Þátttaka Íslands í ETS-kerfinu fylgdi almennri tímaáætlun EES/EFTA-ríkjanna. ETS-tilskipunin var samþykkt af ESB í október 2003 en var ekki tekin inn í EES-samninginn fyrr en í október 2007 — rúmlega fjögurra ára bil. EFTA-ríkin taka þátt í sameiginlegu EES-nefndinni en hafa ekki atkvæðisrétt í löggjafarferli ESB þar sem ETS-reglurnar eru samþykktar.
Enska frumtextinn
Iceland's engagement with the EU ETS has followed the general EEA EFTA timeline rather than involving early or proactive negotiation. Key milestones: The EU ETS Directive (2003/87/EC) was adopted by the EU in October 2003. EEA Joint Committee Decision No 146/2007 incorporating the Directive into the EEA Agreement was adopted on 26 October 2007, entering into force on 29 December 2007 — over four years after the Directive's adoption. Iceland began participating in the EU ETS from 1 January 2008 (Phase II). The aviation amendment (Directive 2008/101/EC) was incorporated into the EEA Agreement through subsequent Joint Committee Decisions. Iceland's negotiations regarding exemptions and special treatment for its aviation sector came primarily in connection with the Fit for 55 package (proposed July 2021, adopted 2023), when Iceland sought and obtained the free allocation extension through 2026. The EEA EFTA states (Iceland, Norway, Liechtenstein) participate in the EEA Joint Committee process for incorporating EU legislation but do not have voting rights in the EU legislative process where the ETS rules are decided. They can raise concerns through the EEA consultation mechanisms but cannot formally amend EU legislation. Whether earlier engagement would have produced better outcomes is a counterfactual question that cannot be definitively answered.
Heimild
EFTA — Climate policy and the EEA Agreement; EEA Joint Committee records; European Commission
EFTA birtir upplýsingar um loftslagsstefnu og tengsl hennar við EES-samninginn, þ.m.t. tímalínu innleiðingar ESB-gerða hjá EFTA-ríkjunum.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Sú staðhæfing að „fyrri ríkisstjórnir Íslands hefðu átt að hefja þátttöku í samningaviðræðum um ETS fyrr“ er gildisdómur/pólitískur dómur fremur en staðreyndafullyrðing. EES-EFTA ríkin hafa takmörkuð formleg áhrif á löggjöf ESB – þau geta lagt fram athugasemdir á meðan á lagasetningarferli ESB stendur og samið um aðlögun þegar löggjöf er tekin upp í EES-samninginn, en þau geta hvorki greitt atkvæði né formlega breytt tilskipunum. Fjögurra ára bilið milli tilskipunar ESB um ETS (2003) og upptöku hennar í EES-samninginn (2007) endurspeglar að hluta til hversu flókið ákvarðanamótunarferli EES er og stjórnskipulegar kröfur í EFTA-ríkjunum. Hvort þetta hafi falið í sér skort á þátttöku eða einfaldlega eðlilegan hraða við upptöku í EES-samninginn er pólitískt túlkunaratriði.
Notuð í greiningum (11)
Aðlögun að ESB sé þegar hluti af daglegu lífi Vísir
- Staðfest Styður Ísland er þegar aðili að EES-samningnum og aðlagar sig reglulega að EES-markaðnum.
Er þetta boðlegt fyrir fullvalda þjóð? Vísir
- Þarfnast samhengis Andmælir Allar formlegar athugasemdir EES-ríkjanna í löggjafarferli ESB fara í gegnum sameiginlegu EES-nefndina til Framkvæmdastjórnarinnar.
Hvað mun ESB aðild þýða fyrir íslenskan landbúnað? Bændablaðið
- Staðfest Styður Ísland er þegar á innri markaði ESB í gegnum EES-samninginn.
Ísland á heima í ESB DV
- Staðfest Styður Ísland gerðist aðili að EES þann 1. janúar 1994.
Ísland yrði í aftursætinu, rétt eins og Samfylkingin er í aftursætinu hjá Viðreisn RÚV
- Staðfest Styður Ísland er þegar þátttakandi í efnahagslegum ávinningi Evrópu með aðild að EES-samningnum.
Já eða Nei - Tilraun til að ramma inn umræðuna Vísir
- Staðfest Styður Ísland er aðili að EES-samningnum sem veitir frjálsa för og aðgang að innri markaðinum.
Notum þau verkfæri sem nýtast okkur best Vísir
- Staðfest Styður Ísland á aðild að innri markaði ESB í gegnum EES-samninginn.
Óvissa um kostnað vegna mögulegs framhalds aðildarviðræðna RÚV
- Að hluta staðfest Styður Innleiðing löggjafar á grundvelli EES-aðildar hélt áfram í viðræðutímanum þrátt fyrir samkomulagið um að fresta stofnanabreytingum.
Sigmundur Ernir skrifar: Svona eykst sjálfstæði Íslands með ESB-aðild DV
- Að hluta staðfest Styður Ísland hefur samráðsaðgang og getur komið sjónarmiðum sínum að á undirbúningsstigi í sumum málasviðum.
Spursmál #115 — Er Ísland á leið inn í Evrópusambandið? Spursmál (mbl.is)
- Að hluta staðfest Styður Ísland er nú þegar að innleiða gamlar reglur ESB vegna mikilla tafa á innleiðingu.
„Við hefðum náð meiri árangri með því að vera innan Evrópusambandsins“ Vísir
- Staðfest Styður Ísland á aðild að ETS-viðskiptakerfinu í gegnum EES-samninginn.
- Að hluta staðfest Styður Utanríkisráðherra telur íslensk stjórnvöld ekki hafa komið nægilega snemma að ETS-ferlinu til að tryggja betri skilyrði.
- Heimildir vantar Styður Fyrri íslensk stjórnvöld hefðu mátt stíga fastar inn í ETS-samningaviðræðurnar.