Kvótahopp og ESB
Greindar 18 fullyrðingar. Niðurstöður: 10 ekki hægt að sannreyna, 5 stutt að hluta, 2 stutt af heimildum, 1 villandi. Sjónarhorn: mjög ESB-neikvæð. Heildstæðni: 35%.
Niðurstöður
Að hluta staðfest Sjavarutvegur er undanskilinn EES-samningnum og vegna theirrar undanthagu geta islensk log bannath erlendum adilum ad eiga meira en 25% (eda 33% obeint) i islenskum utgerthum. Sjávarútvegur
Astaedhan fyrir thvi ath utlendingar hafa ekki keypt upp islenskan sjavarutweg nu thegar er eingongu su ath sjavarutvegur er undanskilinn EES-samningnum. Vegna theirrar undanthagu geta islensk log enn tha bannath erlendum adilum ad eiga meira en 25% (eda 33% obeint) i islenskum utgerthum.
Fullyrðing: Sjavarutvegur er undanskilinn EES-samningnum og vegna theirrar undanthagu geta islensk log bannath erlendum adilum ad eiga meira en 25% (eda 33% obeint) i islenskum utgerthum.
Rangt er að sjávarútvegur sé eingöngu undanskilinn EES-samningnum — hann er undanþeginn sameiginlegri sjávarútvegsstefnu ESB, en fjórfrelsið (þ.m.t. frjálst flæði fjármagns og staðfesturéttur) á við um EES-ríki. EEA-LEGAL-022 og EEA-LEGAL-001 staðfesta að sjávarútvegur sé undanskilinn CFP-þætti samningsins, en frjálst flæði fjármagns er hluti EES-ramma. Íslensk takmörk á erlendri eignatöku í útgerð hvíla þannig á sérstakri íslensku löggjöf, ekki einungis á undanþágu EES-samningsins — og þau gætu mætt andstöðu ef þau brjóta gegn fjórfrelsinu.
Samhengi sem vantar
Fullyrðingin ruglar saman tveimur ólíkum hlutum: undanþágu frá sameiginlegri sjávarútvegsstefnu (sem er til staðar) og undanþágu frá fjórfrelsinu (sem gildir jafnvel innan EES). Íslenska 25%-reglan gæti komið upp í mótsögn við EES-skuldbindingar um frjálst fjármagnsflæði án þess að íslenski sjávarútvegurinn fari undir CFP.
Að hluta staðfest Staðfesturéttur ESB tryggir erlendum ESB-fyrirtækjum rétt til að stofna og reka fyrirtæki, eða kaupa upp starfandi fyrirtæki, í hvaða aðildarríki sem er á nákvæmlega sömu kjörum og heimamenn. EES/ESB-löggjöf
Staðfesturétturinn sem tryggir erlendum ESB-fyrirtækjum rétt til að stofna og reka fyrirtæki, eða kaupa upp starfandi fyrirtæki, í hvaða aðildarríki sem er á nákvæmlega sömu kjörum og heimamenn.
Fullyrðing: Staðfesturéttur ESB tryggir erlendum ESB-fyrirtækjum rétt til að stofna og reka fyrirtæki, eða kaupa upp starfandi fyrirtæki, í hvaða aðildarríki sem er á nákvæmlega sömu kjörum og heimamenn.
Staðfesturéttur ESB (grein 49 TFEU) tryggir fyrirtækjum frá öðrum aðildarríkjum rétt til að stofna og reka fyrirtæki á sömu kjörum og innlend fyrirtæki. PREC-LEGAL-002 staðfestir þessa meginreglu gegnum Jaderow- og Agegate-dómana — þjóðernisbundnar takmarkanir eru bannaðar. Hins vegar er Ísland nú þegar háð sambærilegum reglum gegnum EES-samninginn (LABOUR-DATA-001), þannig að ESB-aðild myndi ekki skapa nýjan rétt í þessu tilliti. Fullyrðingin er efnislega rétt en vantar samhengið um EES.
Samhengi sem vantar
Ísland er þegar bundið sambærilegum reglum um staðfesturétt í gegnum EES-samninginn — ESB-aðild myndi ekki skapa nýjan rétt á þessu sviði. Orðið "nákvæmlega" er of afgerandi; ríki geta sett hlutlaus skilyrði um "raunveruleg efnahagsleg tengsl" (genuine economic link) samkvæmt dómaframkvæmd.
Villandi Frjálst flæði fjármagns ESB gerir ríkjum algjörlega ókleift að banna erlendum aðilum að kaupa hlutafé í innlendum fyrirtækjum. EES/ESB-löggjöf
Frjálsu flæði fjármagns sem gerir ríkjum algjörlega ókleift að banna erlendum aðilum að kaupa hlutafé í innlendum fyrirtækjum.
Fullyrðing: Frjálst flæði fjármagns ESB gerir ríkjum algjörlega ókleift að banna erlendum aðilum að kaupa hlutafé í innlendum fyrirtækjum.
Orðið 'algjörlega' er of sterkt — það er villandi. ESB-réttur og EES-réttur banna almenn eignarhaldsbönn á grundvelli þjóðernis, en heimila takmarkanir af öryggis-, almenningshagsmunar- eða fjárhagsstöðugleikalegum ástæðum. EEA-LEGAL-008 staðfestir að frjálst fjármagnsflæði er hluti EES, en EEA-LEGAL-022 bendir til þess að mörkin séu ekki algild. Dómaframkvæmd EFTA-dómstólsins og ESB-dómstólsins hefur viðurkennt að aðildarríki geta sett takmarkanir af lögmætum almannahagsmunaástæðum.
Samhengi sem vantar
Aðildarríki ESB hafa haldið við takmarkanir á erlendri fjárfestingu í 'strategic' geirum eins og varnariðnaði, fjölmiðlum og grunnvirki — með heimild dómstólanna. Bann gegn 'strategic' eignatöku (e.d. að yfirvöld geti stöðvað yfirtöku á grunnvirki) hefur verið viðurkennt sem lögmætt. Fullyrðingin gefur í skyn algjört bann á hvers konar eignarhaldsniðursetningum, sem er rangt.
Staðfest Þegar erlend útgerð kaupir íslenskt sjávarútvegsfyrirtæki fylgja aflaheimildirnar (kvótinn) með — þetta kallast kvótahopp. Sjávarútvegur
Þegar erlend útgerð kaupir íslenskt sjávarútvegsfyrirtæki fylgja aflaheimildirnar með. Þetta kallast kvótahopp.
Fullyrðing: Þegar erlend útgerð kaupir íslenskt sjávarútvegsfyrirtæki fylgja aflaheimildirnar (kvótinn) með — þetta kallast kvótahopp.
FISH-LEGAL-003 og FISH-DATA-022 staðfesta að íslenska ITQ-kerfið leyfir kvóta að fylgja með við sölu á útgerðarfyrirtækjum — kvótinn er framseljanlegt eign sem gengur kaupum og sölu. Þetta er rétt lýsing á því hvernig kerfið virkar. Kvótahoppið sem hugtak á við þegar erlend aðili kaupir sig inn í heimarétthafa með þessum hætti.
Samhengi sem vantar
Rétt að bæta við að við núverandi íslensk lög er eignataka erlendra aðila takmörkuð (25% beint, 33% óbeint). Kvótahoppið sem vandamál væri því fyrst og fremst við ESB-aðild þar sem þessar eignatakmarkanir yrðu prófaðar gagnvart fjórfrelsinu.
Staðfest Á níunda áratugnum keyptu spænskar útgerðir upp bresk fiskiskip til að komast yfir breskan kvóta. Fordæmi
Á níunda áratugnum keyptu spænskar útgerðir upp bresk fiskiskip til að komast yfir breskan kvóta.
Fullyrðing: Á níunda áratugnum keyptu spænskar útgerðir upp bresk fiskiskip til að komast yfir breskan kvóta.
PREC-LEGAL-001 staðfestir fullyrðinguna beint. Á níunda áratugnum keyptu spænskar útgerðir bresk fiskiskip til að nýta kvóta Bretlands samkvæmt sameiginlegu sjávarútvegsstefnunni — svokölluð "quota hopping". Um 1988 voru 90–100 skip í spænskri eigu skráð í Bretlandi. Bretska þingið brást við með Merchant Shipping Act 1988, sem Evrópudómstóllinn úrskurðaði síðar andstæðan ESB-rétti í Factortame-málunum.
Samhengi sem vantar
Bakgrunnur Factortame-málanna — þ.e. spænsk kvótahopp á níunda áratugnum — er vel skjalsettur í lagafræðilegu samhengi og í almennum heimildum, en ekki í þessum staðreyndagrunni. Ástæðan er sú að gagngrunnurinn einblínir á núverandi stöðu, ekki á sögulegar forsendur.
Staðfest Bretar settu lög (Merchant Shipping Act 1988) sem kröfðust þess að skip skráð í Bretlandi væru að meirihluta í eigu breskra ríkisborgara. Fordæmi
Bretar brugðust við með lögum (Merchant Shipping Act 1988) sem kröfðust þess að skip skráð í Bretlandi væru að meirihluta í eigu breskra ríkisborgara.
Fullyrðing: Bretar settu lög (Merchant Shipping Act 1988) sem kröfðust þess að skip skráð í Bretlandi væru að meirihluta í eigu breskra ríkisborgara.
PREC-LEGAL-001 staðfestir beint að breska þingið setti Merchant Shipping Act 1988 með skilyrðum um að raunverulegir eigendur breskra fiskiskipa væru breskir ríkisborgarar eða fyrirtæki með a.m.k. 75% breskt eignarhald. PREC-LEGAL-002 staðfestir einnig þessi eignar- og ríkisborgararettarskilyrði í tengslum við Jaderow-málið. Fullyðingin er nákvæm í öllum meginatriðum — lögin kröfðust meirihlutaeignar breskra ríkisborgara í skipum skráðum í Bretlandi.
Samhengi sem vantar
Evrópudómstóllinn dæmdi lögin andstæð staðfesturétti ESB (grein 52 í Rómarsamningnum) og Bretar neyddust til að víkja skilyrðunum til hliðar. Þetta er fordæmismál um takmarkanir á fullveldi aðildarríkja gagnvart ESB-rétti.
Staðfest Evrópudómstóllinn dæmdi bresku lögin (Merchant Shipping Act 1988) ólögmæt í Factortame-málinu þar sem þau brutu gegn staðfesturétti ESB. Fordæmi
Evrópudómstóllinn dæmdi bresku lögin ólögmæt í hinu þekkta Factortame-máli, þar sem þau brutu gegn staðfesturétti ESB.
Fullyrðing: Evrópudómstóllinn dæmdi bresku lögin (Merchant Shipping Act 1988) ólögmæt í Factortame-málinu þar sem þau brutu gegn staðfesturétti ESB.
PREC-LEGAL-001 staðfestir kjarna fullyrðingarinnar. Evrópudómstóllinn úrskurðaði í Factortame-málunum (C-213/89, C-221/89) að ákvæði Merchant Shipping Act 1988 um þjóðernisskilyrði brytu í bága við staðfesturétt samkvæmt ESB-rétti. Dómurinn sló því föstu að innlend lög sem stangast á við ESB-rétt verði að víkja, jafnvel með bráðabirgðaúrræðum. Ríkisábyrgð á skaðabótum var staðfest í C-48/93 og spænskir útgerðarmenn fengu um 55 milljónir punda í bætur.
Samhengi sem vantar
Málið spannaði yfir áratug (1988–2000) og fól í sér fjölda dómsúrlausna á bæði innlendum og evrópskum vettvangi. Mikilvægt er að Ísland myndi ganga í sameiginlegu sjávarútvegsstefnuna af fúsum vilja, ólíkt Bretlandi sem var þegar aðili þegar kvótahlaup (quota hopping) átti sér stað.
Að hluta staðfest Bretar neyddust til að afnema eigin lög og borga skaðabætur til spænsku útgerðanna í kjölfar Factortame-málsins. Fordæmi
Bretar neyddust til að afnema eigin lög og borga skaðabætur til spænsku útgerðanna.
Fullyrðing: Bretar neyddust til að afnema eigin lög og borga skaðabætur til spænsku útgerðanna í kjölfar Factortame-málsins.
PREC-LEGAL-001 staðfestir að Bretar neyddust til að víkja Merchant Shipping Act 1988 til hliðar í kjölfar úrskurða Evrópudómstólsins í Factortame-málunum (C-213/89, C-221/89). Yfirdómstóll Bretlands dæmdi spænsku útgerðunum um 55 milljónir punda í skaðabætur árið 2000. Fullyðingin er í meginatriðum rétt en einföldun — Bretar afnámdu ekki lögin beint heldur voru þau dæmd andstæð ESB-rétti og skaðabætur dæmdar á grundvelli ríkisábyrðar (C-48/93). Orðalagið er ónákvæmt þar sem réttarferlið spannaði áratug.
Samhengi sem vantar
Factortame-málaröðin tók yfir áratug (1988–2000) og fólst í mörgum aðskildum dómsmálum. Skaðabótaupphæðin (um 55 milljónir punda) var áætluð og úr samningum. Mikilvægt er að Ísland myndi ganga í sameiginlegu sjávarútvegsstefnuna af fúsum vilja, ólíkt Bretum sem voru þegar aðildarríki þegar kvótaflakkið hófst.
Staðfest Eftir Factortame-málið reyndu Bretar að setja skilyrði um að útgerðir yrðu að sýna fram á raunveruleg efnahagsleg tengsl við Bretland. Fordæmi
Eftir að hafa tapað Factortame-málinu reyndu Bretar að bjarga því sem bjargað varð með því að setja skilyrði um að útgerðir yrðu að sýna fram á raunveruleg efnahagsleg tengsl við Bretland.
Fullyrðing: Eftir Factortame-málið reyndu Bretar að setja skilyrði um að útgerðir yrðu að sýna fram á raunveruleg efnahagsleg tengsl við Bretland.
PREC-LEGAL-002 staðfestir beint að Bretar reyndu að setja skilyrði um raunveruleg efnahagsleg tengsl, m.a. kröfur um löndun afla í Bretlandi og rekstur frá breskum höfnum. Þetta átti sér stað eftir og samhliða Factortame-málunum, þar sem Evrópudómstóllinn í Agegate-málinu (C-3/87) viðurkenndi að kröfur um efnahagsleg tengsl gætu verið heimilar, svo framarlega sem þær væru hlutlausar og meðalhófs gætt. PREC-LEGAL-001 staðfestir víðara samhengi Factortame-dómsmálanna.
Samhengi sem vantar
Hugtakið raunveruleg efnahagsleg tengsl hefur þróast í síðari löggjöf og dómaframkvæmd. Núgildandi reglugerð um sameiginlegu sjávarútvegsstefnuna (ESB 1380/2013) tekur á þessu m.a. með löndunarskilyrðum. Mikilvægt er að þjóðernisgrundaðar takmarkanir voru bannaðar en kröfur um efnahagsleg tengsl heimilar að ákveðnum skilyrðum uppfylltum.
Staðfest Í Jaderow-málinu (C-216/87) úrskurðaði ESB-dómstóllinn um mörk leyfilegra skilyrða um efnahagsleg tengsl útgerðar við aðildarríki. Fordæmi
Þá komu tveir stórir dómar: Jaderow-málið (C-216/87) og Agegate-málið (C-3/87).
Fullyrðing: Í Jaderow-málinu (C-216/87) úrskurðaði ESB-dómstóllinn um mörk leyfilegra skilyrða um efnahagsleg tengsl útgerðar við aðildarríki.
PREC-LEGAL-002 staðfestir beint að í Jaderow-málinu (C-216/87) úrskurðaði ESB-dómstóllinn um mörk leyfilegra skilyrða sem aðildarríki gátu sett um skráningu fiskiskipa, þar á meðal um efnahagsleg tengsl útgerðar við aðildarríki. Dómstóllinn komst að þeirri niðurstöðu að skilyrði um ríkisfang eigenda væru ólögleg en "raunveruleg efnahagsleg tengsl" (genuine economic link) gætu verið lögmæt, enda væru þau samhæf og án mismununar.
Samhengi sem vantar
Hugmyndin um "raunveruleg efnahagsleg tengsl" hefur þróast í síðari löggjöf og dómaframkvæmd. Núgildandi sameiginleg sjávarútvegsstefna (ESB 1380/2013) tekur að hluta til þessa álitaefna. Mikilvægi dómsins fyrir Ísland ræðst af því hvort kvótaspegilskapur (quota hopping) væri raunhæf áhætta fyrir íslenskan sjávarútveg innan ESB.
Staðfest Í Agegate-málinu (C-3/87) úrskurðaði ESB-dómstóllinn um mörk leyfilegra skilyrða um efnahagsleg tengsl útgerðar við aðildarríki. Fordæmi
Þá komu tveir stórir dómar: Jaderow-málið (C-216/87) og Agegate-málið (C-3/87).
Fullyrðing: Í Agegate-málinu (C-3/87) úrskurðaði ESB-dómstóllinn um mörk leyfilegra skilyrða um efnahagsleg tengsl útgerðar við aðildarríki.
PREC-LEGAL-002 staðfestir beint efni fullyrðingarinnar. Í Agegate-málinu (C-3/87, úrskurður 14. desember 1989) tók Evrópudómstóllinn afstöðu til þess hvaða skilyrði um efnahagsleg tengsl útgerða við aðildarríki væru leyfileg samkvæmt ESB-rétti. Dómstóllinn viðurkenndi að kröfur um löndun afla og rekstur frá höfnum ríkisins gætu verið heimilar, en bannaði skilyrði sem fólu í sér mismunun á grundvelli þjóðernis. Málsnúmerið og efni fullyðingarinnar eru nákvæm.
Samhengi sem vantar
Jaderow-málið (C-216/87) var hliðstætt mál dæmt sama dag og fjallaði sérstaklega um eignarréttarskilyrði skipaskráningar. Saman mynda málin tvö rammann fyrir hugtak raunverulegra efnahagslegra tengsla, sem hefur þróast verulega í síðari dómaframkvæmd og löggjaf ESB um sameiginlegu sjávarútvegsstefnuna.
Staðfest ESB-dómstóllinn úrskurðaði í Jaderow- og Agegate-málunum að skilyrði um efnahagsleg tengsl megi ekki fela í sér mismunun á grundvelli þjóðernis. Fordæmi
Dómstóllinn úrskurðaði þar að ríki mættu vissulega setja áhöfn og rekstur skipa skorður að einhverju leyti... EN dómstóllinn tók skýrt fram að þessi efnahagslegu tengsl mættu aldrei brjóta gegn réttindum evrópskra borgara. Þau mega ekki fela í sér mismunun á grundvelli þjóðernis, og þau mættu alls ekki hindra erlent fjármagn í að streyma til eigenda sinna.
Fullyrðing: ESB-dómstóllinn úrskurðaði í Jaderow- og Agegate-málunum að skilyrði um efnahagsleg tengsl megi ekki fela í sér mismunun á grundvelli þjóðernis.
PREC-LEGAL-002 staðfestir nákvæmlega efni fullyrðingarinnar. Evrópudómstóllinn úrskurðaði í Jaderow-málinu (C-216/87) að aðildarríki mættu ekki krefjast þess að raunverulegir eigendur skipa væru af tiltekinni þjóðerni, og í Agegate-málinu (C-3/87) að kröfur um þjóðerni áhafnar brytu gegn ESB-rétti. Dómstóllinn viðurkenndi hins vegar að skilyrði um efnahagsleg tengsl væru leyfileg, svo framarlega sem þau fælu ekki í sér mismunun á grundvelli þjóðernis. Fullyðingin er rétt og vel orðuð.
Samhengi sem vantar
Hugtakið raunveruleg efnahagsleg tengsl hefur þróast í síðari löggjöf, einkum reglugerð ESB 1380/2013 um sameiginlegu sjávarútvegsstefnuna. Viðeigandi þýðing fyrir Ísland veltur á hvort kvótaflakk væri raunhæf hætta miðað við landfræðilega einangrun landsins og uppbyggingu íslenska kvótakerfisins.
Staðfest ESB-dómstóllinn úrskurðaði að ekki mætti krefjast þess að meirihluti áhafnar skips væri breskir ríkisborgarar — nóg væri að þeir væru frá hvaða ESB-landi sem er. Fordæmi
Til dæmis mátti ekki einu sinni krefjast þess að áhöfnin væri meirihluti breskra ríkisborgara - það dugði að þeir væru frá hvaða ESB landi sem er.
Fullyrðing: ESB-dómstóllinn úrskurðaði að ekki mætti krefjast þess að meirihluti áhafnar skips væri breskir ríkisborgarar — nóg væri að þeir væru frá hvaða ESB-landi sem er.
PREC-LEGAL-002 staðfestir beint að Evrópudómstóllinn úrskurðaði í Agegate-málinu (C-3/87) að kröfur Breta um að a.m.k. 75% áhafnar væru breskir ríkisborgarar eða búsettir í Bretlandi brytu gegn staðfesturétti (grein 52 í Rómarsamningnum). Dómstóllinn sló þannig föstu að aðildarríki mættu ekki gera kröfur um þjóðerni áhafnar — nóg væri að áhafnarmeðlimir kæmu úr hvaða ESB-ríki sem er. Fullyðingin er nákvæm.
Samhengi sem vantar
Dómstóllinn viðurkenndi þó að aðildarríki mættu krefjast raunverulegra efnahagslegra tengsla milli skips og ríkis, t.d. að hluti afla væri landaður í viðkomandi ríki. Bann við þjóðernismismunun útilokaði ekki öll skilyrði — aðeins þau sem byggðust á þjóðerni.
Að hluta staðfest Samkvæmt dómaframkvæmd ESB-dómstólsins getur aðildarríki þvingað erlenda útgerð til að landa afla í innlendri höfn, en getur ekki þvingað hana til að skilja arðinn eftir í landinu eða stjórnað því hver á hana. Fordæmi
Niðurstaða ESB-dómstólsins var skýr: Þú getur kannski neytt erlenda útgerð til að dýfa landfestum í innlenda höfn við og við, en þú getur aldrei neytt útgerðina til að skilja arðinn eftir í landinu og þú getur ekki stjórnað hver á hana.
Fullyrðing: Samkvæmt dómaframkvæmd ESB-dómstólsins getur aðildarríki þvingað erlenda útgerð til að landa afla í innlendri höfn, en getur ekki þvingað hana til að skilja arðinn eftir í landinu eða stjórnað því hver á hana.
PREC-LEGAL-002 staðfestir kjarnaatriði fullyrðingarinnar. Í Jaderow- og Agegate-dómunum komst ESB-dómstóllinn að þeirri niðurstöðu að aðildarríki megi krefjast raunverulegra efnahagslegra tengsla, svo sem löndunarkröfu, en megi ekki mismuna á grundvelli þjóðernis. Þó tekur fullyrðingin of vítt — dómarnir fjalla um skráningarskilyrði skipa og áhafnakröfur, ekki beint um eignarhald eða arðsúthlutun. Orðalagið um að ríki geti ekki "stjórnað því hver á [útgerðina]" fer lengra en dómurinn segir beinlínis.
Samhengi sem vantar
Hugtakið "raunveruleg efnahagsleg tengsl" hefur þróast síðan í gegnum síðari löggjöf og dómaframkvæmd. Reglugerð ESB 1380/2013 um sameiginlega sjávarútvegsstefnu tekur nú að hluta á þessu. Aðrar heimildir (EEA-LEGAL-002, EEA-LEGAL-005, SOV-LEGAL-013) fjalla um EES-tengd dómstólsmál en ekki beint um sjávarútvegsdóma ESB-dómstólsins.
Staðfest ESB hvílir á fjórum frelsisréttindum (fjórfrelsið) — þar á meðal staðfesturétti og frjálsu flæði fjármagns. EES/ESB-löggjöf
ESB hvílir á fjórfrelsinu. Staðfesturétturinn sem tryggir erlendum ESB-fyrirtækjum rétt til að stofna og reka fyrirtæki... Frjálsu flæði fjármagns sem gerir ríkjum algjörlega ókleift að banna erlendum aðilum að kaupa hlutafé í innlendum fyrirtækjum.
Fullyrðing: ESB hvílir á fjórum frelsisréttindum (fjórfrelsið) — þar á meðal staðfesturétti og frjálsu flæði fjármagns.
EEA-LEGAL-003, EEA-LEGAL-022 og EEA-DATA-010 staðfesta að fjórfrelsið — vörur, þjónusta, fólk og fjármagn — er grunnur EES-samningsins og ESB. Staðfesturéttur og frjálst fjármagnsflæði eru þar meðal. Þetta er grundvallarlagaleg staðreynd sem er ótvírætt studd af heimildum.
Samhengi sem vantar
Fullyrðingin um fjórfrelsið er rétt en vísaði í áhyggjufullan þátt — að frjálst fjármagnsflæði geri það 'algjörlega ókleift' að setja takmarkanir. Það er of einföldun: aðildarríki geta sett hlutlægar og lögmætar takmarkanir af öryggis- eða almannahagsmunarástæðum án þess að brjóta gegn fjórfrelsinu.
Að hluta staðfest Fáeinar stórauðugar fjölskyldur og alþjóðlegar samsteypur eiga megnið af sjávarútveginum í Evrópu. Sjávarútvegur
Fáeinar stórauðugar fjölskyldur og alþjóðlegar samsteypur eiga megnið af sjávarútveginum í Evrópu.
Fullyrðing: Fáeinar stórauðugar fjölskyldur og alþjóðlegar samsteypur eiga megnið af sjávarútveginum í Evrópu.
FISH-DATA-025 staðfestir verulega samþjöppun eignarhalds í sjávarútvegi innan ESB — í Hollandi ráða fáar fjölskyldureknar útgerðir yfir meirihluta uppsjávarkvóta og í Spáni eru stór fyrirtæki eins og Pescanova ráðandi. Þetta styður kjarna fullyrðingarinnar. Orðalagið "fáeinar stórauðugar fjölskyldur og alþjóðlegar samsteypur eiga megnið" er þó of víðtækt — samþjöppunin er mismunandi eftir aðildarríkjum og flotahlutum. FISH-DATA-025 tekur sérstaklega fram að smásjávarútvegur sé enn mikilvægur í mörgum strandbyggðum. FISH-COMP-002 sýnir að ESB-flotinn hefur minnkað um 25% á tveimur áratugum.
Samhengi sem vantar
Samþjöppunin er alþjóðlegt fyrirbæri í atvinnusjávarútvegi, ekki séríslenskt eða sér-ESB-vandamál. Smásjávarútvegur er enn mikilvægur í mörgum ESB-strandbyggðum þrátt fyrir samþjöppun á kvótaeign. Samanburður við íslenskar aðstæður (þar sem þrír stærstu kvótaeignendur ráða yfir 45–50% af heildarkvóta) er flókinn vegna ólíkra reglna.
Að hluta staðfest ESB-réttur og staðfesturéttur ganga framar innlendum lögum aðildarríkja um kvótaúthlutanir. EES/ESB-löggjöf
Niðurstaðan er óyggjandi: ESB-réttur og staðfesturéttur trompa alltaf innlend lög um kvótaúthlutanir.
Fullyrðing: ESB-réttur og staðfesturéttur ganga framar innlendum lögum aðildarríkja um kvótaúthlutanir.
Rétt er að ESB-réttur gengur framar innlendum lögum aðildarríkja á grundvelli beins réttaráhrifa og forgangs ESB-réttar — SOV-LEGAL-013 staðfestir þetta og bendir á lykilmuninn á EFTA-dómstólnum (ráðgefandi álit) og dómstóli ESB (bindandi úrskurðir). Hins vegar er sértæka fullyrðingin um kvótaúthlutanir óstöðug: sameiginleg sjávarútvegsstefna ESB ræður úthlutun kvóta milli ríkja, en EEA-LEGAL-017 staðfestir að umsóknarríki verða að samþykkja regluverkið. Staðfesturréttur (e. right of establishment) er hluti af innri markaðsreglum. Engar heimildir fjalla sérstaklega um hvernig ESB-réttur myndi hafa áhrif á kvótaúthlutanir.
Samhengi sem vantar
Fullyrðingin blandar saman tveimur aðskildum hugtökum: (1) forgangur ESB-réttar yfir innlendum lögum og (2) áhrif á kvótaúthlutanir. Heimildir staðfesta (1) en fjalla ekki beint um (2). Sameiginleg sjávarútvegsstefna ræður skiptingu kvóta milli ríkja en innlend úthlutun er flóknara mál. Ísland er utan ESB og myndi þurfa að semja um sjávarútveg í aðildarviðræðum.
Að hluta staðfest Við ESB-aðild Íslands myndi íslenskur sjávarútvegur opnast fyrir staðfesturétti og frjálsu flæði fjármagns ESB. Sjávarútvegur
Ef Ísland gengur í ESB opnast íslenskur sjávarútvegur fyrir þessu flæði.
Fullyrðing: Við ESB-aðild Íslands myndi íslenskur sjávarútvegur opnast fyrir staðfesturétti og frjálsu flæði fjármagns ESB.
Fullyrðingin er rétt í aðalatriðum. PREC-LEGAL-002 staðfestir að ESB-aðild myndi tryggja staðfesturétt og banna þjóðernistakmarkanir á eignarhaldi í sjávarútvegi — Jaderow- og Agegate-dómarnir staðfesta þetta. TRADE-DATA-002 sýnir að EES-samningurinn nær nú þegar til mikils hluta innri markaðarins, en sjávarútvegur er undanskilinn. Þó ber að nefna að hugtakið "raunverulegt efnahagslegt tengsl" gefur aðildarríkjum ákveðin úrræði til að krefjast þess að afli sé landaður á eigin hafnarbakka.
Samhengi sem vantar
Staðfesturéttur og frjálst flæði fjármagns myndu ekki endilega leiða til erlends yfirráðs yfir kvóta — landfræðileg einangrun Íslands og uppbygging aflamarkskerfisins draga úr hættunni. Aðildarviðræður 2010–2013 fjölluðu einmitt um þessa þætti áður en þeim var frestað.