27. grein reglugerðar ESB 1380/2013 um sameiginlega sjávarútvegsstefnu (SSS) kveður á um að hvert aðildarríki skiptir eigin fiskveiðiheimildum meðal síns fiskiskipafólks á grundvelli gagnsærra og hlutlægra viðmiðana, þ.m.t. umhverfis-, félags- og efnahagslegra þátta. Þetta þýðir að aðildarríki geta að meginreglunni til haldið eigin úthlutunarkerfum — til dæmis kvótakerfum — innan ramma SSS, þótt heildaraflamark sé ákvarðað af ESB-ráðherraráðinu.
Enska frumtextinn
Under Article 17 of the EU Common Fisheries Policy Regulation (EU) 1380/2013, each member state must allocate its national fishing opportunities (quotas received from the Council TAC decisions) among its own fleet using 'transparent and objective criteria including those of an environmental, social and economic nature.' The regulation explicitly states that criteria 'may include, inter alia, the impact of fishing on the environment, the history of compliance, the contribution to the local economy and historic catch levels.' This means that within the CFP framework, each member state retains full sovereignty over HOW it distributes its national quota — whether through individual transferable quotas (ITQs), producer organisations, pool systems, or other mechanisms. Denmark, the Netherlands, and Estonia use ITQ-like systems within the CFP. Spain and France use administrative allocation to producer organisations. The CFP sets the total catch and divides it among countries (via relative stability), but the internal distribution is a national competence. If Iceland joined the EU, it could in principle maintain its ITQ system for allocating Iceland's share of relevant TACs.
Heimild
Regulation (EU) No 1380/2013, Article 17; European Parliament Fisheries Committee studies
Reglugerð (ESB) nr. 1380/2013 um sameiginlega sjávarútvegsstefnu ESB, gefin út af framkvæmdastjórn ESB og aðgengileg í EUR-Lex.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Þótt aðildarríki geti nýtt sér framseljanlega aflakvóta (ITQ) innanlands er heildarafli (TAC) ákveðinn af ráði Evrópusambandsins á grundvelli tillagna framkvæmdastjórnarinnar sem byggja á vísindalegri ráðgjöf (frá ICES). Ísland ákveður nú eigin heildarafla einhliða á grundvelli tillagna Hafrannsóknastofnunar. Samkvæmt sameiginlegri sjávarútvegsstefnu ESB (CFP) myndi Ísland taka þátt í ákvörðunum um heildarafla en ekki stjórna þeim — sem væri grundvallarbreyting, jafnvel þótt úthlutunarkerfi aflamarksins héldist óbreytt. Þar að auki setur fordæmaréttur dómstóls Evrópusambandsins skorður við því hversu mismunandi eða takmarkandi innlend úthlutun má vera. Í úttekt á sameiginlegu sjávarútvegsstefnunni árið 2023 voru ítrekaðar áhyggjur af samþjöppun veiðigetu, óháð úthlutunaraðferð.
Notuð í greiningum (17)
25. þáttur Silfursins: Stefnt að kosningu um ESB í sumar Silfrið (RÚV)
- Að hluta staðfest Styður Innan ESB er það hvert aðildarríki sem útfærir aflaheimildir sínar og skiptir þeim milli fyrirtækja; ríkið myndi áfram stýra úthlutun og Ísland gæti haldið kvótakerfinu sínu.
Að kíkja í pakkann sem er nú þegar opinn Vísir
- Staðfest Styður Varanleg og full undanþága frá sameiginlegu sjávarútvegsstefnunni (CFP) er eitthvað sem ESB getur aldrei samþykkt án þess að kerfið hrynji
Björn hrekur fullyrðingu um afdrif sjávarauðlinda Íslendinga í ESB DV
- Að hluta staðfest Styður Samkvæmt regluverki ESB fá aðildarríki úthlutað kvóta til að tryggja sjálfbærni fiskistofna, og kvótanum er skipt milli aðildarríkja út frá ákveðnum forsendum eins og landfræðilegri stöðu.
- Staðfest Styður Það er undir aðildarríkjum ESB komið hvernig þau úthluta veiðiheimildum til útgerða innan lands.
- Að hluta staðfest Styður Sameiginleg sjávarútvegsstefna ESB gerir kröfu um gagnsæi og rekjanleika í sjávarútvegi.
- Að hluta staðfest Styður Fullyrðingin um að með ESB-aðild muni hingað koma erlend skip með erlendri áhöfn sem veiði allan fiskinn standist ekki skoðun á regluverki ESB.
- Að hluta staðfest Styður Breytingar á veiðistjórnarkerfið á Íslandi, eins og að allur afli fari á markað og rekjanleiki afla frá sjó til búðar, rúmast innan regluverks ESB.
ESB og sjávarútvegurinn: Hver á að ráða hafinu við Ísland? Vísir
- Staðfest Styður Að opna sjávarútvegskafla í aðildarviðræðum við ESB þýðir að Ísland færi hluta stjórnar fiskveiða úr íslenskri lögsögu inn í sameiginlega sjávarútvegsstefnu ESB.
- Að hluta staðfest Styður ESB-aðild myndi takmarka svigrúm Íslands til að þróa eigin vistkerfisnálgun og fjölstofnagreiningar í sjávarútvegi.
ESB-ummæli Þorgerðar í brennidepli á Alþingi Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Andmælir Utanríkisráðherra Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir lét þau ummæli falla á fundi með forvígismönnum íslenskra millilandaviðskiptaráða að í hugsanlegum aðildarviðræðum við ESB sé líklegra að sambandið tæki upp íslenska fiskveiðistjórnunarkerfið en að Íslendingar þyrftu að aðlaga sig sjávarútvegsstefnu ESB.
Hvað er í pakkanum? Heimssýn
- Staðfest Styður Varðveisla sjávarlífríkisins fellur undir sameiginlega sjávarútvegsstefnu ESB (CFP), sem er hluti af málefnasviði með einkarétt (exclusive competence).
- Að hluta staðfest Styður Samkvæmt CFP ákveður ESB nýtingu og stjórnun fiskistofna innan lögsögu aðildarríkjanna.
Hvað gerðist með „sérlausn“ Írlands? Vísir
- Staðfest Styður Sameiginlega sjávarútvegsstefnan fellur undir einokunarvald ESB samkvæmt 3. gr. TFEU (Sáttmálans um starfsemi ESB).
- Staðfest Styður Valdheimildir á sviði sjávarútvegs færðust við aðild Írlands að EB og síðar ESB til sambandsins.
Hver er reynsla Svía af 30 ára ESB aðild? Heimssýn
- Staðfest Styður Fiskveiðum í Svíþjóð er stjórnað af sjávarútvegsnefnd ESB-ríkjanna sem setur aflakvóta.
INNLIMUNARSINNA SVARAÐ (Endurbirt blogg frá 22.8.2025) Blog.is
- Staðfest Styður Aðildarríki ráða sjálf hvernig þau útdeila kvóta sínum.
Kvótahopp og ESB Vísir
- Að hluta staðfest Styður ESB-réttur og staðfesturéttur ganga framar innlendum lögum aðildarríkja um kvótaúthlutanir.
Samfylking í aftursætinu og Inga Sæland í skottinu Morgunblaðið
- Staðfest Styður Með ESB-aðild féllu fiskimiðin undir sameiginlega sjávarútvegsstefnu ESB og ákvarðanir um kvóta og stjórnun fiskistofna yrðu hluti af sameiginlegri ákvörðunartöku innan ESB.
Segir 'af og frá' að viðræður séu hafnar Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Ráðherrann taldi líklegt að Evrópusambandið myndi frekar taka upp íslenska fiskveiðistjórnunarkerfið en að Ísland þyrfti að laga sig að sameiginlegri sjávarútvegsstefnu sambandsins.
Sjávarauðlindin í ESB Vísir
- Að hluta staðfest Styður Heildarmagn veiðiheimilda fyrir tegund og svæði yrði ákveðið miðlægt innan ESB, á sama hátt og gert er í dag milli landa.
- Að hluta staðfest Styður Hvert aðildarríki hefur nær allt um það að segja hvernig þeim veiðiheimildum sem því er úthlutað er útdeilt.
- Að hluta staðfest Styður Breytingar á veiðistjórnunarkerfi Íslands sem höfundur óskar eftir rúmast innan regluverks ESB og skylda meira að segja góðan hluta þeirra.
Steinn í vegi aðildar að ESB Vísir
- Staðfest Styður Sameiginlega sjávarútvegsstefnan fellur undir yfirþjóðlegt löggjafarvald stofnana ESB.
- Staðfest Styður Þegar aðlögunarfrestir renna út verður fiskveiðistjórnun hluti af sameiginlegri stefnumörkun Evrópusambandsins og ákvarðanir teknar innan stofnanakerfis þess ásamt öðrum aðildarríkjum.
Stjórnarskráin og ESB DV
- Staðfest Styður Varðveisla líffræðilegra auðlinda hafsins innan ramma sameiginlegu sjávarútvegsstefnunnar er óskipt valdheimild ESB.
Tvær skýrslur frá 2014: Varanlegar undanþágur um sjávarútveg aldrei veittar en ekki útilokaðar RÚV
- Staðfest Styður Stofnanir ESB hafa víðtækt vald til að setja löggjöf í fiskveiðum og sambandið hefur eitt óskiptar valdheimildir yfir varðveislu auðlinda í fiskveiðistefnunni.
- Að hluta staðfest Andmælir Meginreglan í sameiginlegri sjávarútvegsstefnu ESB er sú að fiskveiðiskip skuli hafa jafnan aðgang að hafsvæðum og auðlindum í sambandinu.
- Að hluta staðfest Styður Aðildarríki ESB ákveða hvernig veiðiheimildum þeirra er úthlutað og mega til dæmis sjá til þess að bannað sé að selja fiskveiðikvóta úr landi.
- Að hluta staðfest Andmælir Ef Ísland gengur í ESB ætti að vera hægt að koma í veg fyrir að þurfa að úthluta afla til skipa í eigu erlendra aðila með svipuðum skilyrðum og gert er í löggjöf Breta og Dana til að koma í veg fyrir kvótahopp — án undanþágna.
„Við hefðum náð meiri árangri með því að vera innan Evrópusambandsins“ Vísir
- Að hluta staðfest Styður Tryggja þarf yfirráð Íslands yfir fiskveiðiauðlindinni í hugsanlegum aðildarsamningi.