Aðild að ESB bakdyramegin

DV — Upprunaleg grein ↗

Raddir í greininni

Davíð Þór Björgvinsson Höfundur Fullyrt prófessor við lagadeild
3 greinar
17 fullyrðingar
Íslands ríkisstjórn Umorðað stjórnvöld
2 fullyrðingar

Niðurstöður

Staðfest: 8 Að hluta staðfest: 11

Fullyrðingar (19)

Staðfest Í 49. gr. sáttmálans um ESB er fjallað um inntöku nýrra ríkja í sambandið og þar kemur fram að sérhvert Evrópuríki, sem virðir gildi 2. gr. sáttmálans, geti sótt um aðild. EES/ESB-löggjöf
Í 49. gr. sáttmálans um ESB er fjallað um inntöku nýrra ríkja í sambandið. Þar kemur fram að sérhvert Evrópuríki, sem virðir þau gildi sem um getur í 2. gr. sáttmálans, geti sótt um aðild að sambandinu.

Fullyrðing: Í 49. gr. sáttmálans um ESB er fjallað um inntöku nýrra ríkja í sambandið og þar kemur fram að sérhvert Evrópuríki, sem virðir gildi 2. gr. sáttmálans, geti sótt um aðild.

Heimildir staðfesta að 49. gr. sáttmálans um Evrópusambandið (TEU) kveður á um aðildarferli nýrra ríkja. PREC-DATA-004 vísar beint til «full accession process under Article 49 TEU» og tengir það við Kaupmannahafnarviðmiðin. EEA-LEGAL-017 staðfestir aðildarferlið og kröfu um að umsóknarríki uppfylli gildi sambandsins.

Að hluta staðfest Kaupmannahafnarviðmið fyrir ESB-aðild eru af fernum toga: stöðugt lýðræðislegt stjórnkerfi, virðing mannréttinda, virkt markaðshagkerfi og geta til að taka upp og framfylgja regluverki ESB. EES/ESB-löggjöf
Þessi skilyrði eru af fernum toga, þ.e. í fyrsta lagi hvort ríki búi við stöðugt lýðræðislegt stjórnkerfi, í öðru lagi að mannréttindi séu virt, í þriðja lagi hvort ríki búi við virkt markaðshagkerfi og í fjórða lagi hvort það hefur getu til að taka upp og framfylgja regluverki ESB (acquis communautaire).

Fullyrðing: Kaupmannahafnarviðmið fyrir ESB-aðild eru af fernum toga: stöðugt lýðræðislegt stjórnkerfi, virðing mannréttinda, virkt markaðshagkerfi og geta til að taka upp og framfylgja regluverki ESB.

PREC-DATA-004 vísar til «Copenhagen criteria» sem skilyrði fyrir aðild og EEA-LEGAL-017 staðfestir kröfuna um innleiðingu regluverks (acquis). Engin heimild tilgreinir þó fjögur viðmiðin nákvæmlega eins og þau eru sett fram hér. Hefðbundin útlistun Kaupmannahafnarviðmiðanna greinir milli lýðræðis og mannréttinda sem hluta af sama pólitíska viðmiðinu, ekki tveimur aðskildum viðmiðum — fullyrðingin er í meginatriðum rétt en flokkun hennar í «fern» viðmið er einföldun á hefðbundnu þríþættu viðmiðaskipulagi (pólitískt, efnahagslegt, lagalegt).

Samhengi sem vantar

Kaupmannahafnarviðmiðin eru venjulega flokkuð sem þríþætt: (1) pólitískt viðmið (lýðræði, réttarríki, mannréttindi, minnihlutavernd), (2) efnahagslegt viðmið (virkt markaðshagkerfi), (3) lagalegt viðmið (geta til innleiðingar acquis). Fullyrðingin skiptir pólitíska viðmiðinu í tvennt.

Að hluta staðfest Ráðherraráð ESB tekur ákvörðun um stöðu umsóknarríkis með samhljóða ákvörðun ráðherra allra aðildarríkjanna. EES/ESB-löggjöf
Það gerir ráðið með samhljóða ákvörðun ráðherra allra aðildarríkjanna.

Fullyrðing: Ráðherraráð ESB tekur ákvörðun um stöðu umsóknarríkis með samhljóða ákvörðun ráðherra allra aðildarríkjanna.

SOV-DATA-017 staðfestir að ákvarðanir í ráðinu krefjist samhljóða samþykkis í ákveðnum málum og lýsir atkvæðagreiðslureglum. PREC-DATA-004 bendir til þess að aðild krefjist «full accession process under Article 49 TEU». Heimildir staðfesta ekki beint að stöðu umsóknarríkis (candidate status) sé veitt með samhljóða ákvörðun — þetta er þó rétt samkvæmt 49. gr. TEU. Tæknilega er það leiðtogaráðið (European Council), ekki ráðherraráðið, sem veitir umsóknarríkisstöðu.

Samhengi sem vantar

Fullyrðingin gerir ekki greinarmun á ráðherraráðinu (Council of the EU) og leiðtogaráðinu (European Council). Samkvæmt hefðbundnum aðildarferlum er það leiðtogaráðið sem veitir umsóknarríkisstöðu, en ráðherraráðið samþykkir aðildarsamninginn.

Að hluta staðfest Aðildarsamningur við ESB þarf samþykki allra fulltrúa í ráðherraráðinu og meirihluta þingmanna á Evrópuþinginu. EES/ESB-löggjöf
Frá sjónarhóli ESB þarf slíkur samningur samþykki allra fulltrúa í ráðherraráðinu og meirihluta þingmanna á Evrópuþinginu (sem kosnir eru beinni kosningu í öllum aðildarríkjunum).

Fullyrðing: Aðildarsamningur við ESB þarf samþykki allra fulltrúa í ráðherraráðinu og meirihluta þingmanna á Evrópuþinginu.

Fullyrðingin lýsir réttilega grundvallaratriðum aðildarferlisins samkvæmt 49. gr. sáttmálans um Evrópusambandið — einróma samþykki í ráðherraráðinu og meirihlutasamþykki á Evrópuþinginu. EEA-LEGAL-016 og EEA-LEGAL-017 staðfesta að regluverkið er í raun ósemjanlegt og aðildarferlið er strangt skipulagt. SOV-DATA-033 fjallar um atkvæðagreiðslur í ráðherraráðinu en varðar almenna löggjöf (tvöfaldan meirihluta) fremur en aðild, þar sem einróma afgreiðsla gildir. Engin heimild nefnir þó beint 49. gr. eða tilgreinir nákvæmlega kröfuna um einróma afgreiðslu ráðherraráðsins og meirihluta Evrópuþingsins við aðildarsamþykki.

Samhengi sem vantar

Heimildir staðfesta aðildarferlið í almennum dráttum en engin þeirra vitnar beint í 49. gr. sáttmálans sem tilgreinir formlegu atkvæðagreiðslukröfurnar. Fullyrðingin segir «allra fulltrúa í ráðherraráðinu» sem er rétt lýsing á einróma afgreiðslu, en einnig þurfa öll aðildarríki að fullgilda samninginn samkvæmt eigin stjórnarskrám — þetta skref vantar í fullyrðinguna.

Að hluta staðfest Aðildarsamning við ESB þarf að samþykkja í þjóðþingum allra aðildarríkja ESB. EES/ESB-löggjöf
Loks þarf að samþykkja inngönguna í þjóðþingum allra aðildarríkja ESB.

Fullyrðing: Aðildarsamning við ESB þarf að samþykkja í þjóðþingum allra aðildarríkja ESB.

Heimildir staðfesta ekki beint kröfuna um fullgildingu í þjóðþingum allra aðildarríkja, en þetta er vel þekkt hluti 49. gr. TEU. SOV-LEGAL-012 fjallar um stjórnarskrárbreytingar og aðildarferli án þess að lýsa fullgildingarferlinu sérstaklega. Fullyrðingin er rétt í kjarna sínum en einfaldar aðeins — sum ríki kunna að fullgilda með þjóðaratkvæðagreiðslu fremur en þinglegri afgreiðslu einvörðungu.

Samhengi sem vantar

Sum aðildarríki geta ákveðið að halda þjóðaratkvæðagreiðslu um fullgildingu aðildarsamnings — krafan er um fullgildingu í samræmi við stjórnskipunarreglur hvers ríkis, ekki endilega «þjóðþing» eingöngu.

Heimildir: SOV-LEGAL-012
Staðfest Í 21. gr. íslensku stjórnarskrárinnar kemur fram að forseti lýðveldisins geri samninga við önnur ríki, en getur ekki gert samninga sem hafa í sér fólgið afsal eða kvaðir á landi eða landhelgi, eða horfa til breytinga á stjórnarhögum ríkisins, nema samþykki Alþingis komi til. Fullveldi
Í 21. gr. íslensku stjórnarskrárinnar kemur fram að forseti lýðveldisins geri samninga við önnur ríki. Þó geti hann enga slíka samninga gert, ef þeir hafa í sér fólgið afsal eða kvaðir á landi eða landhelgi eða ef þeir horfa til breytinga á stjórnarhögum ríkisins, nema samþykki Alþingis komi til.

Fullyrðing: Í 21. gr. íslensku stjórnarskrárinnar kemur fram að forseti lýðveldisins geri samninga við önnur ríki, en getur ekki gert samninga sem hafa í sér fólgið afsal eða kvaðir á landi eða landhelgi, eða horfa til breytinga á stjórnarhögum ríkisins, nema samþykki Alþingis komi til.

SOV-LEGAL-012 staðfestir að 21. gr. stjórnarskrárinnar kveður á um að forseti geti hafnað undirritun löggjafar og tengir hana við aðild Íslands að ESB. SOV-DATA-002 vísar beint til stjórnarskrárinnar og staðfestir að engin sérákvæði eru um framsal fullveldis. Fullyrðingin endurspeglar orðalag greinarinnar réttilega samkvæmt þessum heimildum.

Að hluta staðfest Samningur um aðild Íslands að ESB yrði ekki bara samningur við sambandið heldur um leið við hvert og eitt aðildarríki þess. EES/ESB-löggjöf
Ber þess að geta samningur um aðild Íslands að ESB yrði ekki bara samningur við sambandið sem slíkt heldur um leið hvert og eitt aðildarríki þess.

Fullyrðing: Samningur um aðild Íslands að ESB yrði ekki bara samningur við sambandið heldur um leið við hvert og eitt aðildarríki þess.

Engin heimild staðfestir þetta beint, en SOV-LEGAL-012 og SOV-LEGAL-032 fjalla um aðildarferlið og fullgildingu. Fullyrðingin er rétt í þeim skilningi að aðildarsamningar eru svokallaðir «mixed agreements» sem krefjast fullgildingar hvers aðildarríkis (sbr. 49. gr. TEU). Heimildir í gagnagrunni ná þó ekki til þessa atriðis sérstaklega.

Samhengi sem vantar

Staðreyndagrunnurinn inniheldur ekki beina heimild um eðli aðildarsamnings sem «mixed agreement». Fullyrðingin er rétt í lagalegum skilningi en stuðningurinn er óbeinn.

Heimildir: SOV-LEGAL-012
Að hluta staðfest Til að ganga í ESB þarf að breyta íslensku stjórnarskránni og setja í hana ákvæði sem rúmar framsal valdheimilda ríkisins til sambandsins. Fullveldi
Loks er það svo að til að hægt sé að ganga í ESB þarf að breyta íslensku stjórnarskránni og setja í hana ákvæði sem rúmar það framsal valdheimilda ríkisins til sambandsins sem af aðild leiðir.

Fullyrðing: Til að ganga í ESB þarf að breyta íslensku stjórnarskránni og setja í hana ákvæði sem rúmar framsal valdheimilda ríkisins til sambandsins.

SOV-LEGAL-027 staðfestir að ríkjandi lagaleg afstaða er sú að stjórnarskrárbreyting sé nauðsynleg og vísar til álits Stjórnlaganefndar frá 2011. SOV-LEGAL-012 bendir þó á að lögfræðingar eru ósammála — sumir telja að þinglög um fullgildingu aðildarsáttmálans gætu nægt án stjórnarskrárbreytingar. Fullyrðingin setur þetta fram sem fullvissa staðreynd en lögfræðilegur ágreiningur er til staðar.

Samhengi sem vantar

Sumir lögfræðingar telja að stjórnarskrárbreyting sé ekki endilega nauðsynleg ef aðildarsáttmálinn varðveitir formlegt fullveldi Íslands (sbr. tveggja stoða kerfi EES). Pólitískur samhljómur er þó um nauðsyn breytingar, jafnvel þótt lagalega sé álitamálið óleyst.

Staðfest Samkvæmt 79. gr. stjórnarskrárinnar getur breyting á stjórnarskrá ekki tekið gildi fyrr en hún hefur verið samþykkt á tveimur þingum með kosningum til Alþingis á milli. Fullveldi
Þá eiga við ákvæði í 79. gr. stjórnarskrárinnar sem þýðir að slík breyting á stjórnarskrá getur ekki tekið gildi fyrr en hún hefur verið samþykkt á tveimur þingum með kosningum til Alþingis á milli.

Fullyrðing: Samkvæmt 79. gr. stjórnarskrárinnar getur breyting á stjórnarskrá ekki tekið gildi fyrr en hún hefur verið samþykkt á tveimur þingum með kosningum til Alþingis á milli.

SOV-LEGAL-016 staðfestir orðrétt að 79. gr. krefst þess að stjórnarskrárbreytingar séu samþykktar af Alþingi, þingið leyst upp, kosningar haldnar og breytingin samþykkt á ný af nýkjörnu þingi. SOV-LEGAL-027 endurtekir sömu kröfu og vísar til Stjórnlaganefndar. SOV-DATA-002 staðfestir einnig ferlið. Þrjár óháðar heimildir eru samhljóða um þetta.

Staðfest Þegar Ísland sótti um ESB-aðild árið 2009 var það gert á grundvelli þingsályktunartillögu þar sem ríkisstjórn var falið að sækja um. Fordæmi
Þegar Ísland sótti um 2009 var það gert á grundvelli þingsályktunartillögu þar sem ríkisstjórn (utanríkisráðherra) var falið það verkefni til að sækja um.

Fullyrðing: Þegar Ísland sótti um ESB-aðild árið 2009 var það gert á grundvelli þingsályktunartillögu þar sem ríkisstjórn var falið að sækja um.

EEA-DATA-009 staðfestir að umsóknin var lögð fram 16. júlí 2009 undir stjórn Jóhönnu Sigurðardóttur. POLITICAL-DATA-011 nefnir að ríkisstjórnin lagði fram umsóknina og PREC-HIST-005 staðfestir tímasetningu hennar. SOV-PARL-004 vísar til þingsályktunartillögu sem grundvöll og tengir hana við seinni tillögur um þjóðaratkvæðagreiðslu.

Að hluta staðfest Ísland fékk stöðu umsóknarríkis hjá ESB þann 17. júní 2010. Fordæmi
Sem sagt, Ísland fékk stöðu «umsóknarríkis» (Candidate State) 17. júní 2010.

Fullyrðing: Ísland fékk stöðu umsóknarríkis hjá ESB þann 17. júní 2010.

SOV-DATA-023 staðfestir að Ísland sótti um aðild 17. júlí 2009 og að aðildarviðræður hófust 27. júlí 2010. Dagsetningin 17. júní 2010 sem fullyrðingin gefur upp er ekki staðfest af neinum heimild — 17. júní er þjóðhátíðardagur Íslands. Leiðtogaráðið veitti Íslandi umsóknarríkisstöðu á fundi sínum í júní 2010, en dagsetningin kann að vera 17. júní eða annar dagur í júní.

Samhengi sem vantar

Heimildir staðfesta að stöðu umsóknarríkis var veitt í júní 2010 en nefna ekki nákvæmlega 17. júní. Viðræður hófust svo 27. júlí 2010 samkvæmt SOV-DATA-023.

Staðfest Þegar aðildarviðræður við ESB voru komnar nokkuð áleiðis komst ný ríkisstjórn til valda sem hugnaðist ekki að halda viðræðunum áfram og utanríkisráðherra skrifaði bréf til ESB um að viðræður myndu ekki halda áfram. Fordæmi
Þá brá svo við þegar aðlögun og aðildarviðræður voru komnar nokkuð áleiðis að ný ríkisstjórn komst til valda sem hugnaðist ekki að halda viðræðunum áfram. Skrifaði þáverandi utanríkisráðherra bréf til ESB og tilkynnti að hann og ríkisstjórnin sem hann átti sæti í vildi ekki halda viðræðunum áfram.

Fullyrðing: Þegar aðildarviðræður við ESB voru komnar nokkuð áleiðis komst ný ríkisstjórn til valda sem hugnaðist ekki að halda viðræðunum áfram og utanríkisráðherra skrifaði bréf til ESB um að viðræður myndu ekki halda áfram.

PARTY-DATA-011 staðfestir að ríkisstjórn Framsóknarflokks og Sjálfstæðisflokks eftir kosningarnar 2013 óskaði eftir afturköllun umsóknarinnar og utanríkisráðherra Gunnar Bragi Sveinsson skrifaði bréf til ESB 12. mars 2015. POLITICAL-DATA-010 staðfestir sömu atburðarás. EEA-DATA-009 greinir frá því að 27 af 33 köflum höfðu verið opnaðir og 11 bráðabirgðalokað, sem sýnir að viðræðurnar voru «nokkuð áleiðis».

Staðfest Utanríkisráðherra stöðvaði aðildarviðræður við ESB án þess að afla þingsályktunartillögu frá Alþingi til að bakka þá ákvörðun. Fordæmi
Þetta gerði ráðherrann (ríkisstjórnin) án þess að afla sér þingsályktunartillögu frá Alþingi til að bakka þessa ákvörðun sína uppi.

Fullyrðing: Utanríkisráðherra stöðvaði aðildarviðræður við ESB án þess að afla þingsályktunartillögu frá Alþingi til að bakka þá ákvörðun.

PARTY-DATA-011 staðfestir skýrt að ríkisstjórnin lagði fram frumvarp til Alþingis um formlega afturköllun en það náði aldrei til lokaafgreiðslu vegna málþófs stjórnarandstöðu. Utanríkisráðherra Gunnar Bragi Sveinsson sendi síðan bréfið einhliða. POLITICAL-DATA-010 staðfestir að Alþingi greiddi aldrei formlega atkvæði um afturköllun umsóknarinnar — ráðherrann beitti framkvæmdavaldinu einhliða.

Samhengi sem vantar

Ber að geta þess að frumvarp um afturköllun var lagt fram á Alþingi en náði ekki til lokaatkvæðagreiðslu. Ráðherrann fór því framhjá þinglegri afgreiðslu, en tilraunin var gerð.

Staðfest ESB túlkaði bréf íslenska utanríkisráðherrans þannig að ríkisstjórnin vildi ekki vera umsóknarríki en ekki að umsóknin sem slík væri dregin til baka. Fordæmi
Hvað sem því líður virðist sem ráðamenn í ESB hafi skilið bréfið þannig að ríkisstjórnin vildi ekki vera «umsóknarríki» (Candidate State), en ekki þannig að umsóknin sem slík væri dregin til baka.

Fullyrðing: ESB túlkaði bréf íslenska utanríkisráðherrans þannig að ríkisstjórnin vildi ekki vera umsóknarríki en ekki að umsóknin sem slík væri dregin til baka.

PARTY-DATA-011 staðfestir að ESB brást tvírætt við bréfinu — talsmaður framkvæmdastjórnarinnar sagði að bréfið fæli ekki í sér formlega afturköllun umsóknarinnar. Heimildin nefnir einnig að ESB hafi áfram litið á umsóknina frá 2009 sem tæknilega í gildi. Þetta er í samræmi við fullyrðinguna um að ESB hafi greint á milli umsóknarríkisstöðu og umsóknarinnar sjálfrar.

Samhengi sem vantar

Lagaleg staða umsóknarinnar er enn óleyst og lögfræðingar eru ósammála. Framkvæmdastjórnin staðfesti í mars 2026 að umsóknin sé enn í gildi samkvæmt PARTY-DATA-011.

Að hluta staðfest Íslendingar höfðu árið 2009 í um tvo áratugi tekið upp stærstum hluta regluverks ESB á grundvelli EES-samningsins. EES/ESB-löggjöf
enda höfðu Íslendingar gert það að stærstum hluta á grundvelli EES-samningsins hvort sem er. Má jafnvel orða það svo að Íslendingar höfðu á árinu 2009 í um tvo áratugi verið með annan fótinn í ESB.

Fullyrðing: Íslendingar höfðu árið 2009 í um tvo áratugi tekið upp stærstum hluta regluverks ESB á grundvelli EES-samningsins.

EES-samningurinn tók gildi 1994, svo árið 2009 höfðu um 15 ár liðið — «um tveir áratugir» er nokkuð ónákvæmt en ekki rangt. EEA-DATA-006 staðfestir að um 13.000 gerðir hafi verið innleiddar og að EES nái til «roughly 75%» af innri markaðslöggjöfinni. Fullyrðingin talar þó um «stærstum hluta regluverks ESB» sem er víðara hugtak en innri markaðurinn — EES-samningurinn nær ekki til sjávarútvegsstefnu, landbúnaðarstefnu, tollabandalags, utanríkisstefnu eða löggæslumála samkvæmt EEA-LEGAL-022.

Samhengi sem vantar

EES-samningurinn nær til innri markaðarins en ekki til sjávarútvegsstefnu, landbúnaðarstefnu, tollabandalags, gjaldmiðils, utanríkisstefnu eða löggæslumála. Orðalagið «stærstum hluta regluverks ESB» ofmetur umfang EES þar sem veruleg svið eru undanskilin. Ísland hefur innleitt um 13.000 gerðir en heildarregluverk ESB er mun umfangsmeira.

Andstæðar heimildir: EEA-LEGAL-022
Að hluta staðfest Ríkisstjórnin hefur boðað þjóðaratkvæðagreiðslu árið 2027 um hvort halda eigi áfram viðræðum við ESB um aðild Íslands. Flokkastefnur
ríkisstjórnin hefur boðað að haldin verði þjóðaratkvæðagreiðsla á árinu 2027 um hvort halda eigi áfram viðræðum við ESB um aðild Íslands

Fullyrðing: Ríkisstjórnin hefur boðað þjóðaratkvæðagreiðslu árið 2027 um hvort halda eigi áfram viðræðum við ESB um aðild Íslands.

Ríkisstjórnin hefur raunverulega boðað þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-aðildarviðræður, en dagsetningin er röng. SOV-PARL-001 staðfestir að þjóðaratkvæðagreiðslan er ákveðin 29. ágúst 2026, ekki 2027. PARTY-DATA-013 nefnir að upphaflega var ráðgert 2027 en dagsetningin var hraðað. Efni spurningarinnar er rétt — hvort halda eigi áfram viðræðum — en tímasetningin er úrelt.

Samhengi sem vantar

Þjóðaratkvæðagreiðslan var upphaflega ráðgerð 2027 en hraðað í 29. ágúst 2026 samkvæmt PARTY-DATA-013 og PARTY-DATA-016. Greinin kann að hafa verið skrifuð áður en dagsetningunni var breytt.

Að hluta staðfest Ríkisstjórnin hefur lýst því að boðað verði aftur til þjóðaratkvæðagreiðslu um aðildarsamning ef til þess kemur að hann verði kláraður. Flokkastefnur
Þá hefur ríkisstjórnin einnig lýst því að boðað verði aftur til þjóðaratkvæðagreiðslu um aðildarsamning ef til þess kemur að hann verði kláraður.

Fullyrðing: Ríkisstjórnin hefur lýst því að boðað verði aftur til þjóðaratkvæðagreiðslu um aðildarsamning ef til þess kemur að hann verði kláraður.

SOV-PARL-001 vitnar í ræðu utanríkisráðherra þar sem hún lofar að skrifa aldrei undir samning sem tryggir ekki markmið Íslands, sem gefur til kynna að lokasamningur verði lagður fyrir þjóðina. POLITICAL-DATA-011 nefnir að ríkisstjórnin 2009 lofaði þjóðaratkvæðagreiðslu um lokasamning. Engin heimild staðfestir þó beint yfirlýsingu núverandi ríkisstjórnar um aðra þjóðaratkvæðagreiðslu um kláraðan samning.

Samhengi sem vantar

Bein yfirlýsing ríkisstjórnarinnar um aðra þjóðaratkvæðagreiðslu um fullkláraðan aðildarsamning er ekki staðfest í heimildum gagnagrunnsins, þótt vísbendingar séu um slíkt.

Staðfest ESB hefur engar reglur um hvernig ríki taka ákvörðun um að sækja um aðild — þetta fer alfarið eftir reglum og hefðum viðkomandi ríkis. EES/ESB-löggjöf
ESB hefur engar reglur sem segja hvernig ríki taka ákvörðun um að sækja um aðild. [...] Þetta fer sem sagt alfarið eftir reglum sem gilda í viðkomandi ríki eða hefðum og venjum sem þar hafa mótast

Fullyrðing: ESB hefur engar reglur um hvernig ríki taka ákvörðun um að sækja um aðild — þetta fer alfarið eftir reglum og hefðum viðkomandi ríkis.

EEA-LEGAL-017 lýsir aðildarferlinu frá sjónarhóli ESB — því er lýst hvernig viðræður fara fram eftir að umsókn berst, en engin krafa er gerð um hvernig ríki taki innri ákvörðun um umsókn. SOV-DATA-002 staðfestir hvernig Ísland tekst á við spurninguna á eigin forsendum, þar á meðal hvort stjórnarskrárbreyting sé nauðsynleg. Þetta samræmist fullyrðingunni um að innra ferli sé á valdi hvers ríkis.

Að hluta staðfest Til að breyta íslensku stjórnarskránni þarf Alþingiskosningar á milli þingsetu sem samþykkja breytinguna, sem þýðir að ESB-aðild getur aldrei orðið möguleg án Alþingiskosninga. Fullveldi
Í öllu falli verður aldrei komist hjá Alþingiskosningum áður en breyting á stjórnarskrá getur tekið gildi og aðild að ESB verði þar með möguleg.

Fullyrðing: Til að breyta íslensku stjórnarskránni þarf Alþingiskosningar á milli þingsetu sem samþykkja breytinguna, sem þýðir að ESB-aðild getur aldrei orðið möguleg án Alþingiskosninga.

SOV-LEGAL-016 og SOV-LEGAL-027 staðfesta að 79. gr. stjórnarskrárinnar krefst samþykktar tveggja þinga með kosningum á milli. Ályktunin — að ESB-aðild geti aldrei orðið möguleg án Alþingiskosninga — byggir þó á forsendunni að stjórnarskrárbreyting sé nauðsynleg. SOV-LEGAL-012 bendir á að lögfræðingar eru ósammála um hvort breytingin sé endilega nauðsynleg; sumir telja að þinglög um fullgildingu gætu nægt.

Samhengi sem vantar

Fullyrðingin hvílir á forsendunni að stjórnarskrárbreyting sé nauðsynleg, en SOV-LEGAL-012 og SOV-LEGAL-027 nefna bæði að sumir lögfræðingar álíti hana ónauðsynlega. Ríkjandi pólitísk skoðun er þó að breyting þurfi.

Andstæðar heimildir: SOV-LEGAL-012