Gagnrýna að aðlögunarferli sé kallað samningaviðræður
Raddir í greininni
Niðurstöður
Staðfest Evrópusambandið hefur varað við þeim misskilningi að hægt sé að semja sig frá meginlögum ESB og hafnar þessum skilningi í sínu eigin kynningarefni. EES/ESB-löggjöf
á fundinum hafi komið fram að sjálft Evrópusambandið hafi varað við þessum misskilningi í sínu eigin kynningarefni þar sem því sé algerlega hafnað að lönd geti samið sig frá meginlögum ESB
Fullyrðing: Evrópusambandið hefur varað við þeim misskilningi að hægt sé að semja sig frá meginlögum ESB og hafnar þessum skilningi í sínu eigin kynningarefni.
Heimildir staðfesta að Framkvæmdastjórn ESB lýsir aðildarviðræðum sem ferli um «skilyrði og tímasetningu» innleiðingar á regluverkinu, ekki um hvort reglurnar séu teknar upp. EEA-LEGAL-017 og EEA-LEGAL-021 vitna beint í opinbert kynningarefni framkvæmdastjórnarinnar þar sem segir að umsóknarríki samþykki regluverkið eins og það stendur við aðild. Viðræðurnar snúast þannig ekki um efni reglnanna heldur um hvenær og hvernig þær eru innleiddar.
Samhengi sem vantar
Þó ber að hafa í huga að svigrúm til aðlögunartímabila getur verið umtalsvert — Pólland fékk t.d. 12 ára aðlögun á lendiskaupum. Munurinn á «semja sig frá reglum» og «semja um hvenær reglur taka gildi» er raunverulegur en getur verið ofmetinn (EEA-LEGAL-021). Sumir lögfræðingar telja að 49. gr. sáttmálans leyfi tæknilega séð hvaða samningsniðurstöðu sem er.
Staðfest Grunnreglur Evrópusambandsins hafa lagagildi og sérhver varanleg undanþága sem eigi að halda gagnvart dómstólum verður að taka upp í frumrétt sambandsins. EES/ESB-löggjöf
grunnreglur Evrópusambandsins hefðu lagagildi og sérhver varanleg undanþága sem ætti að halda gagnvart dómstólum yrði að taka upp í svokallaðan frumrétt sambandsins
Fullyrðing: Grunnreglur Evrópusambandsins hafa lagagildi og sérhver varanleg undanþága sem eigi að halda gagnvart dómstólum verður að taka upp í frumrétt sambandsins.
SOV-LEGAL-029 staðfestir að meginreglur ESB-réttar — yfirráð ESB-laga og bein áhrif — hafa lagagildi og ganga framar innlendum lögum, þar á meðal stjórnarskrá. EEA-LEGAL-012 undirstrikar að frá Lissabon-samningnum hafa ný aðildarríki ekki fengið varanlegar undanþágur; fyrri undanþágur (t.d. Danmerkur og Írlands) voru teknar upp í bókanir við sáttmálana, sem eru hluti frumréttar. Fullyrðingin er rétt um að varanleg undanþága sem standa eigi frammi fyrir dómstólum þurfi bókun í frumrétt.
Samhengi sem vantar
EEA-LEGAL-023 sýnir að ýmis aðildarríki hafa fengið varanlegar eða hálfvaranlegar sérfyrirkomulag — bókanir Írlands og Danmerkur, viðbótarstuðningur Finnlands við landbúnað, og raunveruleg undanþága Svíþjóðar frá evru. Munurinn á «varanlegri undanþágu», «varanlegum ríkisstuðningi» og «bókun» er lagalega mikilvægur þótt hagnýt áhrif séu svipuð.
Staðfest Til þess að varanleg undanþága sé lögleg í ESB þarf samþykki allra aðildarlanda fyrir breytingu á frumrétti sambandsins. EES/ESB-löggjöf
öll aðildarlönd verða að samþykkja þá breytingu
Fullyrðing: Til þess að varanleg undanþága sé lögleg í ESB þarf samþykki allra aðildarlanda fyrir breytingu á frumrétti sambandsins.
Breytingar á frumrétti ESB (sáttmálum) krefjast samþykkis allra aðildarríkja samkvæmt venjulegu breytingarferli sáttmálanna. EEA-LEGAL-012 staðfestir að varanlegar undanþágur hafi ekki verið veittar frá Lissabon-samningnum og pólitísk samstaða sé sterk gegn nýjum undanþágum. EEA-LEGAL-023 sýnir að þær undanþágur sem til eru — bókanir Danmerkur og Írlands — voru samþykktar sem hluti af sáttmálabreytingum sem kröfðust einróma samþykkis.
Samhengi sem vantar
Sumir lögfræðingar telja að 49. gr. ESB-sáttmálans leyfi tæknilega séð hvaða samningsniðurstöðu sem er í aðildarviðræðum (EEA-LEGAL-012, EEA-LEGAL-021). Þá er einnig til svokallaður aukinn samvinnu-búnaður (326.–334. gr. TFEU) sem leyfir mismunandi þátttökustig, þótt hann sé ekki sambærilegur við varanlega undanþágu (SOV-LEGAL-031).
Að hluta staðfest Aðlögunarferli að ESB er ekki hið sama og samningaviðræður, samkvæmt samtökunum Til vinstri við ESB. EES/ESB-löggjöf
gagnrýna ríkisstjórnina og ESB-sinna fyrir að fela aðildarumsókn með því að kalla aðlögunarferli að sambandinu samningaviðræður
Fullyrðing: Aðlögunarferli að ESB er ekki hið sama og samningaviðræður, samkvæmt samtökunum Til vinstri við ESB.
Heimildir staðfesta að aðildarviðræður snúast að mestu um aðlögun — ekki um samningagerð um efni reglnanna. EEA-LEGAL-017 og EEA-LEGAL-021 sýna að Framkvæmdastjórnin sjálf lýsir ferlinu sem innleiðingu á regluverkinu. Aðgreiningin sem samtökin draga fram á sér þannig stoð. Hins vegar er það of einföldun að segja að ferlið sé «ekki samningaviðræður» — umsóknarríki semja um aðlögunartímabil, fjárhagsleg skilyrði og tæknileg atriði, sem eru raunverulegar viðræður þótt efni reglnanna sjálfra sé ekki til samningagerðar.
Samhengi sem vantar
Heimildir undirstrika að þótt 95% regluverksins sé ekki til samningagerðar, geta aðlögunartímabilin verið pólitískt og efnahagslega mikilvæg — t.d. fékk Pólland 12 ára aðlögun á landkaupum (EEA-LEGAL-021). Sigmundur Davíð Gunnlaugsson setti fram svipaða gagnrýni á Alþingi og vísaði til þess að ESB-fulltrúar hefðu sjálfir reynt að útskýra þetta á tímabilinu 2009–2013 (SOV-PARL-002).