Rúnar Már Bragason
EinstaklingurBloggar
Bloggar
Yfirlit
Aðeins fullyrðingar sem aðilinn hefur fullyrt, verið vitnað í, eða umorðað eru taldar.
Fullyrðingar (13)
Staðfest Vaxtastig er mismunandi milli aðildarríkja ESB; til dæmis er vaxtastig í Ungverjalandi annað en í Hollandi. Fullyrt Gjaldmiðill
Það er fullkomlega rangt að VEXTIR séu þeir sömu allstaðar í ESB löndunum til dæmis er allt annað vaxtastig í Ungverjalandi en í Hollandi og svo framvegis.
Fullyrðingin er einföld og rétt: vaxtastig er mismunandi milli ESB-ríkja. CURR-DATA-016 útskýrir hvernig vaxtamunur milli evrulandanna jókst verulega í kreppunni 2010–2012 þrátt fyrir sameiginlegan gjaldmiðil. HOUSING-DATA-008 sýnir að vaxtakjör á húsnæðislánum eru breytileg milli aðildarríkja eftir aðstæðum á hverjum stað. Ungverjaland er utan evrusvæðisins og hefur eigin seðlabanka, en Holland notar evruna — þetta skýrir hluta vaxtamunarins.
Samhengi sem vantar
Vaxtamunur á ESB-svæðinu stafar bæði af gjaldmiðlaaðstæðum (evrusvæði vs utan þess) og áhættumati á hverju ríki. Ungverjaland er utan evrusvæðisins og notar eigin gjaldmiðil (forint) sem gerir samanburðinn enn skýrari, en fullyrðingin tilgreinir ekki þennan grundvallarmun.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Að hluta staðfest Vextir á Íslandi myndu ekki breytast við aðild að ESB. Fullyrt Gjaldmiðill
Þar af leiðandi má alveg gera því skóna AÐ VEXTIR Á ÍSLANDI MYNDU EKKERT BREYTAST VIÐ AÐILD AÐ ESB.
Fullyrðingin er rétt að hluta: ESB-aðild ein og sér myndi hafa takmörkuð áhrif á vexti þar sem Ísland myndi halda krónunni í fyrstu. CURR-DATA-015 staðfestir að ESB-aðild án evruaðildar myndi hafa lítil áhrif á húsnæðislánamarkaðinn þar sem Ísland er þegar í EES. Hins vegar bendir POL-DATA-017 á mat Viðskiptaráðs um lægri vexti og CURR-DATA-011 gerir ráð fyrir að vextir yrðu «nokkuð lægri» við evruaðild. Fullyrðingin er of afdráttarlaus; vextir myndu líklega lækka við evruaðild, þó tímalínan sé löng.
Samhengi sem vantar
Fullyrðingin gerir ekki grein fyrir muninum á ESB-aðild og evruaðild. ESB-aðild leiðir ekki sjálfkrafa til evrunnar — Búlgaría tók 19 ár. Vextir myndu líklega ekki breytast verulega við ESB-aðild eina og sér, en myndu líklega lækka ef Ísland tæki upp evruna, þó sá ferill gæti tekið áratugi.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Að hluta staðfest Laun á Íslandi eru þau hæstu í Evrópu. Fullyrt Vinnumarkaður
LAUN á Íslandi séu þau LANGHÆSTU í Evrópu og ég gat ekki fundið eitt einasta ríki innan ESB sem er með HÆRRI laun
Samkvæmt TRADE-COMP-003 var almennt verðlag á Íslandi um 50% yfir meðaltali ESB-27, sem er hæst í Evrópu á eftir Sviss. CURRENCY-DATA-007 staðfestir að verðlagsstuðull Íslands var 152,9 (ESB-27 = 100) árið 2024. Ísland er þannig næsthæst í Evrópu, ekki hæst — Sviss er hærra. Fullyrðingin er nærri lagi en tæknilega ónákvæm.
Samhengi sem vantar
Sviss er með hærra verðlag en Ísland samkvæmt Eurostat-gögnum. Hátt verðlag á Íslandi skýrist af mörgum þáttum: litlum innlendum markaði, háum launum, flutningskostnaði, sköttum og takmörkuðum samkeppni, ekki eingöngu gjaldmiðla- eða viðskiptastefnu.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Að hluta staðfest Verðbólga í Hollandi er undir 3%. Fullyrt Gjaldmiðill
veðbólga í Hollandi er innan við 3%
CURR-DATA-008 staðfestir að verðbólga á evrusvæðinu var 1,9% í febrúar 2026 og CURR-DATA-007 bendir einnig á 1,9% meðaltal. Holland er á evrusvæðinu og getur því haft verðbólgu nálægt meðaltalinu. Fullyrðingin er sennilega rétt en heimildir gefa ekki sértæka tölu fyrir Holland.
Samhengi sem vantar
Engin heimild í staðreyndagrunni gefur sértæka verðbólgutölu fyrir Holland. Heimildir staðfesta aðeins meðaltal evrusvæðisins (1,9%) og bendir á að þjónustuverðbólga sé 3,8%. Verðbólga einstakra ríkja getur vikið frá meðaltalinu.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Staðfest Verðbólga á Íslandi er um 5%. Fullyrt Gjaldmiðill
Verðbólga á Íslandi er um 5%
CURR-DATA-007 staðfestir að HICP-verðbólga á Íslandi var 5,2% í febrúar 2026. CURR-DATA-003 og CURRENCY-DATA-013 staðfesta einnig að íslensk verðbólga hefur verið í kringum 5–6% á undanförnum árum. Fullyrðingin «um 5%» er í samræmi við tiltæk gögn.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Að hluta staðfest Það er rangt að verðbólga sé 2–3 sinnum hærri á Íslandi en í Evrópu. Fullyrt Gjaldmiðill
segja að verðbólga sé 2-3 sinnum HÆRRI á Íslandi en í Evrópu er bara einfaldlega RÖNG
Gögn úr CURR-DATA-003 sýna að meðalverðbólga á Íslandi var um 5,5% á árunum 2005–2025 samanborið við 2,1% á evrusvæðinu — hlutfallið er um 2,6x. CURRENCY-DATA-013 sýnir 4,7% gegn um 2% markmiði Seðlabanka Evrópu á lengra tímabili (2000–2024), sem gefur hlutfall um 2,4x. Hlutfallið «2–3 sinnum» á þannig að mestu leyti við en er of vítt orðað sem almenn regla. Á rólegum tímum (2014–2019) var munurinn minni, um 2,3% á Íslandi samanborið við nálægt 1% á evrusvæðinu, þar sem hlutfallið gat verið nær 2x. Í kreppum fór hlutfallið hins vegar yfir 3x.
Samhengi sem vantar
Samanburðurinn flækist af mismunandi aðferðafræði vísitölu neysluverðs og uppbyggingu húsnæðismarkaðar. Verðbólga á Íslandi er kerfisbundið hærri vegna innflutningsháðrar, smárrar hagkerfis og launaviðræðna — en þeir þættir myndu ekki hverfa sjálfkrafa við upptöku evru, eins og reynsla Eystrasaltsríkjanna sýnir.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Óstutt Sameiginleg sjávarútvegsstefna ESB hefur aldrei byggt á veiðireynslu. Fullyrt Sjávarútvegur
Sameiginleg sjávarútvegsstefna ESB hefur ADREI byggt á veiðireynslu og mun ALDREI gera.
FISH-LEGAL-001 staðfestir skýrlega að kvótar eru útdeildir á grundvelli «hlutfallslegs stöðugleika» (relative stability) sem byggir á «historical catch records (primarily from 1973–1978)». FISH-LEGAL-005 útskýrir einnig að hlutdeildir byggjast á sögulegum veiðiskýrslum og þörfum sjávarútvegshérða. Söguleg veiðireynsla er þannig hornsteinn kerfisins, þvert á fullyrðinguna.
Samhengi sem vantar
Meginreglan um hlutfallslegan stöðugleika (relative stability) er grundvöllur sameiginlegrar sjávarútvegsstefnu ESB og byggir á sögulegum veiðiskýrslum. Þetta er ekki alveg sama og «veiðireynsla í lögsögu» eins og fullyrðingin gefur til kynna — hún nær til allrar sögulegrar veiðistarfsemi. Nýjum aðildarríkjum er úthlutað á grundvelli samningaviðræðna í aðildarsamningi.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Að hluta staðfest Allar auðlindir utan 12 sjómílna lögsögu aðildarríkis eru sameiginleg eign viðkomandi ríkis og ESB. Fullyrt Sjávarútvegur
ALLAR auðlindir, sem eru utan 12 sjómílna lögsögu viðkomandi ríkis ERU SAMEIGINLEG EIGN VIÐKOMANDI RÍKIS OG ESB.
SOV-LEGAL-030 staðfestir að varðveisla sjávarauðlinda er í einkavaldssvæði ESB samkvæmt grein 3 TFEU. FISH-LEGAL-002 staðfestir að ESB-aðild myndi færa íslenska efnahagslögsöguna undir sameiginlega sjávarútvegsstefnu. FISH-DATA-032 bendir á jafnan aðgang utan 12 sjómílna. Fullyrðingin er í grunninn rétt varðandi sjávarauðlindir en of víð: hún segir «allar auðlindir» en CFP nær aðeins til sjávarauðlinda, ekki til t.d. jarðefnaauðlinda á landgrunni sem haldast undir fullveldi ríkisins.
Samhengi sem vantar
Fullyrðingin á aðallega við um sjávarauðlindir en orðalagið «allar auðlindir» er of vítt. Jarðefnaauðlindir (olía, gas) á landgrunni falla undir fullveldi aðildarríkja samkvæmt UNCLOS og grein 194 TFEU. Einnig skiptir máli að 12 sjómílna landhelgin er vernduð — þar hefur aðildarríkið einkarétt. Eignarhaldið er einnig flóknara en «sameiginleg eign» — auðlindirnar eru ekki «eign ESB» formlega heldur undir sameiginlegri stjórnun.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Að hluta staðfest Ef Ísland gengur í ESB myndi ESB stjórna fiskveiðum í íslenskri landhelgi utan 12 sjómílna. Fullyrt Sjávarútvegur
ef Ísland gengur í ESB, þá er það ESB sem STJÓRNAR fiskveiðum í Íslenskri landhelgi utan 12 sjómílna landhelgi
Grunnhugmyndin er rétt — sameiginleg sjávarútvegsstefna ESB (CFP) myndi ná til íslenskrar lögsögu utan 12 mílna. FISH-LEGAL-002 staðfestir að ESB-aðild myndi færa efnahagslögsögu Íslands (758.000 km²) undir sjávarútvegsstefnu ESB þar sem aðgangur og kvótaákvarðanir yrðu teknar sameiginlega. EEA-DATA-004 sýnir að sjávarútvegur var erfiðasti kaflinn í aðildarviðræðum Íslands. Fullyrðingin er þó of einföld þegar hún segir að «ESB myndi stjórna» — Ísland sem aðildarríki myndi hafa atkvæðisrétt í kvótaákvörðunum og gæti samið um aðlögunartímabil eða sérreglur (FISH-LEGAL-002). Tólf mílna mörkin eru heldur ekki sjálfgefin — undanþágur geta verið samningsatriði.
Samhengi sem vantar
Fullyrðingin gefur til kynna einhliða stjórn ESB en Ísland myndi sem aðildarríki sitja við borðið í kvótaákvörðunum. Samkvæmt FISH-LEGAL-002 eru umfang og fyrirkomulag kvótaskiptingar samningsatriði í aðildarviðræðum. Reynsla Írlands (FISH-PREC-004) sýnir flókna kvótaskiptingu — hlutdeild Íslands myndi ráðast af viðræðum, ekki einhliða ákvörðun ESB. Sjávarútvegur stóð fyrir 40% af vöruútflutningi Íslands á meðan aðildarviðræðum stóðu en hefur minnkað í um 3–4% af VLF (EEA-DATA-004).
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Þarfnast samhengis Með bókun 35 vildi ESB ná til sín löggjafarvaldinu, framkvæmdavaldinu og dómsvaldinu. Fullyrt EES/ESB-löggjöf
Með bókun 35 vildi ESB ná til sín Löggjafarvaldinu, Framkvæmdavaldinu og Dómsvaldinu
EEA-PARL-001 útskýrir bókun 35 (Protocol 35): hún kemur á takmarkaðri forgangsreglu þar sem íslensk lög sem innleiða EES-skuldbindingar ganga framar öðrum lögum ef þau stangast á. Utanríkisráðherra lýsti henni sem vernd einstaklinga og fyrirtækja, ekki yfirfærslu valds. SOV-LEGAL-029 útskýrir mun á EES-fyrirkomulagi og ESB-yfirræði — EFTA-dómstóllinn gefur ráðgefandi álit en dómar hans eru ekki bindandi. Fullyrðingin ýkir mjög tilgang bókunar 35.
Samhengi sem vantar
Bókun 35 kemur á takmarkaðri forgangsreglu en EES-lögin hafa ekki formlegt yfirræði yfir stjórnarskránni. Alþingi heldur löggjafarvaldi — ef það setur lög sem vísvitandi stangast á við EES-reglur er það heimilt, þó afleiðingar geti verið aðgerðir ESA eða frestun á viðkomandi hluta EES-samningsins.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Að hluta staðfest Ef Ísland gerist aðili að ESB er ekki lengur á valdi Alþingis að ákveða hvort sæstrengur verði lagður. Fullyrt Fullveldi
ef Ísland gerist aðili að ESB, þá er valdið komið til ESB og þá er það ekki lengur á valdi Alþingis að ákveða hvort sæstrengur verði lagður eða ekki
ENERGY-TREATY-001 staðfestir að orkustefna er sameiginlegt valdsvið og grein 194(2) TFEU verndar rétt aðildarríkja til nýtingar orkuauðlinda. SOV-LEGAL-030 lýsir þremur flokkum ESB-valds þar sem orkumál eru sameiginlegt valdsvið, ekki einkavaldssvæði ESB. Þetta þýðir að Alþingi myndi ekki missa allt vald en ESB-regluverk gæti takmarkað svigrúm. Fullyrðingin er of afdráttarlaus.
Samhengi sem vantar
Orkumál eru sameiginlegt valdsvið ESB (shared competence), ekki einkavaldssvæði. Grein 194(2) TFEU verndar rétt aðildarríkja til nýtingar orkuauðlinda. Ákvörðun um sæstreng myndi fela í sér bæði innlenda og ESB-þætti en ekki vera alveg á forræði ESB eins og fullyrðingin gefur til kynna.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Að hluta staðfest Íslendingar hafa innleitt á milli 13% og 17% af löggjöf ESB. Fullyrt EES/ESB-löggjöf
Það er talið að Íslendingar hafi innleitt á milli 13% -17% af löggjöf ESB
Heimildir styðja tölurnar að hluta en fullyrðingin einfaldar flókið mælingarumhverfi. EEA-DATA-017 staðfestir 13,4% hlutfallið (9.028 gerðir af 67.158) samkvæmt skýrslu utanríkisráðuneytisins frá 2018. EEA-DATA-018 sýnir 16% hlutfall samþykktra laga Alþingis (485 af 3.100) með beint uppruna í EES frá 1992–2019. Þó gefa þessar tölur mismunandi myndir — 13,4% mælir EES-innleiðingar á móti allri ESB-löggjöf, en 16% mælir hlut Alþingislaga með beinan EES-uppruna. Fullyrðingin nefnir bæði hlutföllin en gerir ekki grein fyrir því að þau mæla gjörólíka hluti.
Samhengi sem vantar
Þessar tölur (13–17%) mæla annað en hin tíðtilvitnaða 70–75% tala ESA, sem mælir innleiðingu innan EES-gildissviðsins. Munurinn stafar af nefnaranum — 13% er á móti allri ESB-löggjöf (þ.m.t. sjávarútvegs-, landbúnaðar- og tollareglugerðum sem falla utan EES) en 70% er einungis á móti innri markaðslöggjöf. Einnig mældi EEA-DATA-018 að 21,7% til viðbótar hefðu óbeinan EES-uppruna, sem hækkar heildaráhrifin verulega.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Að hluta staðfest ESB er ekki með her á sinni könnu og getur ekki séð um eigin varnir. Fullyrt Fullveldi
ESB er ekki einu sinni með her á sinni könnu og getur kki einu sinni séð um eigin varnir.
SOV-LEGAL-008 staðfestir að ESB hefur ekki eigin her — CSDP starfar samhliða NATO og kemur ekki í stað þess. Hins vegar bendir SOV-HIST-003 á að ESB hefur aukið varnarsamstarf: Strategic Compass frá 2022 inniheldur 5.000 manna snögg-beita-sveit og 150 milljarða evra varnarstefnu frá 2025. Fullyrðingin um «engan her» er tæknilega rétt en vantar samhengi um vaxandi varnarsamstarf ESB og að 23 af 27 aðildarríkjum eru í NATO.
Samhengi sem vantar
ESB hefur ekki hefðbundinn sameiginlegan her en hefur vaxandi varnarvídd: EU Rapid Deployment Capacity (5.000 menn), PESCO-verkefni, Evrópska varnarmálasjóðinn og nýlega 150 milljarða evra varnarfjárfestingaráætlun. Þá eru 23 af 27 ESB-ríkjum einnig í NATO sem sér um sameiginlegar varnir. Fullyrðingin er einföldun á flóknu öryggisumhverfi.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is