Viktor Orri Valgarðsson
EinstaklingurStjórnmálafræðingur
Stjórnmálafræðingur
Yfirlit
Aðeins fullyrðingar sem aðilinn hefur fullyrt, verið vitnað í, eða umorðað eru taldar.
Fullyrðingar (4)
Að hluta staðfest Viktor Orri Valgarðsson stjórnmálafræðingur segir að Evrópusambandið gæti þegar að því kemur ákveðið að þurfi að ganga til nýrra viðræðna, óháð því hvað ríkisstjórnin og forseta ESB segja í dag. Tilvitnað Fullveldi
Hvað sem ríkisstjórnin og forrysta Evrópusambandsins segja í dag er alveg möguleiki að Evrópusambandið muni þegar að því kemur ákveða að það verði að ganga til nýrra viðræðna.
Rökfærslan hefur stoð í heimildum. PARTY-DATA-011 staðfestir að réttarstaða umsóknarinnar er umdeild — framkvæmdastjórnin segir hana virka en formlega afturköllun var aldrei viðurkennd. SOV-LEGAL-026 útskýrir að þjóðaratkvæðagreiðslan er ráðgefandi og engin lagaleg skylda er til að fylgja niðurstöðunni. SOV-PARL-001 vitnar í utanríkisráðherra sem segir viðræður geti hafist um áramót en það er pólitískt markmið, ekki staðfest af ESB. Sú ályktun að ESB geti krafist nýrra viðræðna á traustum lögfræðilegum grunni þar sem aðstæður hafa breyst umtalsvert frá 2009.
Samhengi sem vantar
POLITICAL-DATA-016 sýnir að stækkunarstjóri Marta Kos kallaði þetta auðveldustu aðildarviðræður og talaði ekki um nýjar viðræður — þó er það afstaða hennar, ekki bindandi ákvörðun. Réttarstaða umsóknarinnar er flókin: bréf Gunnars Braga 2015 var aldrei formlega viðurkennt en ESB hefur heldur ekki tekið formlega ákvörðun um að viðræður geti einfaldlega haldið áfram. Fordæmi skortir, enda hefur ekkert ríki áður reynt að endurvekja viðræður eftir 13 ára hlé.
Að hluta staðfest Ef ESB ákveður að þurfi að ganga til nýrra viðræðna og orðalagið í þjóðaratkvæðagreiðslunni er óbreytt, gæti ríkisstjórnin verið lent í vandræðum þar sem hún fékk einungis já við því að «halda áfram» viðræðum en ekki að ganga til viðræðna yfir höfuð. Tilvitnað Fullveldi
Ef það gerist þá er ríkisstjórnin lent í vandræðum ef þau halda þessu orðalagi vegna þess að þau fengu bara já við því að halda áfram viðræðum, ekki að ganga til viðræðna yfir höfuð
Rökfærslan byggir á raunverulegum lagalegum og pólitískum vandamálum. SOV-PARL-001 staðfestir að spurningin hljóðar «Á að halda áfram viðræðum» — orðalagið gerir ráð fyrir framhaldi eldri viðræðna. POLL-DATA-021 sýnir 10 prósentustiga mun á stuðningi eftir orðalagi og SOV-DATA-022 bendir á fordæmi stjórnarskrármálsins 2012 þar sem merking niðurstöðunnar var umdeild í áratugi. SOV-LEGAL-026 útskýrir að þjóðaratkvæðagreiðslan er ráðgefandi og Alþingi hefur lokavald. Röksemdakeðjan er trúverðug en byggir á ófullreyndu aðstæðum.
Samhengi sem vantar
Þjóðaratkvæðagreiðslan er ráðgefandi (SOV-LEGAL-026) og Alþingi gæti brugðist við ólíkt eftir aðstæðum — jafnvel efnt til nýrrar atkvæðagreiðslu ef aðstæður breytast. SOV-DATA-029 nefnir að stjórnarskrárbreyting gæti þurft að koma til áður en fullveldi er framselt, sem bætir við flækjustigi. Vandræðin sem fullyrðingin lýsir eru lögfræðilega möguleg en stjórnmálaleg raunhæfni fer eftir samhenginu — ríkisstjórn gæti rökstutt víðtækara umboð úr niðurstöðunni.
Staðfest Merking þjóðaratkvæðagreiðslunnar 2012 um stjórnarskrármálið hefur verið umdeild alveg síðan hún fór fram — deilt hefur verið um hvað nákvæmlega já þýddi. Tilvitnað Fordæmi
Við sem höfum fylgst með stjórnarskrármálinu frá upphafi vitum að það hefur verið að þrefa um merkingu þjóðaratkvæðagreiðslunnar 2012 alveg síðan þá, hvað nákvæmlega já þýddi
Heimildir staðfesta þetta skýrt. SOV-DATA-005 lýsir niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslunnar 2012 — 66,9% kusu já — og nefnir að gagnrýnendur aðgerðaleysis vísa til skýrs lýðræðislegs umboðs en verjendur þess vísa til lítillar þátttöku (48,9%) og segja stjórnarskrárbreytingar krefjist meiri samstöðu. SOV-HIST-001 lýsir áratugalangri óvirkni á Alþingi þar sem engin ákvæði drógsins hafa orðið að lögum, og nefnir gagnrýni Stjórnarskrárfélagsins á þetta sem lýðræðishalla. SOV-DATA-022 notar fordæmið sérstaklega til að sýna tvíræðni ráðgefandi atkvæðagreiðslna á Íslandi.
Samhengi sem vantar
SOV-DATA-005 nefnir að spurningarnar sex voru gagnrýndar sem leiðandi eða samsettar, sem bætir við vandamálið um merkingu niðurstöðunnar. Þjóðaratkvæðagreiðslan var ráðgefandi og Alþingi bar enga lagalega skyldu til að bregðast við. Þátttakan var 48,9% — talsvert undir venjulegri kosningaþátttöku (80–85%) — sem veikir lýðræðisleg rök.
Að hluta staðfest Óvarfærið orðalag í þjóðaratkvæðagreiðslu gæti orðið að áratugalangt þrákefli í umræðunni ef ekki er að gætt. Tilvitnað Fullveldi
Þetta getur hljómað eins og aukaatriði í dag en við gætum farið að þrefa um þetta næstu áratugina.
Fordæmið frá 2012 styður rökfærsluna. SOV-HIST-001 og SOV-DATA-005 sýna að merking þjóðaratkvæðagreiðslunnar 2012 hefur verið umdeild í rúman áratug og engri niðurstöðu hefur verið fylgt eftir — beint íslenskt fordæmi um þetta vandamál. POLL-DATA-010 og POLL-DATA-022 staðfesta að orðalag hefur mælanleg áhrif á mældan stuðning (8–12 prósentustig), sem sýnir að orðalagsvandinn er raunverulegur. SOV-DATA-022 bendir á að þjóðaratkvæðagreiðslan er ráðgefandi, sem eykur hættuna á túlkunardeilum eftir á.
Samhengi sem vantar
Fullyrðingin er spá og byggir á hliðstæðu við 2012 — en aðstæðurnar eru ekki endilega sambærilegar. ESB-þjóðaratkvæðagreiðslan varðar afmarkað utanríkisstefnuatriði á meðan 2012 varðaði heila stjórnarskrá. Ef niðurstaðan verður skýr og þátttakan há gætu túlkunardeilur verið minni. POLL-DATA-021 sýnir þó 10 prósentustiga mun á stuðningi eftir orðalagi, sem bendir til þess að raunverulegur grundvöllur sé fyrir áhyggjum.