Rúnar Már Bragason
EinstaklingurBloggar
Bloggar — andvíg/ur ESB-aðild.
Yfirlit
Aðeins fullyrðingar sem aðilinn hefur fullyrt, verið vitnað í, eða umorðað eru taldar.
Fullyrðingar (13)
Staðfest Vaxtastig er mismunandi milli aðildarríkja ESB; til dæmis er vaxtastig í Ungverjalandi annað en í Hollandi. Fullyrt Gjaldmiðill
Það er fullkomlega rangt að VEXTIR séu þeir sömu allstaðar í ESB löndunum til dæmis er allt annað vaxtastig í Ungverjalandi en í Hollandi og svo framvegis.
Heimildir staðfesta að vextir innan ESB eru mismunandi. CURR-DATA-016 lýsir því hvernig vaxtamunur á evrusvæðinu var raunverulegur, sérstaklega í kreppunni 2010–2012. Enn fremur er Ungverjaland ekki aðili að evrusvæðinu og heldur eigin gjaldmiðli (forint), sem þýðir að vaxtamunurinn við Holland er enn meiri. HOUS-DATA-005 staðfestir einnig umtalsverðan breytileika í húsnæðislánavöxtum á milli ESB-landa.
Samhengi sem vantar
Mikilvægt samhengi vantar: Ungverjaland er ESB-ríki en ekki á evrusvæðinu. Vaxtamunur milli evruríkja er minni en milli evruríkja og ESB-ríkja utan evrunnar. Fullyrðingin blandar saman ESB-aðild og evruaðild.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Að hluta staðfest Vextir á Íslandi myndu ekki breytast við aðild að ESB. Fullyrt Gjaldmiðill
Þar af leiðandi má alveg gera því skóna AÐ VEXTIR Á ÍSLANDI MYNDU EKKERT BREYTAST VIÐ AÐILD AÐ ESB.
Fullyrðingin er rétt að hluta: ESB-aðild ein og sér myndi hafa takmörkuð áhrif á vexti þar sem Ísland myndi halda krónunni í fyrstu. CURR-DATA-015 staðfestir að ESB-aðild án evruaðildar myndi hafa lítil áhrif á húsnæðislánamarkaðinn þar sem Ísland er þegar í EES. Hins vegar bendir POL-DATA-017 á mat Viðskiptaráðs um lægri vexti og CURR-DATA-011 gerir ráð fyrir að vextir yrðu «nokkuð lægri» við evruaðild. Fullyrðingin er of afdráttarlaus; vextir myndu líklega lækka við evruaðild, þó tímalínan sé löng.
Samhengi sem vantar
Fullyrðingin gerir ekki grein fyrir muninum á ESB-aðild og evruaðild. ESB-aðild leiðir ekki sjálfkrafa til evrunnar — Búlgaría tók 19 ár. Vextir myndu líklega ekki breytast verulega við ESB-aðild eina og sér, en myndu líklega lækka ef Ísland tæki upp evruna, þó sá ferill gæti tekið áratugi.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Að hluta staðfest Laun á Íslandi eru þau hæstu í Evrópu. Fullyrt Vinnumarkaður
LAUN á Íslandi séu þau LANGHÆSTU í Evrópu og ég gat ekki fundið eitt einasta ríki innan ESB sem er með HÆRRI laun
Samkvæmt LABOUR-DATA-003 eru laun á Íslandi meðal þeirra hæstu í Evrópu, «sambærileg við Danmörku og Lúxemborg». Þetta bendir til þess að laun á Íslandi séu ekki endilega þau hæstu heldur á svipuðu róli og ríki eins og Danmörk og Lúxemborg. Upprunalega tilvitnunin fullyrðir að «ekkert ESB-ríki sé með hærri laun» en heimildir segja «sambærileg» frekar en «hæst».
Samhengi sem vantar
Laun á Íslandi eru meðal þeirra allra hæstu en ekki sannanlega «langhæst». Danmörk og Lúxemborg eru á sambærilegum stað. Samanburðurinn veltur á mælikvarða — PPP-leiðrétt laun gefa aðra mynd en nafnlaun í evrum, og gengi krónunnar hefur mikil áhrif á samanburð.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Að hluta staðfest Verðbólga í Hollandi er undir 3%. Fullyrt Gjaldmiðill
veðbólga í Hollandi er innan við 3%
CURR-DATA-008 staðfestir að verðbólga á evrusvæðinu var 1,9% í febrúar 2026 og CURR-DATA-007 bendir einnig á 1,9% meðaltal. Holland er á evrusvæðinu og getur því haft verðbólgu nálægt meðaltalinu. Fullyrðingin er sennilega rétt en heimildir gefa ekki sértæka tölu fyrir Holland.
Samhengi sem vantar
Engin heimild í staðreyndagrunni gefur sértæka verðbólgutölu fyrir Holland. Heimildir staðfesta aðeins meðaltal evrusvæðisins (1,9%) og bendir á að þjónustuverðbólga sé 3,8%. Verðbólga einstakra ríkja getur vikið frá meðaltalinu.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Staðfest Verðbólga á Íslandi er um 5%. Fullyrt Gjaldmiðill
Verðbólga á Íslandi er um 5%
CURR-DATA-007 staðfestir að HICP-verðbólga á Íslandi var 5,2% í febrúar 2026. CURR-DATA-003 og CURRENCY-DATA-013 staðfesta einnig að íslensk verðbólga hefur verið í kringum 5–6% á undanförnum árum. Fullyrðingin «um 5%» er í samræmi við tiltæk gögn.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Óstutt Það er rangt að verðbólga sé 2–3 sinnum hærri á Íslandi en í Evrópu. Fullyrt Gjaldmiðill
segja að verðbólga sé 2-3 sinnum HÆRRI á Íslandi en í Evrópu er bara einfaldlega RÖNG
Fullyrðingin hrekkur staðhæfingu sem gögn styðja vel. CURR-DATA-003 sýnir meðalverðbólgu 5,5% á Íslandi á móti 2,1% á evrusvæðinu (2,6x). CURRENCY-DATA-013 sýnir 4,7% á móti ~2% (2,35x). CURR-DATA-008 staðfestir núverandi hlutfall 5,2% á móti 1,9% (2,7x). Allar heimildir benda til þess að verðbólga á Íslandi sé raunverulega 2–3 sinnum hærri en á evrusvæðinu sem meðaltalsreiknun.
Samhengi sem vantar
Hlutfallið sveiflast eftir tímabilum. Á ákveðnum árum (t.d. 2022 þegar bæði Ísland og evrusvæðið urðu fyrir verðbólguskelli) var hlutfallið nær 1:1. En sem langtímameðaltal og núverandi staða styðja gögn vel fullyrðinguna um 2–3x mun.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Óstutt Sameiginleg sjávarútvegsstefna ESB hefur aldrei byggt á veiðireynslu. Fullyrt Sjávarútvegur
Sameiginleg sjávarútvegsstefna ESB hefur ADREI byggt á veiðireynslu og mun ALDREI gera.
FISH-LEGAL-001 staðfestir skýrlega að kvótar eru útdeildir á grundvelli «hlutfallslegs stöðugleika» (relative stability) sem byggir á «historical catch records (primarily from 1973–1978)». FISH-LEGAL-005 útskýrir einnig að hlutdeildir byggjast á sögulegum veiðiskýrslum og þörfum sjávarútvegshérða. Söguleg veiðireynsla er þannig hornsteinn kerfisins, þvert á fullyrðinguna.
Samhengi sem vantar
Meginreglan um hlutfallslegan stöðugleika (relative stability) er grundvöllur sameiginlegrar sjávarútvegsstefnu ESB og byggir á sögulegum veiðiskýrslum. Þetta er ekki alveg sama og «veiðireynsla í lögsögu» eins og fullyrðingin gefur til kynna — hún nær til allrar sögulegrar veiðistarfsemi. Nýjum aðildarríkjum er úthlutað á grundvelli samningaviðræðna í aðildarsamningi.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Að hluta staðfest Allar auðlindir utan 12 sjómílna lögsögu aðildarríkis eru sameiginleg eign viðkomandi ríkis og ESB. Fullyrt Sjávarútvegur
ALLAR auðlindir, sem eru utan 12 sjómílna lögsögu viðkomandi ríkis ERU SAMEIGINLEG EIGN VIÐKOMANDI RÍKIS OG ESB.
SOV-LEGAL-030 staðfestir að varðveisla sjávarauðlinda er í einkavaldssvæði ESB samkvæmt grein 3 TFEU. FISH-LEGAL-002 staðfestir að ESB-aðild myndi færa íslenska efnahagslögsöguna undir sameiginlega sjávarútvegsstefnu. FISH-DATA-032 bendir á jafnan aðgang utan 12 sjómílna. Fullyrðingin er í grunninn rétt varðandi sjávarauðlindir en of víð: hún segir «allar auðlindir» en CFP nær aðeins til sjávarauðlinda, ekki til t.d. jarðefnaauðlinda á landgrunni sem haldast undir fullveldi ríkisins.
Samhengi sem vantar
Fullyrðingin á aðallega við um sjávarauðlindir en orðalagið «allar auðlindir» er of vítt. Jarðefnaauðlindir (olía, gas) á landgrunni falla undir fullveldi aðildarríkja samkvæmt UNCLOS og grein 194 TFEU. Einnig skiptir máli að 12 sjómílna landhelgin er vernduð — þar hefur aðildarríkið einkarétt. Eignarhaldið er einnig flóknara en «sameiginleg eign» — auðlindirnar eru ekki «eign ESB» formlega heldur undir sameiginlegri stjórnun.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Staðfest Ef Ísland gengur í ESB myndi ESB stjórna fiskveiðum í íslenskri landhelgi utan 12 sjómílna. Fullyrt Sjávarútvegur
ef Ísland gengur í ESB, þá er það ESB sem STJÓRNAR fiskveiðum í Íslenskri landhelgi utan 12 sjómílna landhelgi
FISH-LEGAL-002 staðfestir að ESB-aðild myndi færa íslenska efnahagslögsöguna undir sameiginlega sjávarútvegsstefnu ESB. SOV-LEGAL-030 sýnir að varðveisla sjávarauðlinda er einkavaldssvæði ESB. EEA-DATA-004 staðfestir að sjávarútvegurinn var erfiðasti kaflinn í aðildarviðræðum. FISH-DATA-032 bendir á jafnan aðgang ESB-skipa utan 12 sjómílna. Þetta er rétt lýsing á því sem ESB-aðild myndi hafa í för með sér.
Samhengi sem vantar
Ísland myndi taka þátt í ákvörðunum um heildaraflamark (TAC) í gegnum ráðherraráð ESB og innri dreifing kvóta yrði áfram á forræði Íslands. Aðildarsamningur gæti innihaldið bráðabirgðaákvæði. Orðalagið «ESB stjórnar» er rétt í þeim skilningi að TAC-ákvarðanir og aðgangur eru á forræði ESB, en Ísland yrði hluti af þeim ákvarðanatökuferli.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Þarfnast samhengis Með bókun 35 vildi ESB ná til sín löggjafarvaldinu, framkvæmdavaldinu og dómsvaldinu. Fullyrt EES/ESB-löggjöf
Með bókun 35 vildi ESB ná til sín Löggjafarvaldinu, Framkvæmdavaldinu og Dómsvaldinu
EEA-PARL-001 útskýrir bókun 35 (Protocol 35): hún kemur á takmarkaðri forgangsreglu þar sem íslensk lög sem innleiða EES-skuldbindingar ganga framar öðrum lögum ef þau stangast á. Utanríkisráðherra lýsti henni sem vernd einstaklinga og fyrirtækja, ekki yfirfærslu valds. SOV-LEGAL-029 útskýrir mun á EES-fyrirkomulagi og ESB-yfirræði — EFTA-dómstóllinn gefur ráðgefandi álit en dómar hans eru ekki bindandi. Fullyrðingin ýkir mjög tilgang bókunar 35.
Samhengi sem vantar
Bókun 35 kemur á takmarkaðri forgangsreglu en EES-lögin hafa ekki formlegt yfirræði yfir stjórnarskránni. Alþingi heldur löggjafarvaldi — ef það setur lög sem vísvitandi stangast á við EES-reglur er það heimilt, þó afleiðingar geti verið aðgerðir ESA eða frestun á viðkomandi hluta EES-samningsins.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Að hluta staðfest Ef Ísland gerist aðili að ESB er ekki lengur á valdi Alþingis að ákveða hvort sæstrengur verði lagður. Fullyrt Fullveldi
ef Ísland gerist aðili að ESB, þá er valdið komið til ESB og þá er það ekki lengur á valdi Alþingis að ákveða hvort sæstrengur verði lagður eða ekki
ENERGY-TREATY-001 staðfestir að orkustefna er sameiginlegt valdsvið og grein 194(2) TFEU verndar rétt aðildarríkja til nýtingar orkuauðlinda. SOV-LEGAL-030 lýsir þremur flokkum ESB-valds þar sem orkumál eru sameiginlegt valdsvið, ekki einkavaldssvæði ESB. Þetta þýðir að Alþingi myndi ekki missa allt vald en ESB-regluverk gæti takmarkað svigrúm. Fullyrðingin er of afdráttarlaus.
Samhengi sem vantar
Orkumál eru sameiginlegt valdsvið ESB (shared competence), ekki einkavaldssvæði. Grein 194(2) TFEU verndar rétt aðildarríkja til nýtingar orkuauðlinda. Ákvörðun um sæstreng myndi fela í sér bæði innlenda og ESB-þætti en ekki vera alveg á forræði ESB eins og fullyrðingin gefur til kynna.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Staðfest Íslendingar hafa innleitt á milli 13% og 17% af löggjöf ESB. Fullyrt EES/ESB-löggjöf
Það er talið að Íslendingar hafi innleitt á milli 13% -17% af löggjöf ESB
EEA-DATA-017 staðfestir 13,4% hlutfall (9.028 gerðir af 67.158) samkvæmt skýrslu utanríkisráðuneytisins frá 2018. EEA-DATA-018 sýnir að 16% laga á Alþingi eiga beint upphaf í EES-samningnum. Bilið 13–17% er þannig vel stutt af tveimur sjálfstæðum rannsóknum sem nota ólíkar aðferðir.
Samhengi sem vantar
Þessar tölur mæla mismunandi hluti: 13,4% mælir hlutfall af öllum bindandi ESB-gerðum innleiddum í gegnum EES, en 16% mælir þingsett lög á Alþingi sem eiga beint upphaf í EES. Bæði eru rétt en svara ólíkum spurningum. Einnig gæti óbeint áhrif EES-samningsins verið meiri — eldri rannsókn fann 21,7% viðbótarlög með óbeint EES-upphaf.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
Að hluta staðfest ESB er ekki með her á sinni könnu og getur ekki séð um eigin varnir. Fullyrt Fullveldi
ESB er ekki einu sinni með her á sinni könnu og getur kki einu sinni séð um eigin varnir.
SOV-LEGAL-008 staðfestir að ESB hefur ekki eigin her — CSDP starfar samhliða NATO og kemur ekki í stað þess. Hins vegar bendir SOV-HIST-003 á að ESB hefur aukið varnarsamstarf: Strategic Compass frá 2022 inniheldur 5.000 manna snögg-beita-sveit og 150 milljarða evra varnarstefnu frá 2025. Fullyrðingin um «engan her» er tæknilega rétt en vantar samhengi um vaxandi varnarsamstarf ESB og að 23 af 27 aðildarríkjum eru í NATO.
Samhengi sem vantar
ESB hefur ekki hefðbundinn sameiginlegan her en hefur vaxandi varnarvídd: EU Rapid Deployment Capacity (5.000 menn), PESCO-verkefni, Evrópska varnarmálasjóðinn og nýlega 150 milljarða evra varnarfjárfestingaráætlun. Þá eru 23 af 27 ESB-ríkjum einnig í NATO sem sér um sameiginlegar varnir. Fullyrðingin er einföldun á flóknu öryggisumhverfi.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is