Jón Sigurðsson
StjórnmálafólkForseti
Forseti — hlutlaus um ESB-aðild.
Þingvirkni um ESB-mál
Ræður á Alþingi um ESB- og Evrópumál.
Sjá þingræður →Yfirlit
Aðeins fullyrðingar sem aðilinn hefur fullyrt, verið vitnað í, eða umorðað eru taldar.
Fullyrðingar (3)
Að hluta staðfest ESB-aðild felur í sér að íslensk lög verði þýðingar á erlendum tilskipunum ESB frekar en að vera sprottin úr íslenskri löggjöf Tilvitnað Fullveldi
Gætið þess að lögin ykkar séu ekki þýðingar á erlendum tilskipunum, heldur sprottin úr íslenskri moldu.
Heimildir staðfesta að ESB-aðild fæli í sér efnislega breytingu á réttarstöðu íslenskrar löggjafar. SOV-LEGAL-029 sýnir að tvær grundvallarreglur ESB-réttar — forgangsregla (Costa v ENEL, 1964) og bein réttaráhrif (Van Gend en Loos, 1963) — myndu lúta löggjafarvald Alþingis formlega undir ESB-rétt á valdsviði sambandsins. Hins vegar er fullyrðingin orðuð of víðtækt: SOV-LEGAL-027 og SOV-DATA-002 staðfesta að aðildarríki halda löggjafarvaldi á mörgum sviðum og að EES-samningurinn felur þegar í sér umtalsverða innleiðingu ESB-reglna. Samkvæmt EEA-DATA-017 hefur Ísland þegar tekið upp 13,4% af bindandi ESB-gerðum gegnum EES — íslensk lög á sviði innri markaðarins eru því nú þegar að miklu leyti innleiðing á ESB-tilskipunum.
Samhengi sem vantar
Fullyrðingin gerir ekki greinarmun á sviðum þar sem ESB hefur valdheimildir og sviðum sem haldast á þjóðlegu valdi. Aðildarríki halda löggjafarvaldi á sviðum eins og skattamálum, heilbrigðisþjónustu, menntun og fleiru. SOV-LEGAL-029 nefnir einnig að fræðimenn deili um hversu stór raunverulegur munur sé á formlegri og óformlegri forgangsreglu, þar sem EES-samningurinn feli þegar í sér «hálf-forgangsreglu» í framkvæmd. Þá hefur Ísland nú þegar innleitt umtalsverðan hluta ESB-regluverks gegnum EES-samninginn án þess að missa formlegt fullveldi.
Jón Sigurðsson forseti skrifar bréf til Íslendinga á því herrans ári 2026 Blog.is
Að hluta staðfest ESB-aðild myndi þýða að Ísland gefi upp fullveldi sitt yfir fiskimiðunum Tilvitnað Sjávarútvegur
Vér börðumst fyrir því að þið, afkomendur okkar, gætuð sjálf ráðið yfir ykkar fiskimiðum, ykkar lögum og ykkar viðskiptum.
Heimildir staðfesta verulega tilfærslu valds en ekki algjört afsal fullveldis. FISH-LEGAL-002 sýnir að efnahagslögsaga Íslands (um 758.000 km²) myndi falla undir sameiginlega sjávarútvegsstefnu ESB við aðild, þar sem ákvarðanir um aðgang og kvóta yrðu teknar með aðkomu allra aðildarríkja. EEA-DATA-004 staðfestir að sjávarútvegskaflinn (kafli 13) var erfiðasti þáttur aðildarviðræðnanna 2010–2013 og að íslenska kvótakerfið var talið ósamrýmanlegt sameiginlegri stefnu án umtalsverðra aðlaganna. Hins vegar sýna FISH-DATA-030 og FISH-DATA-032 að aðildarríki halda fullu valdi yfir innri úthlutun kvóta — Ísland gæti haldið kvótakerfi sínu fyrir innri dreifingu. Lykilatriðið er að heildarafli (TAC) og aðgangsákvarðanir myndu færast til ráðherraráðs ESB, ekki að allt fullveldi yfir fiskimiðunum tapaðist.
Samhengi sem vantar
Fullyrðingin orðar tilfærslu valds sem algjört afsal en raunin er flóknari. Aðildarríki halda fullu valdi yfir innri dreifingu kvóta samkvæmt 16. og 17. gr. reglugerðar 1380/2013 — Danmörk, Holland og Eistland nota t.d. framseljanlega kvóta innan ESB-rammans. FISH-DATA-037 sýnir að jafnvel innan EES geta upp komið fiskveiðiágreiningar, og FISH-COMP-005 sýnir Brexit-fordæmi þar sem fullveldi var endurheimt en með viðskiptakostnaði. Aðildarsamningar geta innihaldið aðlögunarákvæði og sérlausnir fyrir sjávarútveg.
Jón Sigurðsson forseti skrifar bréf til Íslendinga á því herrans ári 2026 Blog.is
Að hluta staðfest Aðild að ESB myndi þýða stöðugleika í öðrum gjaldmiðli (evru) en á kostnað fullveldis Tilvitnað Gjaldmiðill
Nú heyri ég raddir sem segja að frelsið sé «of dýrt». Að það sé betra að fórna fullveldinu fyrir stöðugleika í öðrum gjaldmiðli eða loforð um hagræði frá fjarlægum skrifstofum í Brussel
Heimildir styðja kjarna fullyrðingarinnar um að evruaðild feli í sér valskipti milli stöðugleika og peningapólitísks fullveldis en setja mikilvæga fyrirvara. CURR-DATA-011 staðfestir að ESB-aðild krefst evruupptöku að lokum nema undanþága sé samin (eins og Danmörk gerði) og að evruaðild myndi líklega lækka vexti og draga úr vægi verðtryggðra lána. CURR-DATA-010 sýnir að evruaðild myndi útrýma gengisáhættu en um leið fjarlægja sjálfstæða peningapólitík. Hins vegar er fullyrðingin tvíræð: ESB-aðild ein og sér felur ekki í sér evruupptöku — Svíþjóð hefur verið ESB-aðildarríki frá 1995 án evruaðildar, og Búlgaría tók ekki upp evru fyrr en 19 árum eftir aðild. Þá er skuggakostnaður gjaldeyrisforðans 30–50 milljarðar króna á ári samkvæmt CURR-DATA-006, sem er raunverulegt verð peningapólitísks sjálfstæðis.
Samhengi sem vantar
Fullyrðingin blandar saman ESB-aðild og evruaðild — þetta eru tvær aðskildar ákvarðanir með ólíkum tímaramma. Svíþjóð hafnaði evruaðild í þjóðaratkvæðagreiðslu 2003 án viðurlaga frá ESB. Maastricht-skilyrði (CURR-DATA-017) krefjast ríkisfjármálaagi áður en evruaðild verður möguleg og tveggja ára ERM II-tímabil skapar viðkvæmt aðlögunartímabil. Þá er «kostnaður fullveldis» ekki einhliða: CURR-DATA-013 áætlar að Ísland hefði þurft að greiða um 232,7 milljónir evra í björgunaraðgerðir 2010–2011 sem evruríki, en á móti kemur að sjálfstæð peningapólitík hefur einnig kostnað. EEA-LEGAL-022 staðfestir að peningapólitík er eitt af þeim sviðum sem EES nær ekki til.
Jón Sigurðsson forseti skrifar bréf til Íslendinga á því herrans ári 2026 Blog.is