← Til baka á Raddirnar

Guðmunda G. Guðmundsdóttir

Einstaklingur

Pistlahöfundur

Pistlahöfundur

Afstaða
ESB-gagnrýnin
Fullyrðingar 4
Greinar 1
Fullyrt 7 Umorðað 7

Yfirlit

Staðfest: 1 Að hluta staðfest: 2 Heimildir vantar: 1

Aðeins fullyrðingar sem aðilinn hefur fullyrt, verið vitnað í, eða umorðað eru taldar.

Fullyrðingar (4)

Heimildir vantar Kosningarnar sjálfar (þjóðaratkvæðagreiðslan) kosta um 600–700 milljónir króna að lágmarki Fullyrt Annað
kosningarnar sjálfar um 6–700 milljónir að lágmarki

Engin heimild í staðreyndagrunninum staðfestir eða hrekur kostnaðartölu um 600–700 milljónir króna fyrir sjálfa þjóðaratkvæðagreiðsluna. Heimildirnar sem birtast (TRADE-DATA-010, EEA-DATA-008, EEA-DATA-005) snúa allar að fjárlagaframlagi Íslands til ESB, ekki kostnaði við kosningarnar. Fyrra bankamat (Birgir Ármannsson) gerði sömu greiningu — staða óbreytt.

Samhengi sem vantar

Tölur Innanríkisráðuneytisins um kostnað eldri þjóðaratkvæðagreiðslna (t.d. 2010 og 2012) liggja fyrir í opinberum gögnum en eru ekki í staðreyndagrunninum. Hvaða 6–700 milljónir vísa til er ekki tilgreint — heildarkostnaður, kostnaður dómsmálaráðuneytis, eða kostnaður sveitarfélaga við kjörstaði?

ESB-Pakkinn Vísir

Staðfest Í mars 2015 fór ríkisstjórnin fram á að Ísland skyldi ekki teljast umsóknarríki um aðild að ESB Umorðað Fullveldi
Í mars 2015 fór ríkisstjórnin fram á að «Ísland skyldi ekki teljast umsóknarríki um aðild að ESB»

SOV-PARL-010 staðfestir orðrétt að Gunnar Bragi Sveinsson, þáverandi utanríkisráðherra, sendi 12. mars 2015 bréf til stækkunarstjórans Johannesar Hahn og lettneska utanríkisráðherrans þar sem óskað var eftir «Iceland should not be regarded as a candidate country for EU membership». SOV-DATA-023 og POLITICAL-DATA-010 sýna sömu staðreyndir.

Samhengi sem vantar

Framkvæmdastjórn ESB tók ekki við bréfinu sem formlegri afturköllun og 2009-umsóknin er enn skráð. Bréfið var sent án undanfarandi þingsályktunar — frumvarp um afturköllun náði aldrei fram að ganga á Alþingi vegna málþófs (sjá SOV-PARL-010 og PARTY-DATA-011).

ESB-Pakkinn Vísir

Að hluta staðfest ESB hefur verið í farvegi hervæðingar í nokkurn tíma Fullyrt Fullveldi
hefur sambandið verið í farvegi hervæðingar í nokkurn tíma

Heimildir staðfesta aukna varnarstefnu ESB en orðið „hervæðing“ felur í sér gildishlaðna túlkun. SOV-HIST-003 sýnir að ESB samþykkti Strategic Compass í mars 2022, hraðsveit upp á 5.000 manns, og að framkvæmdastjórnin lagði til 150 milljarða evra varnarútgjaldaáætlun árið 2025. SOV-LEGAL-014 staðfestir CFSP og CSDP. Þetta sýnir auknar varnaraðgerðir en SOV-LEGAL-014 áréttar að þátttaka í PESCO og European Defence Fund er sjálfviljug fyrir aðildarríki.

Samhengi sem vantar

Strategic Compass tekur skýrt fram að varnarstefna ESB sé «complementary to NATO» og hún kemur ekki í stað NATO (SOV-HIST-003). Þátttaka aðildarríkja í varnar­samstarfi er sjálfviljug. Sex aðildarríki ESB (Austurríki, Kýpur, Finnland, Írland, Malta, Svíþjóð) hafa sögulega haft mismunandi form hlutleysis (SOV-LEGAL-008). Sögnin «hervæðing» felur í sér gildishlaðna túlkun frekar en hlutlausa lýsingu.

ESB-Pakkinn Vísir

Að hluta staðfest Ef Ísland gengur í ESB þá tekur það upp utanríkisstefnu ESB og þar með þátt í þvingunaraðgerðum gegn Evrópubúum sem eru ósammála ESB Fullyrt Fullveldi
Ef við göngum í ESB þá tökum við upp utanríkisstefnu ESB og þar með þátt í þvingunaraðgerðum gegn Evrópubúum sem voga sér að vera ósammála ESB

Fyrri hluti fullyrðingarinnar er studdur en sá síðari er villandi. SOV-LEGAL-014 staðfestir að ESB-aðild myndi koma Íslandi inn í sameiginlega utanríkis- og öryggisstefnu (CFSP) og að aðildarríki samræmist refsiaðgerðakerfi ESB. Hins vegar einkennir orðalagið «þvingunaraðgerðir gegn Evrópubúum sem voga sér að vera ósammála» pólitíska túlkun sem heimildir styðja ekki — refsiaðgerðir ESB beinast að einstaklingum, fyrirtækjum og ríkjum vegna ákveðinna brota (t.d. innrás Rússlands í Úkraínu), ekki gegn skoðanaágreiningi.

Samhengi sem vantar

Ákvarðanir í CFSP krefjast einróma samþykkis aðildarríkja í ráðinu — Ísland gæti því beitt neitunarvaldi (SOV-LEGAL-014). Ísland samræmist nú þegar 70–80% utanríkisyfirlýsinga ESB. Önnur ríki (Írland, Danmörk) hafa samið um sértakar undanþágur (SOV-LEGAL-010, SOV-LEGAL-011). Lýsing greinarinnar á refsiaðgerðum sem «gegn Evrópubúum sem voga sér að vera ósammála» er pólitísk túlkun — refsiaðgerðir ESB beinast gegn skilgreindum brotum á alþjóðalögum og ákvörðunum aðildarríkja sem fjárfestingarbönn, vopnabann o.s.frv.

ESB-Pakkinn Vísir

Greinar (1)