Gagnrýnendur
Samtök/stofnunAndmælendur
Stofnun
Yfirlit
Aðeins fullyrðingar sem aðilinn hefur fullyrt, verið vitnað í, eða umorðað eru taldar.
Fullyrðingar (5)
Að hluta staðfest Gagnrýnendur telja að með lögum um stafræna þjónustu (DSA) færist raunverulegt eftirlitsvald, þ.e. hluti af framkvæmdavaldinu, út fyrir Noreg. Umorðað Fullveldi
Gagnrýnin snýst þó um að með DSA færist raunverulegt eftirlitsvald, þ.e. hluti af framkvæmdavaldinu, út fyrir Noreg.
EEA-LEGAL-009 staðfestir að Eftirlitsstofnun EFTA (ESA) hefur eftirlitsvald yfir EES/EFTA-ríkjum sem samsvarar hlutverki Framkvæmdastjórnar ESB. Þetta þýðir að eftirlitsvald fer nú þegar út fyrir landamæri EES/EFTA-ríkja í ákveðnum málum. EEA-LEGAL-002 undirstrikar að EFTA-ríki taka upp innri markaðslöggjöf án atkvæðisréttar. Fullyrðingin endurspeglar raunverulegar áhyggjur um fullveldisflutning, en heimildir benda til þess að þetta mynstur sé ekki nýtt með DSA — ESA hefur þegar sambærilegt eftirlitshlutverk. Sérstakar áhyggjur gagnrýnenda um DSA-eftirlitsvald eru ekki staðfestar í tiltækum heimildum.
Samhengi sem vantar
Heimildir staðfesta almennt fullveldismynstur EES en ekki sérstaklega DSA-gagnrýni í Noregi. DSA kann að fela í sér sérstakt eftirlitsvald (t.d. bein heimild Framkvæmdastjórnar ESB til aðgerða gegn risastórum netmiðlum) sem gæti verið frábrugðið hefðbundnu EES-eftirliti — þetta er ekki rætt í heimildum.
Netpakki Evrópusambandsins Blog.is
Staðfest ESB-aðild gæti leitt til þess að erlendir aðilar fengju aukinn aðgang að íslenskum fiskimiðum Umorðað Sjávarútvegur
Gagnrýnendur telja að slíkt muni leiða til þess, að erlendir aðilar fengju aukinn aðgang að íslenskum fiskimiðum
Jafnréttisregla CFP um aðgang að hafsvæðum (equal access principle) er vel skráð. FISH-LEGAL-002 staðfestir að efnahagslögsaga Íslands yrði hluti af CFP-kerfinu við aðild. FISH-DATA-032 útskýrir að ESB-skip mega veiða í efnahagslögsögu aðildarríkja utan 12 sjómílna. PREC-LEGAL-002 og FISH-LEGAL-006 (Factortame-málin) sýna fordæmi þar sem eignar- og þjóðernistakmarkanir á fiskveiðiréttindum voru felldar úr gildi af dómstólum ESB. FISH-PREC-004 sýnir reynslu Írlands þar sem erlendir aðilar fá veruleg veiðiréttindi í írskri lögsögu.
Samhengi sem vantar
Aðildarsamningur gæti falið í sér aðlögunarákvæði og sérstök skilyrði um fiskveiðar, eins og gerðist í viðræðunum 2010–2013. Jafnframt gætu «genuine economic link» skilyrði (PREC-LEGAL-002) takmarkað kvótaflutning. Umfang erlends aðgangs yrði háð samningarniðurstöðum, ekki sjálfvirk afleiðing aðildar.
Ungt fólk, sjávarútvegur og framtíð íslensks efnahagslífs Vísir
Að hluta staðfest ESB-aðild gæti skapað hvata til að færa fiskvinnslustörf nær stærri mörkuðum innan Evrópu, með neikvæðum áhrifum á störf í fiskvinnslu á Íslandi Umorðað Sjávarútvegur
Ef hvatar skapast til að færa vinnslu nær stærri mörkuðum innan Evrópu gæti það haft umtalsverð neikvæð áhrif á störf í fiskvinnslu hér á landi.
FISH-DATA-007 sýnir að fiskvinnsla á Íslandi hafi þróast í átt að hærra virðisauka, þar á meðal ferskum afurðum sem eru tímaháðar og henta betur til vinnslu nálægt upprunastað. PREC-HIST-014 sýnir reynslu Bretlands þar sem viðskiptahindranir eftir Brexit ollu erfiðleikum við útflutning, sem bendir til þess að viðskiptafrelsi ESB gæti auðveldað tilfærslu. FISH-DATA-034 staðfestir mikilvægi sjávarútvegs utan höfuðborgarsvæðisins. Röksemdafærslan er skynsamleg en mótrök eru sterk: landfræðileg afstaða Íslands og ferski markaðurinn draga úr hvata til tilfærslu.
Samhengi sem vantar
Þróunin í átt að ferskum afurðum (35%+ af útflutningi skv. FISH-DATA-007) veikir forsendur tilfærslu, þar sem fersk vara þarf að vinnslast nálægt upprunastað. Fiskvinnslustörf hafa fækkað vegna sjálfvirkni (FISH-DATA-034) óháð ESB-aðild. Engin rannsókn í heimildum greinir sérstaklega áhrif ESB-aðildar á staðsetningu fiskvinnslu á Íslandi.
Ungt fólk, sjávarútvegur og framtíð íslensks efnahagslífs Vísir
Að hluta staðfest Við ESB-aðild gæti hluti arðsins af veiðum og vinnslu flust frá íslensku hagkerfi til annarra ríkja Umorðað Sjávarútvegur
Með slíku gæti hluti arðsins af veiðum og vinnslu flust frá íslensku hagkerfi til annarra ríkja.
FISH-PREC-004 sýnir fordæmi Írlands þar sem erlendir aðilar fá umtalsverðan hluta veiðiréttinda í írskri lögsögu eftir ESB-aðild. FISH-LEGAL-006 (Factortame) sýnir að þjóðernistakmarkanir á eignarhaldi fiskveiðiskipa séu óheimilar innan ESB. FISH-LEGAL-002 staðfestir að efnahagslögsaga yrði hluti CFP. Þessi fordæmi styðja að arðsflutningur sé möguleiki. Á hinn bóginn sýnir FISH-DATA-032 að innri kvótaúthlutun sé á valdi hvers ríkis, sem takmarkar arðsflutning að einhverju leyti.
Samhengi sem vantar
Umfang arðsflutnings yrði háð aðildarsamningi og innri kvótaúthlutun. FISH-DATA-032 sýnir að ríki haldi stjórn á innri úthlutun, en jafnréttisreglan um aðgang að hafsvæðum (utan 12 sjómílna) myndi opna íslenskar miðar. Spágildi fullyrðingarinnar takmarkast af óvissu um samningsskilyrði.
Ungt fólk, sjávarútvegur og framtíð íslensks efnahagslífs Vísir
Staðfest Gagnrýnendur telja að sjávarútvegur sé svo stór og sértækur þáttur í íslensku hagkerfi að áhættan af ESB-aðild sé meiri en víða annars staðar Umorðað Sjávarútvegur
Gagnrýnendur leggja þó áherslu á að í tilfelli Íslands sé sjávarútvegur svo stór og sértækur þáttur í hagkerfinu að áhættan af slíkum breytingum sé meiri en víða annars staðar.
POL-DATA-014 staðfestir að LÍÚ (sem kemur fram fyrir gagnrýnendur) leggi áherslu á þessi sjónarmið og hafi varið 500 milljónum króna í andstöðuherferð. FISH-DATA-021 sýnir að Ísland sé næststærsta sjávarútvegsveldið í Evrópu og með langmesta afla á mann (2.800 kg á móti 9 kg meðaltal ESB). PREC-HIST-014 undirstrikar mismuninn: sjávarútvegur er ~0,1% af VLF Bretlands á móti ~8% á Íslandi. Gögn staðfesta þannig bæði að þetta viðhorf sé raunverulegt hjá gagnrýnendum og að sjávarútvegur sé hlutfallslega mun stærri á Íslandi en í samanburðarlöndum.
Samhengi sem vantar
Hlutdeild sjávarútvegs í VLF hefur farið minnkandi (úr 15% 1990 í ~8% 2024 skv. FISH-DATA-003 og FISH-DATA-034). Ferðaþjónusta er nú stærri útflutningsgrein. Áhættumatið fer eftir hvaða hlutfallstölur eru notaðar og hvort horft er á beint eða óbeint framlag geirans.
Ungt fólk, sjávarútvegur og framtíð íslensks efnahagslífs Vísir