Björn hrekur fullyrðingu um afdrif sjávarauðlinda Íslendinga í ESB

Aðildarríki fá úthlutað kvóta til að tryggja sjálfbærni fiskistofna. Kvótanum er svo skipt milli aðildarríkja út frá ákveðnum forsendum, svo sem með tilliti til landfræðilegrar stöðu.

Fullyrðing: Samkvæmt regluverki ESB fá aðildarríki úthlutað kvóta til að tryggja sjálfbærni fiskistofna, og kvótanum er skipt milli aðildarríkja út frá ákveðnum forsendum eins og landfræðilegri stöðu.

FISH-LEGAL-001 staðfestir að sameiginleg sjávarútvegsstefna ESB úthlutar kvóta til aðildarríkja og að skipting fer eftir meginreglunni um "hlutfallslegan stöðugleika" (relative stability). Fullyrðingin nefnir þó "landfræðilega stöðu" sem forsendu kvótaskiptingar, en heimildir sýna að skiptingin byggist á sögulegum veiðum (1973–1978), ekki landfræðilegri stöðu. Markmið um sjálfbærni er rétt — reglugerð 1380/2013 setur hámarksveiði (TAC) til verndar fiskistofnum.

Eins er gerð krafa um gagnsæi og rekjanleika.

Fullyrðing: Sameiginleg sjávarútvegsstefna ESB gerir kröfu um gagnsæi og rekjanleika í sjávarútvegi.

FISH-LEGAL-001 lýsir meginreglum sameiginlegrar sjávarútvegsstefnu ESB samkvæmt reglugerð 1380/2013, þar á meðal um heildaraflahámark og kvótaúthlutun. Fullyrðingin um gagnsæis- og rekjanleikakröfur er ekki beint staðfest í tiltækum heimildum — engin þeirra fjallar sérstaklega um þessa þætti stefnunnar. Slíkar kröfur eru þekktur hluti af ESB-regluverki um sjávarútveg en staðreyndagrunnurinn nær ekki til þeirra.

Slíkt muni aðeins gerast ef erlend skip skrá sig undir íslenskan fána samkvæmt íslenskum lögum, og þá bara ef íslensk lög leyfa slíkt.

Fullyrðing: Erlend skip geta aðeins veiðt í íslenskri lögsögu ef þau skrá sig undir íslenskan fána samkvæmt íslenskum lögum, og einungis ef íslensk lög leyfa slíkt.

EEA-LEGAL-022 staðfestir að sameiginleg sjávarútvegsstefna ESB er utan EES-samningsins og Ísland hefur fullveldi yfir efnahagslögsögu sinni. TRADE-DATA-023 bendir á að lög um fjárfestingu erlendra aðila takmarka eignarhald á útgerðarfyrirtækjum við íslenska ríkisborgara og EES-borgara. Hins vegar sýnir PREC-LEGAL-002 (Jaderow- og Agegate-málin) að innan ESB geta aðildarríki ekki krafist þess að eigendur skipa séu ríkisborgarar þess lands — þjóðerniskröfur brjóta gegn staðfesturétti. Fullyrðingin er rétt um núverandi ástand utan ESB en gefur ekki til kynna hvernig ESB-aðild myndi breyta myndinni.

Hann bendir á regluverk ESB í sjávarútvegi til að sýna að fullyrðingar um að með aðild muni hingað koma erlend skip með erlendri áhöfn, sem veiða allan fiskinn okkar, standist ekki skoðun.

Fullyrðing: Fullyrðingin um að með ESB-aðild muni hingað koma erlend skip með erlendri áhöfn sem veiði allan fiskinn standist ekki skoðun á regluverki ESB.

Fullyrðingin segir að ótti við erlend skip með erlendri áhöfn sem veiði allan fiskinn standist ekki skoðun á regluverki ESB. PREC-LEGAL-002 staðfestir að ESB-réttur bannar þjóðernismiðaðar aðgangshömlur (Jaderow- og Agegate-málin) en leyfir kröfur um "raunverulegt efnahagslegt tengilag" — t.d. löndun afla í landinu. Þetta styður fullyrðinguna að hluta, þar sem algerar útilokunarreglur myndu brjóta gegn staðfesturétti en einhver vernd er möguleg. FISH-LEGAL-001 og FISH-LEGAL-002 benda hins vegar á að sameiginleg sjávarútvegsstefna myndi í raun setja íslenskan sjávarútveg undir nýtt kerfi þar sem aðrar þjóðir hefðu rödd í kvótaákvörðunum.

Útgerðina sem er búin að leggja fjölmörg sjávarþorp í eyði.

Fullyrðing: Íslenska stórútgerðin hefur lagt fjölmörg sjávarþorp í eyði.

FISH-DATA-024 staðfestir mikla samþjöppun í íslenskum sjávarútvegi vegna aflamarksmarkaðarins, þar sem fáir aðilar ráða meirihluta kvótans. Samþjöppunin hefur án efa dregið úr sjávarútvegi í minni byggðarlögum, enda hefur kvóti flust frá smærri útgerðum til stórfyrirtækja. Engin heimild staðfestir þó beint að sjávarþorp hafi verið "lögð í eyði" — orðalagið er ýkt. POL-DATA-005 nefnir svæðisbundna atvinnu sem lykilþátt en tengir hana ekki við eyðingu þorpa.

Kerfið sem leggur einmitt sjávarpláss í eyði og flytur óslægðan afla í vinnslu erlendis. Það kerfi er íslensk uppfinning.

Fullyrðing: Íslenska kvótakerfið flytur óslægðan afla í vinnslu erlendis og leggur sjávarpláss í eyði.

FISH-DATA-024 staðfestir samþjöppun kvótaeignar og að stór fyrirtæki hafi fjölbreyttan rekstur — en tekur ekki beint á útflutningi óslægðs afla eða eyðingu sjávarplássanna. FISH-COMP-001 lýsir norsku kerfinu þar sem óframseljanlegir kvótar og svæðisbundin skipting er beitt til að viðhalda dreifbýlisbyggðum — sem bendir óbeint til þess að frjálst framsal kvóta geti leitt til samþjöppunar sem skaðar sjávarpláss. FISH-DATA-022 viðurkennir gagnrýni á kvótakerfið. Fullyrðingin er þó of víðtæk — heimildir staðfesta ekki beint að kerfið "flytur óslægðan afla í vinnslu erlendis" eða "leggi sjávarpláss í eyði".

Þéssar breytingar rúmist innan regluverks ESB.

Fullyrðing: Breytingar á veiðistjórnarkerfið á Íslandi, eins og að allur afli fari á markað og rekjanleiki afla frá sjó til búðar, rúmast innan regluverks ESB.

EEA-LEGAL-001 og EEA-LEGAL-022 staðfesta að sjávarútvegur fellur utan EES-samningsins og ESB-aðild myndi krefjast samræmingar við sameiginlega sjávarútvegsstefnu. FISH-LEGAL-001 sýnir að ESB-regluverk leggur áhersl á sjálfbærni og heildaraflamörk. Fullyrðingin um að gagnsæis- og rekjanleikaumbætur ­rúmist» innan ESB-regluverks er trúleg — ESB leggur áherslu á eftirlit — en staðreyndargrunnurinn inniheldur ekki nægilegar beinar heimildir um samræmanleika þessara tilkektu breytinga við ESB-regluverk.

Bendir Björn á að það voru ekki útlendingar sem komu íslensku sjávarþorpunum í eyði heldur íslenska útgerðin.

Fullyrðing: Það voru ekki útlendingar sem komu íslensku sjávarþorpunum í eyði heldur íslenska útgerðin sjálf.

POL-DATA-005 staðfestir að kvótasamþjöppun á vegum íslenskra útgerða er viðurkennt mál og FISH-LEGAL-003 lýsir gagnrýni á «kvótaakadl». Það er rétt að byggðaröskun í sjávarplássum á sér innlendar orðsakir. Þó er þetta of einfölduð — fjölþreyttar ástæður, þar á meðal flóttabúlga og hagkerfibreytingar, ráða þessu. Staðreyndargrunnurinn inniheldur ekki beinar heimildir um orsakatengsl milli kvótasamþjöppunar og eyðilegginnar sjávarþorpa.

Það sé í það minnsta «óvefengjanlega ósatt» að aðild muni sjálfkrafa hafa það í för með sér að hingað komi erlend skip með erlendar áhafnir sem leggi sjávarplássin í eyði.

Fullyrðing: Það er ósatt að ESB-aðild muni sjálfkrafa hafa í för með sér að hingað komi erlend skip með erlendar áhafnir sem leggi sjávarplássin í eyði.

Fullyrðingin hefur rétt fyrir sér að ESB-aðild myndi ekki sjálfkrafa leiða til þess að erlend skip legðu sjávarplássin í eyði — en hún einfaldar réttarstöðuna. PREC-LEGAL-002 sýnir að Evrópudómstóllinn úrskurðaði í Jaderow- og Agegate-málunum að ríkisborgaraskilyrði séu bönnuð en kröfur um "raunverulegt efnahagslegt tengsl" séu heimilar. Þetta þýðir að þjóðernis-takmörk á áhöfnum eru óheimil en ESB-ríki mega krefjast þess að aflinn sé landaður í viðkomandi landi. HOUSING-ANALYSIS-001 bendir jafnframt á að frjálst flæði vinnuafls er nú þegar tryggt gegnum EES-samninginn.

Ef eitthvað, þá er núverandi alíslenskt kvótakerfi að ná þeim markmiðum nú þegar.

Fullyrðing: Núverandi íslenskt kvótakerfi nær þegar þeim markmiðum sem andstæðingar ESB-aðildar vara við — þ.e. sjávarpláss leggjast af og fiskur er fluttur óunninn úr landi.

Fullyrðingin blandar saman tveimur aðskildum málum — fækkun sjávarútvegsstaða og útflutningi á óunnum fiski — og gefur í skyn að kvótakerfið beri eitt og sér ábyrgð. FISH-DATA-022 staðfestir að kvótakerfið hafi dregið úr offjárfestingu í flotanum og fækkað skipum, sem samræmist þeirri mynd að sjávarpláss hafi lagst af. POL-DATA-014 sýnir einnig mikla samþjöppun kvóta hjá fáum fyrirtækjum. Hins vegar skortir beina heimild um hlutfall óunninnar útflutningsvöru, og FISH-DATA-007 bendir þvert á móti til þess að hlutfall fullunninna afurða hafi hækkað úr 15% í yfir 35% milli 2005 og 2024.

Útgerðina sem gerir upp í evrum.

Fullyrðing: Sum íslensk útgerðarfyrirtæki gera upp í evrum.

TRADE-DATA-001 staðfestir að um 50% af vöruútflutningi Íslands fer til ESB og sjávarafurðir eru stærsti útflutningsflokkurinn. Þetta gerir líklegt að hluti viðskipta fari fram í evrum. FISH-DATA-024 lýsir útflutningsmiðuðum stórútgerðum sem starfa á evrópskum mörkuðum. Engin heimild staðfestir þó beint að tiltekin útgerðarfyrirtæki geri upp í evrum — fullyrðingin er ósönnuð að því leyti, þótt hún sé sennileg miðað við viðskiptamynstur.

við vitum alveg af brottkastinu, ísprósentunni, skiptaverðinu og aflandsfélögunum

Fullyrðing: Íslensk útgerð hefur nýtt sér aflandsfélög og þar hafa orðið brot tengd brottkasti, ísprósentu og skiptaverði.

FISH-DATA-024 staðfestir að stór útgerðarfyrirtæki hafi fjölbreyttan rekstur og nefnir skulda­afskriftir í kjölfar bankahrunsins, sem bendir til flókinna fjármálaviðskipta. Heimildirnar ná hins vegar ekki til aflandsfélaga beint, né staðfesta brot tengd brottkasti, ísprósentu eða skiptaverði. Fullyrðingin samanstendur af tveimur hlutum — notkun aflandsfélaga og brot í sjávarútvegi — og heimildir nægja ekki til að staðfesta þá beint.