Að hluta staðfest Um 95% aðildarsamningsins er þegar samþykkt af 27 ríkjum og er ekki til umsamnings. Fullyrt EES/ESB-löggjöf
talsmenn sambandsins hafa sjálfir staðfest, og meira að segja viðmælandi RÚV núna um helgina, að það er ekkert um að semja. Það er 95%, liggur algjörlega fyrir, samþykkt af 27 ríkjum

Heimildir staðfesta að umsóknarríki verða að samþykkja allt regluverkið (acquis) eins og það stendur — umsóknarríki semja ekki um reglurnar sjálfar heldur um tímasetningar og aðlögun (EEA-LEGAL-017, EEA-LEGAL-021). Talan 95% endurspeglar þennan greinarmun. Hins vegar er aðlögunartímabil (3–12 ár) raunverulegur sveigjanleiki sem töluna 95% dregur ekki fram.

Samhengi sem vantar

Aðlögunartímabil geta verið efnahagslega og pólitískt mikilvæg — Pólland fékk t.d. 12 ára undanþágu vegna landakaupa. Munurinn á að semja um reglurnar og að semja um hvenær þær taki gildi er raunverulegur en getur verið ofmetninn eða vanmetninn.

Spursmál #115 — Er Ísland á leið inn í Evrópusambandið? Spursmál (mbl.is)

Að hluta staðfest Undanþágur sem ESB hefur veitt tímabundið til aðildarríkja renna út. Fullyrt EES/ESB-löggjöf
5% þar sem að Evrópusambandið hefur stundum fallist á tímabundnar undanþágur en þær renna út eins og Írar hafa nú aldeilis tekið eftir núna.

Fullyrðingin er í grunninn rétt en of einföld. EEA-LEGAL-012 staðfestir að ný aðildarríki fá ekki varanlegar undanþágur og að aðlögunartímabil eru tímabundin. AGRI-DATA-016 sýnir dæmi: 10 ára innleiðing beingreiðslna og 7–12 ára aðlögun á landakaupum. EEA-LEGAL-023 greinir þó frá mikilvægum undantekningum: danskar undanþágur frá evrunni (frá 1992, enn í gildi), írsk trygging um hlutleysi, og finnsk/sænsk ríkisaðstoð við norðlægan landbúnað sem hefur verið endurnýjuð stöðugt frá 1995. Þessi fordæmi sýna að greinarmunur er á formlega tímabundnum ráðstöfunum sem renna út og raunverulega varanlegum sérákvæðum sem viðhaldist.

Samhengi sem vantar

Danskar undanþágur (t.d. frá evrunni) eru enn í gildi eftir áratugi, og finnsk/sænsk sérákvæði um landbúnaðarstuðning hafa verið endurnýjuð reglulega frá 1995 — þetta eru í raun varanlegar ráðstafanir þótt formlega séu þær tímabundnar. Sænska «raunverulega» undanþágan frá evrunni er annað dæmi. Fullyrðingin er rétt um almenna stefnu ESB en felur undantekningar sem skipta máli.

Andstæðar heimildir: EEA-LEGAL-023

Spursmál #115 — Er Ísland á leið inn í Evrópusambandið? Spursmál (mbl.is)

Að hluta staðfest Serbía og Svartfjallaland hafa ekki uppfyllt skilyrði ESB í fjármálum og eru í hópi umsóknarríkja án þess að hafa fengið aðild. Fullyrt Fordæmi
sum ríki sem hafa verið lengi í hópi umsóknarríkja, Serbía og Svartfjallaland, hafa ekki uppfyllt skilyrði til dæmis í fjármálum.

PREC-DATA-017 staðfestir að Svartfjallaland og Serbía séu umsóknarríki. Heimildir um Maastricht-viðmið (SOV-LEGAL-004, CURR-DATA-005) lýsa skilyrðum ESB í fjármálum, en þau eiga við aðild að evrusvæðinu frekar en aðild að ESB sem slíkri. Fullyrðingin er þannig á réttu róli um stöðu ríkjanna sem umsóknarríkja, en orðalagið «hafa ekki uppfyllt skilyrði ESB í fjármálum» er ónákvæmt. Aðildarferlið felur í sér 35 samningakafla þar sem fjármálaskilyrði eru hluti af heildinni, ekki sérstakt hindrun. Serbía hefur verið umsóknarríki frá 2012 og Svartfjallaland frá 2010 — langvinnir ferlar þar sem pólitísk skilyrði (réttarríki, spilling) hafa verið helstu hindranir.

Samhengi sem vantar

Helstu ástæður þess að Serbía og Svartfjallaland hafa ekki fengið aðild eru pólitískar — réttarríkiskröfur, barátta gegn spillingu og dómstólafræði — ekki fjármálaskilyrði í hefðbundnum skilningi. Fullyrðingin einfaldar flókið aðildarferli. Heimildir nefna ekki beint fjárhagslegar skorður þessara ríkja sem aðalhindrun.

Heimildir: PREC-DATA-017

Spursmál #115 — Er Ísland á leið inn í Evrópusambandið? Spursmál (mbl.is)

Staðfest Samtök iðnaðarins birti niðurstöður könnunar meðal félagsmanna sinna sem sýndi að meirihluti félagsmanna er andvígur inngöngu í ESB. Fullyrt Samtakastefnur
Samtök iðnaðarins og Samtök atvinnulífsins voru að birta niðurstöður sinna félagsmanna núna, bara síðast í morgun, Samtök iðnaðarins, sem sýnir að meirihluti félagsmanna þeirra eru andvígir inngöngu.

Samkvæmt ORG-DATA-001 sýndi könnun SI í febrúar/mars 2026 að 57% félagsmanna voru andvígir ESB-aðild, þar af 43% mjög andvígir. POLL-DATA-023 styður einnig þessar niðurstöður og sýnir lækkun á stuðningi.

Samhengi sem vantar

Könnun atvinnurekendafélags endurspeglar sjónarmið eiganda og stjórnenda, ekki almennings eða launþega. Aðferðafræði könnunarinnar hefur ekki verið óháð sannreynd.

Spursmál #115 — Er Ísland á leið inn í Evrópusambandið? Spursmál (mbl.is)

Staðfest Kristrún Frostadóttir tók Evrópumálin af dagskrá Samfylkingarinnar fyrir kosningar. Fullyrt Flokkastefnur
Kristrún Frostadóttir, það kom bara í fréttum að hún hefði tekið Evrópumálin af dagskrá hjá Samfylkingunni

PARTY-DATA-016 staðfestir að Kristrún sagði skýrt fyrir alþingiskosningarnar í nóvember 2024 að ESB-aðild yrði ekki á dagskrá á næsta kjörtímabili. Eftir kosningarnar snerist afstaðan hratt og ríkisstjórnin tilkynnti um þjóðaratkvæðagreiðslu.

Samhengi sem vantar

Kristrún hefur rökstutt stefnubreytinguna með breyttum alþjóðlegum aðstæðum (stríðið í Úkraínu, Trump-stjórnin, öryggisumhverfi). Andstæðingar hafa sakað hana um svikræði gagnvart kjósendum.

Heimildir: PARTY-DATA-016

Spursmál #115 — Er Ísland á leið inn í Evrópusambandið? Spursmál (mbl.is)

Að hluta staðfest Tyrkland sótti um aðild að Evrópusambandinu um árið 1986 og er enn á umsóknarlistanum. Fullyrt Fordæmi
Tyrkland í áratug og hærra en þeir sóttu um það um einhvern tímann '86 eða hvenær það var. En eru samt á listanum?

Fullyrðingin segir að Tyrkland hafi sótt um ESB-aðild «um árið 1986» en Tyrkland sótti í raun um aðild 14. apríl 1987 — eins árs mismunur sem gerir fullyrðinguna ónákvæma. Engin heimild í staðreyndagrunni staðfestir beint umsóknardaginn, en PREC-DATA-024 nefnir ýmis aðildarríki og umsóknir án þess að fjalla sérstaklega um Tyrkland. Að Tyrkland sé enn á umsóknarlistanum er almennt vitað, en heimildir staðfesta það ekki beint.

Samhengi sem vantar

Heimildir í staðreyndagrunni fjalla ekki um umsókn Tyrklands sérstaklega. Umsóknin var árið 1987, ekki 1986 eins og fullyrðingin heldur fram. Aðildarviðræður hófust formlega 2005 en hafa legið í dvala frá 2018. Staða Tyrklands er flókin — viðræður eru formlega opnar en hafa ekki miðað áfram í mörg ár.

Spursmál #115 — Er Ísland á leið inn í Evrópusambandið? Spursmál (mbl.is)

Þarfnast samhengis EFTA-ríkin þrjú sem eru í EES-samstarfi (Noregur, Sviss og Ísland) hafa komist að þeirri niðurstöðu að þau séu í betri stöðu utan ESB. Fullyrt EES/ESB-löggjöf
Þau þrjú ríki sem eru í EES-samstarfi við Evrópusambandið hafa einmitt komist að þeirri niðurstöðu, Noregur, Sviss og Ísland, að þau séu bara í miklu betri stöðu sjálf heldur en Evrópusambandið.

Fullyrðingin inniheldur tvö vandamál. Í fyrsta lagi er Sviss ekki aðili að EES — Svisslendingar höfnuðu EES í þjóðaratkvæðagreiðslu 1992 og hafa tvíhliða samninga í staðinn (PREC-HIST-015). Rétt EES/EFTA-ríki eru Noregur, Ísland og Liechtenstein. Í öðru lagi er fullyrðingin of einföldun — Ísland á þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-aðild, sem sýnir að niðurstaðan er ekki ein.

Samhengi sem vantar

Noregur hefur sýnt stöðuga andstöðu við ESB-aðild (70–75% á móti) en íslenskt samfélag er klofið (42/42 samkvæmt POLL-DATA-014). Svisslendingar eru ekki í EES og hafa gjörólíkt samband við ESB.

Heimildir: PREC-HIST-002
Andstæðar heimildir: PREC-HIST-015, POLL-DATA-001

Spursmál #115 — Er Ísland á leið inn í Evrópusambandið? Spursmál (mbl.is)

Að hluta staðfest Í þjóðaratkvæðagreiðslunni um Icesave beitti Ísland fullveldisrétti sínum og neituðu íslenskir dómstólar að staðfesta þær kröfur sem gerðar voru á hendur Íslandi. Fullyrt Fordæmi
þegar við vildum beita okkar fullveldisrétti þar og ekki ábyrgjast skuldir einkabanka, og Evrópusambandið og fleiri aðilar sögðu nei, þið getið ekki gert þetta. Þetta er algjörlega ómögulegt, þið hafið ekki rétt til þess. Og þá beittum við Íslendingar okkar fullveldisrétti sem að dómstólar staðfestu síðan að við hefðum.

SOV-LEGAL-026 staðfestir að forseti Íslands hafi vísað Icesave-samningnum til þjóðaratkvæðagreiðslu samkvæmt 26. grein stjórnarskrárinnar — einu sinni sem sú heimild hefur verið nýtt. PARTY-DATA-011 vísar til ESB-umsóknarferlisins en nefnir ekki Icesave-dómsmálið beint. Fullyrðingin segir «íslenskir dómstólar» hafi «neitað að staðfesta kröfur» — en Icesave-málið var leyst fyrir EFTA-dómstólnum (ekki íslenskum dómstólum), sem úrskurðaði Íslandi í hag í janúar 2013. Þjóðaratkvæðagreiðslan og dómsmálið voru tvö aðskilin ferli.

Samhengi sem vantar

Icesave-málið var dæmt fyrir EFTA-dómstólnum, ekki íslenskum dómstólum — fullyrðingin blandar saman aðilum. Þjóðaratkvæðagreiðslurnar 2010 og 2011 sneru að lagafrumvörpum um ríkisábyrgð, en dómsmálið sem leystist Íslandi í hag var rekið af Eftirlitsstofnun EFTA (ESA) gegn Íslandi fyrir EFTA-dómstólnum. Engin heimild útskýrir dómsmálið nákvæmlega.

Heimildir: SOV-LEGAL-026

Spursmál #115 — Er Ísland á leið inn í Evrópusambandið? Spursmál (mbl.is)

Staðfest Danir eru með eigin gjaldmiðil (dönsku krónuna) og eru þannig ekki með evruna þrátt fyrir ESB-aðild. Fullyrt Gjaldmiðill
það eru ekkert öll lönd í Evrópusambandinu með evru. Danir eru með sína krónu og fasttengdu hana á sínum tíma.

EEA-LEGAL-012 staðfestir beinlínis að undanþága Danmerkur frá evrunni sé enn í gildi frá og með 2026 — Danir hafa ekki tekið upp evruna. TRADE-COMP-004 greinir frá dönsku krónunni (DKK) sem er tengd evrunni innan ERM II með ±2,25% svigrúmi, sem staðfestir að Danmörk er með eigin gjaldmiðil þrátt fyrir ESB-aðild. Fullyrðingin er nákvæm.

Samhengi sem vantar

Danska krónan er fast tengd evrunni í gegnum ERM II og seðlabanki Danmerkur fylgir í reynd vaxtastefnu Seðlabanka Evrópu, þannig að peningamálastefna Danmerkur er mjög takmörkuð þrátt fyrir eigin gjaldmiðil. Þetta er annað en að vera með fullkomlega sjálfstæðan gjaldmiðil.

Spursmál #115 — Er Ísland á leið inn í Evrópusambandið? Spursmál (mbl.is)

Staðfest Draghi-skýrslan bendir til þess að samkeppnishæfni Evrópu hafi dregist verulega saman og kallar á frekari samþættingu. Fullyrt Viðskipti
Draghi-skýrslan. fram á að hann segir að okkur hefur algjörlega mistekist. hvað er Draghi að biðja um? Hann er að biðja um enn frekari samþættingu hérna Evrópusambandsins.

TRADE-DATA-024 staðfestir að Draghi-skýrslan frá september 2024 greindi alvarlegan samkeppnishæfni- og framleiðnimun milli ESB og Bandaríkjanna/Kína. Skýrslan kallar á samþættingu fjármagnsmarkaða, samhæfingu iðnaðarstefnu og einföldunar regluverks. Tillögurnar fela í sér aukna samþættingu.

Samhengi sem vantar

Fullyrðingin einfaldar skýrsluna. Draghi sagði ekki beint "mistekist" heldur greindi samkeppnisgap og varaði við "slow agony." Skýrslan kallar á bæði samþættingu og umbætur — ekki eingöngu samþættingu. Gagnrýnendur álíta fjárfestingartölur Draghi óraunhæfar.

Spursmál #115 — Er Ísland á leið inn í Evrópusambandið? Spursmál (mbl.is)

Að hluta staðfest Evrópusambandið er að setja skatt á flug- og skipasamgöngur til og frá löndum sem er ekki tekið tillit til þess að Ísland er eyja. Fullyrt Viðskipti
síðasta sem við erum að horfa fram á núna, stórkostlegan skatt á flug- og skipasamgöngur til og frá landinu. Þar sem er ekki tekið tillit til þess að við erum eyja. Við eigum bara að taka lest. En það er engin lest sem gengur frá Íslandi.

ESB hefur raunverulega innleitt kolefnisgjöld á flug og skipasamgöngur — ETS-kerfið nær til flugsamgangna innan EES (ETS-LEGAL-002, ENERGY-LEGAL-002) og verið er að útvíkka það. Hins vegar er fullyrðingin of víð á mikilvægan hátt. Í fyrsta lagi greinir EEA-LEGAL-022 frá því að skattamál falli utan EES-samningsins, þannig að þetta eru ekki «skattar» heldur losunarheimildir. Engin heimild staðfestir að ESB taki ekki tillit til eyjastöðu Íslands — ETS-LEGAL-002 nefnir jafnvel að Ísland hafi samið um sérstakar undanþágur fyrir flugsamgöngur. Fullyrðingin gefur til kynna vanrækslu á sérstöðu Íslands en heimildir benda til þess að aðlögun hafi verið í boði.

Samhengi sem vantar

Ísland fékk framlengingu á fríum losunarheimildum fyrir flugsamgöngur til 2026 í gegnum «Fit for 55»-samningaviðræður, sem bendir til þess að tekið sé tillit til sérstakra aðstæðna. Umfang ETS-kerfisins á flug hefur breyst oft — nær sem stendur aðeins til flugs innan EES. Framkvæmdastjórnin metur í júlí 2026 hvort útvíkka eigi til þriðju landa.

Andstæðar heimildir: ETS-LEGAL-002

Spursmál #115 — Er Ísland á leið inn í Evrópusambandið? Spursmál (mbl.is)

Heimildir vantar ESB hótar Póllandi og Ungverjalandi dagsektum ef þau taka ekki á móti ákveðnum hluta hælisleitenda Tilvitnað EES/ESB-löggjöf
Ja þeir hóta Pólverjum og Ungverjum dagsektum ef þeir taka ekki á móti ákveðnum hluta hælisleitenda.

Engin heimild í staðreyndagrunni fjallar beint um hótunum ESB um dagsektir á Póllandi og Ungverjalandi vegna hælisleitenda. EEA-LEGAL-012 fjallar um almennar reglur um undanþágur (opt-outs) og SOV-LEGAL-031 um samstarf ríkja (enhanced cooperation), en hvorugt snertir málefni hælisleitenda eða kvótakerfi. Fullyrðingin vísar líklega til deilna um flóttamannakvóta ESB (2015–2023), en engin heimild staðfestir eða hafnar henni.

Samhengi sem vantar

Engin heimild um kvótakerfi ESB varðandi hælisleitendur eða dagsektir á hendur aðildarríkjum. Framkvæmdastjórn ESB höfðaði mál gegn Póllandi, Ungverjalandi og Tékklandi vegna synjunar á endurflutningum hælisleitenda og Evrópudómstóllinn úrskurðaði þeim í óhag árið 2020, en nýrra reglna um dagsektir er ekki getið í heimildum hér.

Evrópusambandið fylgi hótunum sínum ekki eftir Morgunblaðið

Staðfest Samtök iðnaðarins og Samtök atvinnulífsins birtu niðurstöður þar sem meirihluti félagsmanna Samtaka iðnaðarins er andvígur ESB-inngöngu Tilvitnað Samtakastefnur
Samtök iðnaðarins og Samtök atvinnulífsins voru að birta niðurstöður sinna félagsmanna núna, bara síðast í morgun, Samtök iðnaðarins, sem sýnir að meirihluti félagsmanna þeirra er andvígur inngöngu.

Heimild ORG-DATA-001 staðfestir beint að könnun Samtaka iðnaðarins í febrúar/mars 2026 sýndi 57% andstöðu meðal félagsmanna við ESB-aðild. POLL-DATA-023 sýnir einnig samdrátt í stuðningi við ESB-aðild meðal félagsmanna SI. Fullyrðingin um meirihluta andstöðu er rétt.

Samhengi sem vantar

Heimildir benda til þess að Samtök atvinnulífsins (SA) hafi aftur á móti stutt ESB-aðild (POL-DATA-004, POL-DATA-012). Fullyrðingin sameinar SI og SA á villandi hátt — niðurstöður SA-könnunar eru ekki staðfestar í heimildum sem andstöðu. Könnunaraðferðafræði SI hefur ekki verið óháð staðfest.

Evrópusambandið fylgi hótunum sínum ekki eftir Morgunblaðið

Að hluta staðfest Samtök iðnaðarins keyrðu ESB-málið áfram fyrir hálfum öðrum áratug Tilvitnað Samtakastefnur
Þetta eru samtökin, Magnús, sem keyrðu málið áfram hérna fyrir hálfum öðrum áratug.

POL-DATA-016 staðfestir að forysta SI styður ESB-aðild og hefur rökstutt hana með markaðsaðgangi og regluverkslegum kostum. Hins vegar sýnir ORG-DATA-001 að 57% félagsmanna SI eru andvígir ESB-aðild og POLL-DATA-023 staðfestir lækkandi stuðning meðal félagsmanna. Fullyrðingin um að SI hafi «keyrð ESB-málið áfram» endurspeglar afstöðu forystunnar en ekki félagsmanna. Tímasetningin «fyrir hálfum öðrum áratug» er líka óljós — heimildir gefa ekki nákvæma dagsetningu fyrir upphaf ESB-málflutnings SI.

Samhengi sem vantar

Meirihluti félagsmanna SI (57%) er andvígur ESB-aðild samkvæmt könnun frá 2026 og hlutfall mjög andvígra hefur tvöfaldast frá 2024. Forysta SI styður ESB en félagsmenn gera það ekki, sem dregur úr fullyrðingunni um að samtökin í heild hafi keyrð málið áfram. Tímasetningin «hálfur annar áratugur» er ekki staðfest í heimildum.

Heimildir: POL-DATA-016
Andstæðar heimildir: ORG-DATA-001, POLL-DATA-023

Evrópusambandið fylgi hótunum sínum ekki eftir Morgunblaðið

Staðfest Kristrún Frostadóttir sagði í hlaðvarpsviðtali fyrir rúmu ári að ESB-málið klýfi þjóðina og að það þyrfti meiri umræðu áður en hægt væri að fara með það af stað Umorðað Flokkastefnur
Og bara í hlaðvarpsþætti hjá mér fyrir rúmu ári í aðdraganda kosninga voru Kristrún og Þorgerður Katrín hjá mér. Og Kristrún sagði, þetta er mál sem klýfur þjóðina. Við getum ekki farið með málið af stað þegar það klýfur þjóðina. Það þarf að eiga sér miklu meiri umræðu af stað innan atvinnulífsins og með launþegahreyfingarinnar og annað.

PARTY-DATA-016 staðfestir skýrt að Kristrún Frostadóttir sagði fyrir alþingiskosningarnar 2024 að ESB-aðild yrði ekki á dagskrá á næsta kjörtímabili og að forgangsverkefnin væru efnahagsmál, ríkisfjármál og heilbrigðismál. Þetta er í samræmi við tilvitnunina um að hún hafi talið málið of sundurlægt og þyrfti meiri umræðu. Afstaðan snérist síðan hratt eftir ríkisstjórnarmyndun.

Samhengi sem vantar

Kristrún hefur rökstutt stefnubreytinguna með breyttum alþjóðlegum aðstæðum (stríðið í Úkraínu, Trump-stjórnin). Heimild PARTY-DATA-016 kemur frá Útvarpi Sögu sem oft tekur afstöðu gegn ESB-aðild, en úrdrátturinn er byggður á opinberum yfirlýsingum Kristrúnar.

Heimildir: PARTY-DATA-016

Evrópusambandið fylgi hótunum sínum ekki eftir Morgunblaðið

Að hluta staðfest Þjóðaratkvæðagreiðslan var upphaflega áætluð árið 2027 en var flýtt fram á 2026 vegna þrýstings frá Viðreisn Tilvitnað Flokkastefnur
Það stóð til að gera þetta árið 2027. Nú er verið að gera þetta með hraði síðsumars, af því að Viðreisn fór á taugum.

PARTY-DATA-016 staðfestir að þjóðaratkvæðagreiðslan var fyrst ráðgerð árið 2027 en var hraðað í 29. ágúst 2026. SOV-PARL-004 sýnir að Viðreisn hefur ítrekað lagt fram tillögu um þjóðaratkvæðagreiðslu frá 2022. Hins vegar segja heimildir ekki beint að flýtingin hafi verið "vegna þess að Viðreisn fór á taugum" — það er túlkun ræðumanns. SOV-PARL-005 nefnir að stjórnarandstaðan gagnrýndi hraðferli en skýrir ekki ástæður flýtingarinnar.

Samhengi sem vantar

Ástæður flýtingarinnar eru ekki skýrðar í heimildum. Orðalagið "Viðreisn fór á taugum" er pólitísk túlkun ræðumanns sem heimildir hvorki staðfesta né hrekja. Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir (Viðreisn) er utanríkisráðherra og ber þingsályktunartillöguna, sem sýnir leiðandi hlutverk Viðreisnar.

Evrópusambandið fylgi hótunum sínum ekki eftir Morgunblaðið

Staðfest Samfylkingin hafði í stefnu sinni fyrir síðustu alþingiskosningar að stefnt væri að þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-aðild á yfirstandandi kjörtímabili Umorðað Flokkastefnur
Nei þetta var ekki forgangsatriði. Ég get alveg tekið undir það í kosningabaráttu Samfylkingarinnar fyrir síðustu alþingiskosningar. En hins vegar stóð þar í stefnunni að það væri stefnt að þjóðaratkvæðagreiðslu um málið á þessu kjörtímabili.

Þingræðan frá Magnúsi Árna staðfestir þetta beint — í ræðu á Alþingi 1. febrúar 2024 vitnaði hann í stefnuskrá Samfylkingarinnar: "Samfylkingin stefnir að fullri aðild að Evrópusambandinu með upptöku evru að undangenginni þjóðaratkvæðagreiðslu." POL-DATA-001 staðfestir að Samfylkingin hefur stutt ESB-aðild frá 2007. PARTY-DATA-016 sýnir hins vegar að Kristrún sagði ESB-aðild ekki á dagskrá sem forgangsatriði.

Samhengi sem vantar

Munur er á flokksstefnu og kosningaáherslum. Stefnuskráin nefndi þjóðaratkvæðagreiðslu en Kristrún undirstrikaði í kosningabaráttunni að ESB-aðild yrði ekki á dagskrá sem forgangsatriði (PARTY-DATA-016). Flokkurinn var þannig ekki að segja ósatt í stefnu sinni en var heldur ekki að berjast fyrir málinu.

Evrópusambandið fylgi hótunum sínum ekki eftir Morgunblaðið

Staðfest ESB-aðild var ekki forgangsatriði í kosningabaráttu Samfylkingarinnar fyrir síðustu alþingiskosningar Tilvitnað Flokkastefnur
Nei þetta var ekki forgangsatriði. Ég get alveg tekið undir það í kosningabaráttu Samfylkingarinnar fyrir síðustu alþingiskosningar.

PARTY-DATA-016 staðfestir þetta skýrt. Kristrún Frostadóttir sagði fyrir kosningarnar í nóvember 2024 að ESB-aðild yrði ekki á dagskrá á næsta kjörtímabili. Forgangsverkefnin voru efnahagsmál, ríkisfjármál og heilbrigðismál. Þetta er í fullu samræmi við fullyrðinguna.

Samhengi sem vantar

Þótt ESB-málið hafi ekki verið forgangsatriði í kosningabaráttunni var það engu að síður hluti af stefnuskrá Samfylkingarinnar. Stefnubreytingin eftir kosningar hefur vakið gagnrýni og andstæðingar hafa sakað Kristrúnu um svikræði.

Heimildir: PARTY-DATA-016

Evrópusambandið fylgi hótunum sínum ekki eftir Morgunblaðið

Þarfnast samhengis Umræður innan atvinnulífsins og með launþegahreyfinguna um ESB-aðild hafa ekki átt sér stað Umorðað Samtakastefnur
Það þarf að eiga sér miklu meiri umræðu af stað innan atvinnulífsins og með launþegahreyfingarinnar og annað. Ekkert af þessu hefur verið gert.

Fullyrðingin um að "ekkert" hafi verið gert er of víðtæk. POL-DATA-004 sýnir að bæði SA og ASÍ hafa tekið afstöðu — SA styður ESB-aðild en ASÍ er varfærnara og hefur lýst áhyggjum af áhrifum á kjarasamningalíkanið. ORG-DATA-001 sýnir að SI gerði könnun meðal félagsmanna sinna í febrúar/mars 2026. Umræður hafa átt sér stað, þótt þær hafi ef til vill ekki verið eins víðtækar og ráðist hefði verið í ef meira rými hefði verið.

Samhengi sem vantar

SA hefur birt stefnuskjal (2025), SI hefur gert félagsmannakönnun (2026), ASÍ hefur lýst varfærni, og LÍÚ/SFS hafa tekið skýra andstöðu. Heimildir sýna umtalsverða umræðu innan atvinnulífsins, þótt hún hafi ef til vill ekki verið nógu skipulögð eða formleg.

Evrópusambandið fylgi hótunum sínum ekki eftir Morgunblaðið

Greinar (2)