Landsvirkjun
Samtök/stofnunOrkufyrirtæki
Stofnun — hlynnt ESB-aðild.
Yfirlit
Aðeins fullyrðingar sem aðilinn hefur fullyrt, verið vitnað í, eða umorðað eru taldar.
Fullyrðingar (6)
Staðfest EES-aðildin felur í sér skuldbindingu um að innleiða þær reglur sem gilda á innri markaðnum. Fullyrt EES/ESB-löggjöf
Í þeirri aðild felst sú skuldbinding að innleiða þær reglur sem gilda á innri markaðnum.
EEA-LEGAL-022 staðfestir að EES-samningurinn nái til innri markaðarins (fjórfrelsis) og kveði á um innleiðingu viðeigandi ESB-löggjafar. Samkvæmt EEA-DATA-010 hafa rúmlega 13.000 lagagerðir verið teknar upp í EES-samninginn frá 1994. Þó er mikilvægt að fullyrðingin sleppur umfangsmiklum undantekningum — EES-samningurinn nær ekki til sameiginlegrar landbúnaðarstefnu, sjávarútvegsstefnu, tollabandalags, utanríkis- og öryggismála, né peningastefnu.
Samhengi sem vantar
Innleiðingin er ekki algild — stór stefnusvið eru undanskilin EES-samningnum. Auk þess hafa EFTA-ríkin ekki atkvæðisrétt þegar reglurnar eru samdar, heldur eingöngu áhrif á undirbúningsstigi (decision-shaping en ekki decision-making).
Að hluta staðfest Innan ESB hefur endurskoðuð RED III tilskipun þegar tekið gildi og hraðað leyfisferlum varðandi uppbyggingu á endurnýjanlegri orkuvinnslu. Fullyrt Orkumál
að innan Evrópusambandsins hefur endurskoðun þessarar tilskipunar (RED III) þegar tekið gildi og hraðað leyfisferlum sem varða uppbyggingu á endurnýjanlegri orkuvinnslu.
EEA-LEGAL-018 staðfestir að endurskoðuð tilskipun um endurnýjanlega orku (RED III) hafi verið samþykkt sem hluti af «Fit for 55»-pakkanum. ENERGY-LEGAL-001 greinir frá því að Ísland hafi þegar innleitt fyrri útgáfur tilskipunarinnar í gegnum EES-samninginn. Hins vegar staðfestir engin heimild beint að RED III hafi þegar «tekið gildi» og «hraðað leyfisferlum» í ESB-ríkjum — ENERGY-ANALYSIS-001 nefnir markmiðin en ekki árangur innleiðingar. Þar að auki getur Ísland innleitt RED III í gegnum EES-samninginn og er þannig ekki háð ESB-aðild til þess, þótt EES-innleiðing dragist oft á eftir. Fullyrðingin er rétt í grunninn en vantar samhengi um framkvæmd og tengsl við EES.
Samhengi sem vantar
RED III var samþykkt en innleiðing í aðildarríkjum er enn í vinnslu — áhrif á leyfisferla eru ekki enn mælanleg. Ísland getur innleitt tilskipunina í gegnum EES-samninginn án ESB-aðildar, þótt innleiðing dragi oft á eftir. Orkuumhverfi Íslands er ólíkt flestum ESB-ríkjum — nær öll raforkuvinnsla er þegar endurnýjanleg, þannig að áhrif RED III á Ísland væru takmörkuð.
Heimildir vantar RED III tilskipunin kveður á um að leyfisveitingaferli, uppbygging og rekstur endurnýjanlegrar orkuvinnslu og tilheyrandi innviðir skuli teljast til brýnna almannahagsmuna sem þjóni lýðheilsu og almannaöryggi. Fullyrt Orkumál
Þar er kveðið á um að leyfisveitingaferlið, uppbygging og rekstur endurnýjanlegrar orkuvinnslu og tilheyrandi innviðir skuli teljast til brýnna almannahagsmuna sem þjóni lýðheilsu og almannaöryggi.
Staðreyndagrunnurinn inniheldur engar beinar heimildir um þetta tiltekna ákvæði RED III. ENERGY-LEGAL-003 og ENERGY-TREATY-001 fjalla um orkustefnu ESB og réttindi aðildarríkja, en hvorugt nefnir sérstaklega ákvæðið um almannahagsmuni í RED III. Fullyrðingin lýsir þekktu efni úr RED III en gögn til staðfestingar skortir í tiltækum heimildum.
Samhengi sem vantar
RED III tilskipunin (2023/2413) inniheldur ákvæði um almannahagsmuni en staðreyndagrunnurinn hefur ekki beina heimild til staðfestingar. Nánari greining krefst aðgangs að texta tilskipunarinnar.
Heimildir vantar Leyfisveitingaferlið fyrir virkjanir hér á landi er allt of tímafrekt og flókið — virkjunarkostir sitja fastir í ferlinu árum, jafnvel áratugum saman. Fullyrt Orkumál
Leyfisveitingaferlið, sem við höfum byggt upp hér á landi, er hins vegar allt of tímafrekt og flókið. Virkjunarkostir sitja fastir í því ferli árum, jafnvel áratugum, saman.
Fullyrðingin snýr að leyfisveitingaferlinu fyrir virkjanir á Íslandi og hversu tímafrekt það er. Engin heimild í þessum safni fjallar um orkuframkvæmdir, leyfisveitingarferli eða virkjunarleyfi á Íslandi. Heimildir fjalla um EES-lagainnleiðslu (EEA-LEGAL-007), aðlögunartímabil (EEA-LEGAL-014), starfsleyfi fagstétta (LABOUR-DATA-012) og önnur ótengd efni. Ekki er hægt að staðfesta eða hrekja fullyrðinguna á þessum grundvelli.
Samhengi sem vantar
Til að meta fullyrðinguna þyrfti heimildir um rammaáætlun, skipulagslög, umhverfismat og leyfisveitingar Orkustofnunar. Einnig þyrfti gögn um raunverulegan tíma frá umsókn til byggingar hjá tilteknum virkjunarverkefnum.
Að hluta staðfest Á þeim árum og áratugum sem virkjunarkostir bíða í leyfisveitingaferlinu heldur Ísland áfram að flytja inn og brenna jarðefnaeldsneyti. Fullyrt Orkumál
Á þeim árum og áratugum höldum við áfram að flytja inn og brenna jarðefnaeldsneyti, sem sannarlega þjónar ekki almannahagsmunum.
ENERGY-DATA-004 staðfestir að Ísland flutti inn um 800.000 tonn af jarðefnaeldsneyti árið 2023 og að jarðefnaeldsneyti standi undir 15–20% af heildarorkuþörf landsins — aðallega fyrir samgöngur og fiskiskipaflotann. Tengsl milli leyfistafa og jarðefnaeldsneytisnotkunar eru þó of einföld: meira rafmagn myndi ekki sjálfkrafa koma í stað dísilnotkunar fiskiskipaflotans eða flugs. Rafvæðing bifreiðaflotans gengur þegar hratt — 50% nýskráðra bíla voru rafknúnir 2023.
Samhengi sem vantar
Jarðefnaeldsneytisnotkun Íslands tengist einkum samgöngum og sjávarútvegi — greinum þar sem aukin raforkuframleiðsla frá virkjunum myndi ekki sjálfkrafa leysa vandann. Rafbílavæðing gengur hratt og dregur úr eldsneytisinnflutningi þegar.
Staðfest Ísland keppist við þjóðir á alþjóðavettvangi um stórfyrirtæki sem vilja nýta innlenda orku, þrátt fyrir lokað orkukerfi. Fullyrt Orkumál
því þrátt fyrir að við búum við lokað orkukerfi þá keppum við á alþjóðavettvangi um þau stórfyrirtæki sem vilja nýta orkuna okkar.
ENERGY-DATA-007 staðfestir aukna eftirspurn frá gagnamiðstöðvum og annarri nýrri starfsemi — Landsvirkjun gat ekki tekið við nýjum stórum viðskiptavinum 2024. Samkvæmt ENERGY-ANALYSIS-004 stendur álframleiðslan undir 18% útflutningsverðmæta og notar 70% raforkunnar. ENERGY-DATA-006 sýnir að Ísland hefur lægsta raforkuverð í Evrópu (€30–40/MWh á móti €120–150/MWh meðaltali ESB), sem er lykilsamkeppnisforskot. Jafnframt er rétt að orkukerfið er lokað — ENERGY-ANALYSIS-002 staðfestir að IceLink-kapall er enn á rannsóknarstigi.
Samhengi sem vantar
Orkuskortur á Íslandi er afstæður — miklar óvirkjaðar jarðhitaauðlindir eru til staðar (ENERGY-DATA-002 nefnir 1.500–2.000 MW möguleika). Samkeppnin um orkuna er raunveruleg en takmörkuð af leyfisveitingahraða, ekki af auðlindakorti.