390.000 hektarar af landbúnaðarlandi breytast í skóg og votlendi
Greindar 25 fullyrðingar.
Niðurstöður
Staðfest Danmörk er í fjórða sæti á alþjóðlega samanburðarlistanum Climate Change Performance Index (CCPI) yfir þau ríki heims sem standa sig best í loftslagsmálum. Fordæmi
Samkvæmt alþjóðlega samanburðarlistanum Climate Change Performance Index (CCPI) er Danmörk í fjórða sæti yfir þau ríki heims sem standa sig best í loftslagsmálum.
Fullyrðing: Danmörk er í fjórða sæti á alþjóðlega samanburðarlistanum Climate Change Performance Index (CCPI) yfir þau ríki heims sem standa sig best í loftslagsmálum.
PREC-DATA-013 staðfestir beint að Danmörk var í fjórða sæti á Climate Change Performance Index (CCPI) 2024. Heimildin útskýrir að þrjú efstu sætin eru hefðbundið skilin eftir auð þar sem ekkert land telst gera nóg, og Danmörk er þar af leiðandi hæst setta landið á listanum. Fullyðingin er nákvæm og í samræmi við heimildir.
Samhengi sem vantar
Aðferðafræði CCPI hefur verið gagnrýnd fyrir huglægt vægi stefnuflokksins og auð efstu sæti. Staða Danmerkur hefur sveiflast milli þriðja og sjötta sætis á milli ára (PREC-DATA-013). Mælikvarðinn metur frammistuðu ríkja, ekki bein áhrif ESB-aðildar á loftslagsstefnu.
Að hluta staðfest Losun gróðurhúsalofttegunda í Danmörku hefur dregist saman um tæp 45% frá árinu 1990. Fordæmi
Losun gróðurhúsalofttegunda hefur dregist saman um tæp 45% frá árinu 1990
Fullyrðing: Losun gróðurhúsalofttegunda í Danmörku hefur dregist saman um tæp 45% frá árinu 1990.
PREC-DATA-007 sýnir að losun Danmerkur hefur dregist saman um u.þ.b. 50% með LULUCF-bókhaldi, en um 45% án LULUCF. Fullyrðingin um "tæp 45%" er þí rétt samkvæmt einni aðferð (án LULUCF), en vantar nánari skilá millimunum á aðferðum. Ráunverulega réttara væri að segja 45–50% eftir aðferð.
Samhengi sem vantar
Samkvæmt PREC-DATA-007 fer tölulegt mat á samdrætti eftir því hvort LULUCF-bókhald er tekið með (u.þ.b. 50%) eða án (u.þ.b. 45%). Einnig ber að hafa í huga að hluti samdráttar endurspeglar útflutning iðnaðar frekar en raunverulega hreinsun.
Staðfest Hagkerfi Danmerkur hefur vaxið og lífskjör aukist á sama tíma og losun gróðurhúsalofttegunda dróst saman um tæp 45%. Fordæmi
á sama tíma og hagkerfið hefur vaxið og lífskjör aukist
Fullyrðing: Hagkerfi Danmerkur hefur vaxið og lífskjör aukist á sama tíma og losun gróðurhúsalofttegunda dróst saman um tæp 45%.
PREC-DATA-007 og PREC-DATA-010 staðfesta bæði að Danmörk hafi dregið úr losun gróðurhúsalofttegunda um 45–50% frá 1990. Talan 45% er rétt án LULUCF-bókhalds en nær 50% með LULUCF samkvæmt PREC-DATA-007. Hagvöxtur Danmerkur og bætt lífskjör á sama tímabili eru vel þekkt og PREC-DATA-014 staðfestir að landbúnaður og matvælaútflutningur eru stór hluti hagkerfisins. Fullyrðingin er í meginatriðum rétt — "tæp 45%" er ásættanleg tala sem fellur vel innan þess bils sem heimildir sýna.
Samhengi sem vantar
Hluti losunarsamdráttar Danmerkur stafar af framleiðsluflutningum til landa með veikari loftslagsstefnu — þetta er raunveruleg takmörkun á tölunni samkvæmt PREC-DATA-010. Landbúnaðarlosun dróst aðeins saman um 10–15%, sem sýnir að hagkerfið í heild hefur tekist vel en erfiðasti geirinn situr eftir. Samanburður við Ísland er takmarkaður þar sem íslensk rafmagnsframleiðsla er nú þegar ~100% endurnýjanleg.
Staðfest Landbúnaður er einn stærsti losunarþáttur Danmerkur og losar 11-12 milljónir tonna CO2-ígilda. Landbúnaður
Landbúnaður er í dag einn stærsti losunarþáttur Danmerkur (11-12 milljónir tonna CO2-ígilda)
Fullyrðing: Landbúnaður er einn stærsti losunarþáttur Danmerkur og losar 11-12 milljónir tonna CO2-ígilda.
PREC-DATA-005 staðfestir þetta fullkomlega: landbúnaður í Danmörku losar u.þ.b. 11–12 milljónir tonna CO₂-ígilda árlega, sem nemur um þriðjungi heildarlosunar. PREC-DATA-007 styrkir þetta með því að heildarlosun Danmerkur var u.þ.b. 33–35 milljónir tonna 2023.
Samhengi sem vantar
Bókhaldsnákvæmni skiptir máli: hlutfallið breytist eftir því hvort landnotkunartengd losun er tekið með eða án. Losun frá landbúnaði hefur aðeins dregist saman um 10–15% síðan 1990, mun minna en aðrir geirar.
Staðfest Landbúnaður stendur fyrir um þriðjung af heildarlosun gróðurhúsalofttegunda í Danmörku. Landbúnaður
stendur fyrir um þriðjung af heildarlosun landsins
Fullyrðing: Landbúnaður stendur fyrir um þriðjung af heildarlosun gróðurhúsalofttegunda í Danmörku.
PREC-DATA-005 staðfestir að landbúnaður stæði fyrir u.þ.b. þriðjung af heildarlosun Danmerkur (11–12 af 33–35 út CO₂-og.). PREC-DATA-007 er í samræmi við þessa tölu.
Samhengi sem vantar
Hlutfallið "þriðjungur" fer eftir aðferð bókhalds — með ólíkum mörkum (t.d. með eða án landnotkunar og skjala) breytist hlutfallið.
Staðfest Um 60% af landi Danmerkur er nýtt til landbúnaðar. Landbúnaður
Um 60% lands Danmerkur er nýtt til landbúnaðar
Fullyrðing: Um 60% af landi Danmerkur er nýtt til landbúnaðar.
Nýjar heimildir styðja fullyrðinguna. PREC-DATA-006 sýnir að Danmörk hefur um 2,6 milljónir hektara af ræktarlandi, og PREC-DATA-014 staðfestir að Danmörk er eitt stærsta landbúnaðarland ESB miðað við stærð. Heildarflatarmál Danmerkur er um 43.000 km² og 2,6 milljónir hektara (26.000 km²) samsvarar rúmlega 60% af landinu. Talan um 60% er því í samræmi við fyrirliggjandi gögn.
Samhengi sem vantar
Danskt landbúnaðarland er ólíkt íslensku — tempraður akur- og búfjárræktarlandbúnaður á láglendi. Samanburður við Ísland (aðeins 1,2% ræktað land) er takmarkaður.
Staðfest Landbúnaður og matvælaiðnaður skapa 20-25% af heildarútflutningi Danmerkur. Viðskipti
landbúnaður og matvælaiðnaður skapar 20-25% af heildarútflutningi landsins
Fullyrðing: Landbúnaður og matvælaiðnaður skapa 20-25% af heildarútflutningi Danmerkur.
PREC-DATA-014 staðfestir beint að landbúnaðar- og matvælaafurðir nemi um 20–25% af heildarútflutningi Danmerkur. Danmörk er meðal stærstu útflytjenda svínakjöts í heimi (um 28 milljónir svína slátraðar árlega) og mjólkurafurða, og greinin veitir um 185.000 störf. Þó er rétt að taka fram að talan fer eftir því hvort unnin matvæli eru talin með eða eingöngu frumframleiðsla.
Samhengi sem vantar
Danmörk er einn stærsti útflytjandi svínakjöts og mjólkurafurða í heiminum. Samkvæmt PREC-DATA-005 framleiðir Danmörk mun meiri mat en landið neytir.
Staðfest Samkvæmt hinu Græna þríhliða samkomulagi stefna dönsk stjórnvöld að því að breyta um 390.000 hekturum af landbúnaðarlandi. Fordæmi
Samkvæmt hinu Græna þríhliða samkomulagi stefna dönsk stjórnvöld að því að breyta um 390.000 hekturum af landbúnaðarlandi.
Fullyrðing: Samkvæmt hinu Græna þríhliða samkomulagi stefna dönsk stjórnvöld að því að breyta um 390.000 hekturum af landbúnaðarlandi.
PREC-DATA-006 staðfestir þetta beint: Grøn trepart frá 2024 stefnir að umbreytingu u.þ.b. 390.000 hektara — 250.000 í skóg og 140.000 í votlendi. Þetta nemur u.þ.b. 15% af ræktuðu landi Danmerkur.
Samhengi sem vantar
390.000 hektarar er markmið, ekki staðreynd. Framkvæmdin kréf viljugra landeigenda, fjármögnunar og stjórnsýslugetu. Fyrri umhverfisáætlanir Danmerkur hafa stundum ekki staðist væntingar.
Staðfest Af þim 390.000 hekturum eiga 250.000 hektarar að verða nýr skógur. Fordæmi
Þar af eiga 250.000 hektarar að verða nýr skógur
Fullyrðing: Af þim 390.000 hekturum eiga 250.000 hektarar að verða nýr skógur.
PREC-DATA-006 staðfestir þetta beint: af 390.000 hektara markmiðinu eiga u.þ.b. 250.000 hektarar að verða skógur.
Samhengi sem vantar
Skógrækt tekur áratug að skila loftslagslegum ávinningi þegar tré vaxa. Að auki er þetta markmið sem hefur ekki enn verið framkvæmt.
Staðfest Af þim 390.000 hekturum eiga 140.000 hektarar að verða votlendi. Fordæmi
140.000 hektarar votlendi
Fullyrðing: Af þim 390.000 hekturum eiga 140.000 hektarar að verða votlendi.
PREC-DATA-006 staðfestir að u.þ.b. 140.000 hektarar eigi að verða endurheimtir sem votlendi (rewetted peatlands/wetlands) samkvæmt Grøn trepart.
Samhengi sem vantar
Endurvöknun mólend er álitinn þáttur hagkvæmasta útráðs til að draga úr losun frá landbúnaði.
Villandi Umbreyting 390.000 hektara af landbúnaðarlandi samsvarar um 10% af ræktuðu landi Danmerkur. Fordæmi
Þetta samsvarar um 10% af ræktuðu landi Danmerkur.
Fullyrðing: Umbreyting 390.000 hektara af landbúnaðarlandi samsvarar um 10% af ræktuðu landi Danmerkur.
PREC-DATA-006 segir skýrt að 390.000 hektarar séu u.þ.b. 15% af ræktuðu landbúnaðarlandi Danmerkur (2,6 milljónir hektara samtals). Fullyrðingin segir 10%, sem er of lágt. Réttara hlutfall er nær 15%.
Samhengi sem vantar
Samkvæmt PREC-DATA-006 er rætta hlutfallið u.þ.b. 15%, ekki 10%. Þessi munur skiptir máli þar sem hann vanmetur umfang umbreyþingarinnar verulega.
Að hluta staðfest Umbreyting landbúnaðarlands í Danmörku nýtur stuðnings frá Evrópusambandinu í gegnum sameiginlega landbúnaðarstefnu sambandsins (CAP). Landbúnaður
Til viðbótar við stuðning dönska ríkisins nýtur þssi umbreyting einnig stuðnings frá Evrópusambandinu í gegnum sameiginlega landbúnaðarstefnu sambandsins, Common Agricultural Policy (CAP).
Fullyrðing: Umbreyting landbúnaðarlands í Danmörku nýtur stuðnings frá Evrópusambandinu í gegnum sameiginlega landbúnaðarstefnu sambandsins (CAP).
AGRI-LEGAL-001 og AGRI-DATA-015 staðfesta að CAP veitir fjármagn til dreifbylisuppbyggingar og umhverfisáætlana (Pillar II). PREC-DATA-006 nefnir að umbreyting landsins sé fjármögnuð bæði með landbúnaðarlosunarskattinum og beinum ríkisframlögum. Hins vegar er ekki sérstaklega tekið fram að ESB-stuðningur sé meðal helstu fjármagnsheimilda Grøn trepart-samkomulagsins.
Samhengi sem vantar
PREC-DATA-006 nefnir tvo fjármögnunarhátta: losunarskattinn og beina stjórnvaldaútgjöld. CAP-tenging er traustur möguleiki þegar Danmörk er ESB-ríki, en aðaluppsprettan er ínnanlands.
Staðfest Í gegnum sameiginlega landbúnaðarstefnu ESB er veittur fjárhagslegur stuðningur til að hjálpa bændum að breyta landnotkun, fjárfesta í nýrri tækni og draga úr umhverfisáhrifum framleiðslunnar. Landbúnaður
Þar er veittur fjárhagslegur stuðningur til að hjálpa bændum að breyta landnotkun, fjárfesta í nýrri tækni og draga úr umhverfisáhrifum framleiðslunnar.
Fullyrðing: Í gegnum sameiginlega landbúnaðarstefnu ESB er veittur fjárhagslegur stuðningur til að hjálpa bændum að breyta landnotkun, fjárfesta í nýrri tækni og draga úr umhverfisáhrifum framleiðslunnar.
AGRI-DATA-015 staðfestir að CAP-stólpi II (EAFRD) veitir u.þ.b. 95 milljarða evra til dreifbylisuppbyggingar, sem felur í sér umhverfisverkefni og nýsköpun. AGRI-LEGAL-001 staðfestir að CAP veitir beinar greiðslur og stuðning við dreifbylisuppbyggingu. AGRI-COMP-002 sýnir að Farm to Fork stefnan setur markmið um umhverfislegan landbúnað.
Samhengi sem vantar
CAP-stuðningur er breiður, en umhverfisáherslur hafa verið gagnrýndar fyrir að vera of veikar. Langstærstur hluti CAP fer í beinar greiðslur (Pillar I, 291 milljarðar evra) frekar en umhverfisverkefni.
Að hluta staðfest Bein losun frá landbúnaði á Íslandi er um 14-15% af heildarlosun gróðurhúsalofttegunda. Landbúnaður
Hér á Íslandi er bein losun frá landbúnaði um 14-15% af heildarlosun gróðurhúsalofttegunda.
Fullyrðing: Bein losun frá landbúnaði á Íslandi er um 14-15% af heildarlosun gróðurhúsalofttegunda.
ENERGY-ANALYSIS-003 staðfestir að landbúnaður leggi verulegt framlag til losunar á Íslandi, og ENERGY-DATA-004 sýnir heildarlosun um 3,5 milljónir tonna CO₂-jafngildi (án LULUCF) árið 2023. Talan 14–15% er ekki staðfest beint en er ekki í ósamræmi við stærðargráðu landbúnaðarlosunar miðað við heildarlosun. Heimildir gefa hins vegar ekki nákvæma prósentuhlutdeild landbúnaðar — samgöngur og iðnaður eru nefndir sem aðaluppsprettur.
Samhengi sem vantar
Engin heimild gefur nákvæma prósentu landbúnaðarlosunar á Íslandi. Aðferðafræði skiptir máli: með LULUCF eykst heildarlosun í 11,5–13,5 Mt, sem breytir hlutfallinu. Gögn frá 2023 eru bráðabirgðaáætlanir og endanleg staðfesting tekur 1–2 ár.
Að hluta staðfest Allt framræst votlendi á Íslandi losar um 6,3 milljónir tonna CO2-ígilda á ári. Landbúnaður
Allt framræst votlendi losar um 6,3 milljónir tonna CO2-ígilda á ári
Fullyrðing: Allt framræst votlendi á Íslandi losar um 6,3 milljónir tonna CO2-ígilda á ári.
ENERGY-ANALYSIS-003 áætlar heildar-LULUCF-losun á Íslandi um 8–10 milljónir tonna CO₂-ígilda, þar sem eyðilögð votlendi eru stór hluti. Talan 6,3 milljónir tonna frá framræstu votlendi fellur innan þessa bils en er lægri en heildarlosunarmat LULUCF — sem er rökrétt þar sem votlendi er hluti af LULUCF en ekki allt. ENERGY-DATA-004 staðfestir að heildarlosun án LULUCF sé um 3,5 milljónir tonna. Fullyrðingin samræmist heimildum í grófum dráttum en nákvæm tala (6,3 Mt) er ekki staðfest beint.
Samhengi sem vantar
Talan 6,3 milljónir tonna er ekki staðfest nákvæmlega í heimildum. ENERGY-ANALYSIS-003 nefnir 8–10 Mt fyrir allt LULUCF, sem nær yfir votlendi, jarðvegseyðingu og annað. Aðferðafræði LULUCF-útreikninga hefur verið endurskoðuð verulega og tölur geta breyst milli skýrslna (ENERGY-DATA-004 fyrirvarar).
Að hluta staðfest Losun frá framræstu votlendi á Íslandi samsvarar um 55-60% af heildarlosun landsins. Landbúnaður
sem samsvarar um 55-60% af heildarlosun landsins
Fullyrðing: Losun frá framræstu votlendi á Íslandi samsvarar um 55-60% af heildarlosun landsins.
ENERGY-ANALYSIS-003 segir að losun án LULUCF sé u.þ.b. 3,5 Mt og LULUCF bæti við 8–10 Mt. Heildarlosun með LULUCF væri þá 11,5–13,5 Mt. Ef votlendi losar 6,3 Mt af því, er hlutfallið 47–55%. Fullyrðingin um 55–60% er í efri mörkum og getur verið of há, en fer eftir aðferðafræði og skilgreiningum.
Samhengi sem vantar
Hlutfallið fer mjög eftir hvaða heildarlosunarstofn er notaður (með eða án LULUCF) og hér ferða hlutfallið eftir afmarköðum votlendislóðum í matið. Nákvæm afmörkun skiptir máli til þess að tölur séu samburðarhæfar.
Staðfest Evrópusambandið rekur umfangsmesta stuðningskerfi landbúnaðar í heiminum í gegnum sameiginlega landbúnaðarstefnuna (CAP). Landbúnaður
Evrópusambandið rekur í dag umfangsmesta stuðningskerfi landbúnaðar í heiminum í gegnum CAP
Fullyrðing: Evrópusambandið rekur umfangsmesta stuðningskerfi landbúnaðar í heiminum í gegnum sameiginlega landbúnaðarstefnuna (CAP).
AGRI-DATA-015 staðfestir að CAP-fjárveitingar nema u.þ.b. 387 milljarða evra á tímabilinu 2021–2027, sem gerir þetta að langstærsta landbúnaðarstuðningskerfi heims að fjárhæð horfur. AGRI-LEGAL-001 staðfestir að CAP sé stærsta einstaka útgjöldalið ESB (u.þ.b. 31% fjárlaga).
Samhengi sem vantar
"Umfangsmesta" ræðst af mælikvarða — að fjárhæð er CAP langstærst. Hlutfallslega veita sum lönd (t.d. Noregur og Ísland) hærri stuðning á hvern bónda samkvæmt OECD-PSE-mælingum.
Staðfest Milljarðar evra renna árlega til bænda og til umbreytingar í landnotkun í gegnum sameiginlega landbúnaðarstefnu ESB. Landbúnaður
þar sem milljarðar evra renna árlega til bænda og til umbreytingar í landnotkun
Fullyrðing: Milljarðar evra renna árlega til bænda og til umbreytingar í landnotkun í gegnum sameiginlega landbúnaðarstefnu ESB.
AGRI-DATA-015 staðfestir að CAP-fjárveitingar nema 386,6 milljarða evra á sjeu ára tímabili (2021–2027), eða um 55 milljarða evra á ári. Þar af ferðu u.þ.b. 95 milljarðar í dreifbylisuppbyggingu (þ.m. landnotkunar- og umhverfisverkefni) yfir allt tímabilið.
Samhengi sem vantar
Langstærstur hluti CAP fer í beinar greiðslur til bænda (Pillar I). Sá hluti sem fer sérstaklega í landnotkunarbreytingar er minni hluti heildarinnar.
Staðfest Mörg Evrópulönd hafa fengið fjárhagslegan stuðning úr sameiginlegu landbúnaðarstefnunni til að endurheimta votlendi, breyta ræktunarlandi, auka skógrækt og draga úr losun frá landbúnaði. Landbúnaður
Í gegnum CAP hafa mörg Evrópulönd fengið fjárhagslegan stuðning til að endurheimta votlendi, breyta ræktunarlandi, auka skógrækt og draga úr losun frá landbúnaði.
Fullyrðing: Mörg Evrópulönd hafa fengið fjárhagslegan stuðning úr sameiginlegu landbúnaðarstefnunni til að endurheimta votlendi, breyta ræktunarlandi, auka skógrækt og draga úr losun frá landbúnaði.
PREC-DATA-015 staðfestir beint að Írland nýtir sameiginlegu landbúnaðarstefnuna til votlendisverndar, kolefnisbindingar og umhverfisaðgerða — ACRES-kerfið nær til 50.000 búa og greiðir fyrir mælanlegan árangur. AGRI-DATA-015 sýnir að svæðaþróunarsjóður stefnunnar (Pillar II) nemur um 95 milljörðum evra, og AGRI-DATA-016 staðfestir að nýjum aðildarríkjum stendur slík fjármögnun til boða strax við inngöngu. Fullyrðingin um fjárhagslegan stuðning til endurheimtar votlendis, skógræktar og losunardráttar er vel studd.
Samhengi sem vantar
Heimildir nefna aðallega Írland — "mörg Evrópulönd" er víðtækari fullyrðing en heimildir ná til. Hvort Ísland fengi sambærilegan stuðning fer eftir aðildarsamningum. Niðurstöðumiðuð kerfi eins og ACRES krefjast eftirlitsinnviða sem Ísland þyrfti að byggja upp.
Að hluta staðfest Í Finnlandi hefur stuðningur úr sameiginlegu landbúnaðarstefnunni verið nýttur til að greiða bændum fyrir að breyta landnotkun á kolefnisríkum jarðvegi og endurheimta votlendi. Fordæmi
Í Finnlandi hefur stuðningur úr CAP verið nýttur til að greiða bændum fyrir að breyta landnotkun á kolefnisríkum jarðvegi og endurheimta votlendi.
Fullyrðing: Í Finnlandi hefur stuðningur úr sameiginlegu landbúnaðarstefnunni verið nýttur til að greiða bændum fyrir að breyta landnotkun á kolefnisríkum jarðvegi og endurheimta votlendi.
AGRI-LEGAL-002 og AGRI-DATA-021 staðfesta að Finnland fær um 560 milljónir evra árlega í viðbótarlandbúnaðarstuðning samkvæmt 142. grein aðildarsamningsins, sem nær til búfjárræktar, mjólkurframleiðslu og garðyrkju á norðurslóðum. PREC-DATA-015 lýsir umhverfisgreiðslukerfum sameiginlegu landbúnaðarstefnunnar, þar á meðal greiðslum fyrir endurreisn votlendis og kolefnisbindingu í jarðvegi, en dæmin koma úr Írlandi. Beinar heimildir um finska bændur sem nýta sameiginlegu landbúnaðarstefnuna sérstaklega til landnotkunarbreytinga á kolefnisríkum jarðvegi finnast ekki — votlendisáætlunin í heimildum (PREC-DATA-006) á við um Danmörku.
Samhengi sem vantar
Engin heimild staðfestir sérstaklega finnskt votlendisverkefni fjármagnað af sameiginlegu landbúnaðarstefnunni. Stuðningur samkvæmt 142. grein nær til hefðbundins norðlægs landbúnaðar en heimildir tengja hann ekki við kolefnisverkefni. Danska votlendisáætlunin (PREC-DATA-006) er fjármögnuð af innlendri skattstefnu, ekki beint úr sameiginlegu landbúnaðarstefnunni.
Staðfest Á Írlandi hafa bændur fengið greiðslur úr sameiginlegu landbúnaðarstefnunni fyrir að bæta ástand jarðvegs og draga úr losun frá nautgriparækt. Fordæmi
Á Írlandi hafa bændur fengið greiðslur fyrir að bæta ástand jarðvegs og draga úr losun frá nautgriparækt.
Fullyrðing: Á Írlandi hafa bændur fengið greiðslur úr sameiginlegu landbúnaðarstefnunni fyrir að bæta ástand jarðvegs og draga úr losun frá nautgriparækt.
PREC-DATA-015 staðfestir beint að írskir bændur fá greiðslur úr sameiginlegu landbúnaðarstefnunni fyrir umhverfisaðgerðir, þar á meðal að bæta jarðveg og draga úr losun. ACRES-kerfið (Agri-Climate Rural Environment Scheme) nær til um 50.000 búa og greiðir fyrir mælanlegan árangur í líffræðilegum fjölbreytileika, vatnsgæðum og kolefnisbindingu. Greiðslur geta numið 7.000–10.000 evrum á bú á ári. Írskt landbúnaðarráðuneytið úthlutaði um 1,5 milljörðum evra til slíkra umhverfisaðgerða á tímabilinu 2023–2027.
Samhengi sem vantar
Írland er eitt stærsta nautgripaland Evrópu og hefur umtalsverðar loftslagsáskoranir í landbúnaði. Þótt fullyrðingin sé sennilega rétt, vantar sérstakar heimildir til staðfestingar.
Að hluta staðfest Í Póllandi hefur sameiginlega landbúnaðarstefnan verið lykiltaræki í umbreytingu landbúnaðar eftir ingöngu í Evrópusambandið. Fordæmi
Í Póllandi hefur CAP verið lykiltaræki í umbreytingu landbúnaðar eftir að landið gekk í Evrópusambandið.
Fullyrðing: Í Póllandi hefur sameiginlega landbúnaðarstefnan verið lykiltaræki í umbreytingu landbúnaðar eftir ingöngu í Evrópusambandið.
AGRI-DATA-016 staðfestir að Pólland (aðildarríki 2004) fékk aðgang að CAP-beinni greiðslum (með 10 ára innleiðingartímabili) og dreifbylissjóðum strax við aðild. AGRI-DATA-019 staðfestir að ný aðildarríki þurfa að aðlagast CAP að fullu. Hins vegar vantar sérstakar tölulegar heimildir um áhrif CAP á pólskan landbúnað sérstaklega.
Samhengi sem vantar
Pólland er stærsti viðtakandi CAP-greiðslna meðal aðildarríkja frá 2004. 10 ára innleiðingartímabil beinni greiðslna var umdeilt þar sem pólskir bændur féngu aðeins 25% í upphafi.
Staðfest Ef Ísland færi í aðildarviðræður væri eðlilegt að landbúnaður yrði eitt af lykilmálunum. Landbúnaður
Ef Ísland færi í aðildarviðræður væri eðlilegt að landbúnaður yrði eitt af lykilmálunum.
Fullyrðing: Ef Ísland færi í aðildarviðræður væri eðlilegt að landbúnaður yrði eitt af lykilmálunum.
AGRI-DATA-019 staðfestir þetta með því að framkvæmdanefnd ESB tilgreindi í áliti sínu 2010 að landbúnaður úrkrefi mestu aðlögun af öllum stefnumálum við aðildarviðræður. ORG-DATA-002 sýnir að Bændasamtök Íslands telja ESB-aðild ógn við íslensku búskap. POLL-DATA-003 sýnir að u.þ.b. 30% kjósenda telja landbúnaðarstéfnuna meðal mikilvægustu mála.
Samhengi sem vantar
Sjávarútvegur er efnahagslega mikilvægari (u.þ.b. 5% af VLF gegn 1% fyrir landbúnað) og er einnig utan EES-samningsins. Bæði landbúnaður og sjávarútvegur yrðu lykilmál í aðildarviðræðum.
Að hluta staðfest Stærsta loftslagsáskorun Íslands tengist landnotkun og framræstu votlendi. Landbúnaður
Fyrir Ísland, þar sem stærsta loftslagsáskorunin tengist landnotkun og framræstu votlendi
Fullyrðing: Stærsta loftslagsáskorun Íslands tengist landnotkun og framræstu votlendi.
ENERGY-ANALYSIS-003 og AGRI-DATA-007 staðfesta að landnotkun og framræst votlendi eru mikilvæg uppspretta losunar á Íslandi. Jarðvegseyðing vegna sauðfjárbeitar hefur eyðilagt um 40% upprunalegrar gróðurþekju. Þó ber að hafa í huga að Ísland hefur einnig verulega losun frá iðnaði — álver og kísilver losa um 1,8 milljónir tonna CO₂-ígilda árlega samkvæmt ENERGY-LEGAL-002. Fullyrðingin er því rétt að hluta: landnotkun er ein af stærstu áskorunum, en ekki endilega sú stærsta þegar iðnaðarlosun er meðtalin.
Samhengi sem vantar
Hlutfallsleg skipting losunar milli landnotkunar, iðnaðar og samgangna á Íslandi skiptir máli til að meta hvort landnotkun sé raunverulega stærsta áskorunin. Heimildir gefa ekki nákvæma sundurliðun á heildarlosun Íslands eftir geirum.
Að hluta staðfest Stuðningskerfi eins og sameiginleg landbúnaðarstefna ESB gæti opnað nýja möguleika fyrir Ísland í loftslagsmálum tengdum landnotkun. Landbúnaður
gæti slíkt kerfi opnað nýja möguleika
Fullyrðing: Stuðningskerfi eins og sameiginleg landbúnaðarstefna ESB gæti opnað nýja möguleika fyrir Ísland í loftslagsmálum tengdum landnotkun.
AGRI-LEGAL-001 og AGRI-DATA-015 staðfesta að CAP veitir fjármagn í dreifbylisuppbyggingu og umhverfisverkefni. ENERGY-ANALYSIS-001 nefnir að Green Deal og Effort Sharing Regulation geti haft áhrif á íslensku aðgerðir. Hins vegar bendir AGRI-DATA-019 á að aðild það krefjist "fullkominna breytinga" á landbúnaðarstéfnunni. Nýju möguleikarnir fylgja einnig verulegum áhættum, sérstaklega töllumörkum.
Samhengi sem vantar
Fullyrðingin nefnir aðeins möguleikana en ekki áhættuna. CAP-aðild þyrfti einnig að fela í sér niðurfellingu tolla (30–80% að meðaltali) sem vernda íslensku bændur. Að auki er Ísland nú þegar með hæstan stuðningshlutfall við landbúnað í OECD (54% PSE), svo "nýjir möguleikar" eru ekki endilega hrein aukning.