Þann 20. október 2012 var haldin ráðgefandi þjóðaratkvæðagreiðsla um tillögur Stjórnlagaráðs að nýrri stjórnarskrá. Í fyrstu spurningunni — hvort tillögurnar skyldu lagðar til grundvallar — greiddu 66,9% atkvæði með (49.486 já á móti 24.521 nei) við 48,9% þátttöku. Þrátt fyrir skýran meirihluta hefur ekkert Alþingi lögfest tillögurnar.
Enska frumtextinn
On 20 October 2012, Iceland held a six-question advisory referendum on constitutional reform proposals drafted by the Stjórnlagaráð (Constitutional Council). The first and most significant question — 'Do you wish the proposals of the Constitutional Council to form the basis of a new Constitution?' — received 66.9% yes votes (49,486 yes vs 24,521 no). All six questions received majority yes votes. Turnout was 48.9% (115,890 of approximately 237,000 eligible voters), significantly lower than typical parliamentary election turnout of 80–85%. The referendum was advisory (ráðgefandi), not legally binding, as the Icelandic constitution does not provide for binding referendums on policy questions. Despite the clear majority in favour, no subsequent Alþingi has enacted the draft into law.
Heimild
Landskjörstjórn (National Electoral Commission) — Official results of the 20 October 2012 referendum
Landskjörstjórn er opinber stofnun sem annast framkvæmd kosninga og þjóðaratkvæðagreiðslna á Íslandi og birtir opinberar niðurstöður.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Þar sem þjóðaratkvæðagreiðslan var ráðgefandi bar Alþingi enga lagalega skyldu til að bregðast við niðurstöðunum. Gagnrýnendur aðgerðaleysis halda því fram að lýðræðislegt umboð hafi verið skýrt; verjendur aðgerðaleysis vísa til lítillar kjörsóknar og halda því fram að stjórnarskrárbreytingar krefjist víðtækari samstöðu. Spurningarnar sex voru einnig gagnrýndar fyrir að vera leiðandi eða samsettar.
Notuð í greiningum (4)
Erum við tilbúin fyrir ESB-viðræður? Sjö lykiláhættuþættir Vísir
- Að hluta staðfest Styður Þjóðin hefur samþykkt nýja stjórnarskrá í þjóðaratkvæðagreiðslu sem Alþingi hefur ekki lögfest.
Óvarfærið orðalag geti orðið til vandræða í áratugi Vísir
- Staðfest Styður Merking þjóðaratkvæðagreiðslunnar 2012 um stjórnarskrármálið hefur verið umdeild alveg síðan hún fór fram — deilt hefur verið um hvað nákvæmlega já þýddi.
- Að hluta staðfest Styður Óvarfærið orðalag í þjóðaratkvæðagreiðslu gæti orðið að áratugalangt þrákefli í umræðunni ef ekki er að gætt.
Thjodaratkvaedasgreidslan olikleg 29. agust Blog.is
- Að hluta staðfest Andmælir Aldrei áður hefur Alþingi efnt til þjóðaratkvæðagreiðslu á lýðveldistíma.
Treystu þjóðinni — Opið bréf til forsætisráðherra Íslands Vísir
- Staðfest Styður Í þjóðaratkvæðagreiðslunni 2012 um nýja stjórnarskrá samþykktu yfir 2/3 hlutar kjósenda (67%) að tillögurnar skyldu verða grundvöllur nýrrar stjórnarskrár Íslands.
- Að hluta staðfest Styður Alþingi hefur ekki enn virt úrslit þjóðaratkvæðagreiðslunnar 2012 um nýja stjórnarskrá.
- Staðfest Styður Tillögurnar að nýrri stjórnarskrá inniheldu ákvæði um jafnt vægi atkvæða.