Þrátt fyrir að 66,9% studdu frumvarp Stjórnlagaráðs í ráðgefandi þjóðaratkvæðagreiðslu 2012 hafa engin ákvæði þess verið lögfest. Miðju-hægri ríkisstjórnir frá 2013 lögðu frumvarpið til hliðar eða lögðu fram hlutalausnir sem aldrei náðu fram að ganga og Stjórnarskrárfélagið hefur lýst aðgerðaleysinu sem lýðræðishalla.
Enska frumtextinn
Following the 2012 advisory referendum in which 66.9% supported using the Constitutional Council's draft as the basis for a new constitution, successive Alþingi sessions have failed to enact constitutional reform. The centre-right government of Sigmundur Davíð Gunnlaugsson and Bjarni Benediktsson (2013–2016) effectively shelved the draft, arguing it needed further expert review. Subsequent governments (2016–2017, 2017–2021, 2021–2024) introduced partial constitutional bills — notably on natural resources and electoral reform — but none passed into law. The Stjórnarskrárfélagið (Constitutional Society) and other civil society organisations have campaigned to honour the referendum result, framing parliamentary inaction as a democratic deficit. As of early 2026, no provisions of the 2011 draft have been enacted, making it one of the most protracted constitutional reform efforts in modern European democracies.
Heimild
Stjórnarskrárfélagið (Constitutional Society of Iceland); Alþingi parliamentary records; Thorvaldur Gylfason, 'Democracy on Ice' (openDemocracy, 2016)
Stjórnarskrárfélagið er íslenskt borgarafélag sem baráttuaðili fyrir innleiðingu á frumvarpi Stjórnlagaráðs og virðingu við niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslunnar 2012.
Skoða heimild ↗Fyrirvarar
Hvort Alþingi hafi verið skylt að fara eftir ráðgefandi þjóðaratkvæðagreiðslu er spurning um stjórnmálaheimspeki, ekki lögfræði. Sumir stjórnarskrárfræðingar halda því fram að drögin hafi haft tæknilega ágalla sem kröfðust endurskoðunar. Lítil kjörsókn (48,9%) veikir rökin fyrir lýðræðislegu umboði, þótt tveggja þriðju hluta meirihluti meðal þeirra sem kusu sé umtalsverður. Málið er enn pólitískt ágreiningsefni.
Notuð í greiningum (11)
Að kíkja undir pilsfaldinn hjá Maddömunni í Brüssel Blog.is
- Að hluta staðfest Styður Breytingar á stjórnarskrá sem áttu að heimila ESB-umsókn féllu niður þegar ríkisstjórnin missti þingmeirihluta 2013.
Blekkingaleikurinn mikli Miðflokkurinn
- Að hluta staðfest Styður Fyrsta vinstristjórnin fórnaði kjörtímabilinu í deilur um ESB og stjórnarskrá.
Engin samtöl hafi átt sér stað um fiskveiðikommissar Vísir
- Að hluta staðfest Styður Stjórnarandstaðan hefur komið í veg fyrir að auðlindaákvæði yrði sett í stjórnarskrá, samkvæmt ráðherranum.
Erum við tilbúin fyrir ESB-viðræður? Sjö lykiláhættuþættir Vísir
- Að hluta staðfest Styður Þjóðin hefur samþykkt nýja stjórnarskrá í þjóðaratkvæðagreiðslu sem Alþingi hefur ekki lögfest.
Óvarfærið orðalag geti orðið til vandræða í áratugi Vísir
- Staðfest Styður Merking þjóðaratkvæðagreiðslunnar 2012 um stjórnarskrármálið hefur verið umdeild alveg síðan hún fór fram — deilt hefur verið um hvað nákvæmlega já þýddi.
- Að hluta staðfest Styður Óvarfærið orðalag í þjóðaratkvæðagreiðslu gæti orðið að áratugalangt þrákefli í umræðunni ef ekki er að gætt.
Raunveruleg svik við fullveldi þjóðarinnar Vísir
- Staðfest Styður Þjóðaratkvæðagreiðsla um nýja stjórnarskrá fór fram á Íslandi og niðurstöðurnar hafa ekki verið teknar upp af ríkisstjórn.
Segir það dellu að aðildarviðræður séu hafnar Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Stjórnarandstöðuflokkarnir komu í veg fyrir að þjóðin fengi eðlileg afnot og gjöld fyrir auðlindirnar
- Að hluta staðfest Styður Stjórnarandstöðuflokkarnir hafa komið í veg fyrir að auðlindaákvæði verði sett í stjórnarskrána
Stjórnarskráin bannar ESB-aðild Blog.is
- Að hluta staðfest Styður Samhliða aðildarferlinu sem hófst í júlí 2009 var unnið að breytingu á íslenska stjórnarskránni til að heimila ESB-aðild.
- Að hluta staðfest Styður Það reyndist tilgangslaust á árunum 2009 til 2013 að breyta stjórnarskránni án samvinnu allra flokka.
- Að hluta staðfest Styður Enginn vinnur nú að breytingum á stjórnarskránni sem heimilaðar gætu ESB-aðild.
Thjodaratkvaedasgreidslan olikleg 29. agust Blog.is
- Að hluta staðfest Andmælir Aldrei áður hefur Alþingi efnt til þjóðaratkvæðagreiðslu á lýðveldistíma.
Þorgerður segir ESB bera virðingu fyrir ferli Íslands Morgunblaðið
- Að hluta staðfest Styður Stjórnarandstöðuflokkarnir á Alþingi hafa komið í veg fyrir að auðlindaákvæði verði sett í stjórnarskrána.
Treystu þjóðinni — Opið bréf til forsætisráðherra Íslands Vísir
- Staðfest Styður Í þjóðaratkvæðagreiðslunni 2012 um nýja stjórnarskrá samþykktu yfir 2/3 hlutar kjósenda (67%) að tillögurnar skyldu verða grundvöllur nýrrar stjórnarskrár Íslands.
- Að hluta staðfest Styður Alþingi hefur ekki enn virt úrslit þjóðaratkvæðagreiðslunnar 2012 um nýja stjórnarskrá.