Evrópski græni sáttmálinn miðar að 55% samdrætti í losun gróðurhúsalofttegunda til 2030 og loftslagshlutleysi árið 2050. Áhrif á Ísland yrðu blendin — endurnýjanleg orka í rafmagni og húshitun er þegar langt umfram markmið ESB, en bindandi kröfur um samgöngur, landbúnað og úrgang myndu krefjast verulegra aðgerða. Kolefnistollurinn (CBAM) gæti hins vegar gagnast álframleiðslu Íslands.
Enska frumtextinn
The European Green Deal, adopted in 2019 and operationalised through the 'Fit for 55' legislative package, targets a 55% reduction in greenhouse gas emissions by 2030 (relative to 1990) and climate neutrality by 2050. For Iceland, the Green Deal's impact would be mixed: its renewable electricity and heating sectors already exceed EU targets, but the Effort Sharing Regulation would impose binding targets on transport, agriculture, and waste emissions — sectors where Iceland faces significant challenges. The Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM), phasing in from 2026, could benefit Iceland's aluminium industry if the EU imposes carbon costs on imported aluminium from non-EU competitors, effectively protecting Iceland's lower-carbon production.
Heimild
European Commission — European Green Deal; Fit for 55 legislative package
Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins ber ábyrgð á loftslagsstefnu ESB, þ.m.t. Evrópska græna sáttmálanum og „Fit for 55“ loftslagspakkanum.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
EES-tengsl löggjafar Græna sáttmálans eru metin í hverju tilviki fyrir sig, sem þýðir að Ísland gæti tekið upp ákveðna þætti hans jafnvel án aðildar að ESB. Þau sértæku markmið og skuldbindingar sem myndu gilda um Ísland sem aðildarríki ESB yrðu háð aðildarviðræðum. Pólitískur stuðningur við Græna sáttmálann hefur verið breytilegur og tímaáætlanir fyrir innleiðingu gætu breyst.
Notuð í greiningum (3)
390.000 hektarar af landbúnaðarlandi breytast í skóg og votlendi Vísir
- Að hluta staðfest Styður Stuðningskerfi eins og sameiginleg landbúnaðarstefna ESB gæti opnað nýja möguleika fyrir Ísland í loftslagsmálum tengdum landnotkun.
Ísland og ESB – sérstaða og aðildarviðræður Vísir
- Að hluta staðfest Styður Vegna þess hve hátt hlutfall endurnýjanlegrar orku er á Íslandi í samanburði við ESB er svigrúm Íslands til að minnka losun gróðurhúsalofttegunda mun minna en ESB-ríkjanna.
- Að hluta staðfest Styður Til að ná yfirlýstum markmiðum Íslands í loftslagsmálum þyrfti að grípa til hlutfallslega mun dýrari aðgerða en í ESB, og að auki þyrfti stórfelld kaup á losunarheimildum fyrir milljarða.
Segir samningsstöðu Íslands ekki sterka Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Ísland gæti aldrei gengið í Evrópusambandið nema það fengi undanþágu frá loftslagsmarkmiðum ESB.
- Að hluta staðfest Styður Loftslagskröfur ESB fela í sér gríðarlegan kostnað fyrir þjóðarbúið ef Ísland, sem hefur þegar skipt 80% af orku sinni yfir í endurnýjanlegar orkugjafar, þyrfti að ná fram frekari árangri.