Altinget.no
FjölmiðillNorskur fréttavefur
Stofnun
Yfirlit
Aðeins fullyrðingar sem aðilinn hefur fullyrt, verið vitnað í, eða umorðað eru taldar.
Fullyrðingar (13)
Heimildir vantar Ríkisstjórn Donalds Trump vill halda Íslandi utan Evrópusambandsins vegna þess að innganga myndi veikja samningsstöðu Bandaríkjanna gagnvart Íslandi í viðskiptum og skaða varnarmál Bandaríkjanna. Umorðað Fullveldi
Ríkisstjórn Donalds Trump, forseta Bandaríkjanna, vill halda Íslandi utan Evrópusambandsins, þar sem innganga myndi veikja samningsstöðu Bandaríkjanna gagnvart Íslandi hvað varðar viðskipti og koma niður á varnarmálum Bandaríkjanna.
Fullyrðingin byggir á ónafngreindum heimildum sem ekki er hægt að staðfesta.
Samhengi sem vantar
Opinber afstaða Bandaríkjanna hefur verið sú að ESB-aðild sé fullveldisákvörðun Íslands. Fullyrðingin byggir á fréttaflutningi Altinget.no sem vitnar í ónafngreinda heimildaraðila, ekki í opinberar yfirlýsingar frá Trump-stjórninni. Bandaríkin eiga nána ESB-bandamenn (Frakkland, Þýskaland, Holland) og NATO-bandamenn utan ESB (Noregur, Tyrkland), sem bendir til þess að ESB-aðild stangist ekki endilega á við hagsmuni Bandaríkjanna.
Að hluta staðfest Bandarískur ráðgjafi Nigels Farage, formanns breska flokksins Reform, hefur komið tvisvar til Íslands á árinu 2026. Umorðað Fullveldi
Bandarískur ráðgjafi breska stjórnmálamannsins Nigel Farage, formanns breska flokksins Reform, er sagður hafa komið tvisvar sinnum til Íslands á þessu ári.
PARTY-DATA-022 og PARTY-DATA-012 staðfesta bæði að pólitískur ráðgjafi með tengsl við Nigel Farage hafi komið tvisvar til Íslands á fyrsta ársfjórðungi 2026 — samkvæmt fréttum Heimildarinnar, Stundarinnar og Altinget.no. Fullyrðingin kallar viðkomandi «bandarískan ráðgjafa» en heimildir nefna ráðgjafann ekki sem Bandaríkjamann, heldur sem «political advisor with connections to Nigel Farage» án þjóðernis. Farage er heldur ekki formaður Reform UK heldur heiðursforseti flokksins.
Samhengi sem vantar
Þjóðerni ráðgjafans er óstaðfest í heimildum — fullyrðingin kallar hann «bandarískan» en heimildir lýsa eingöngu tengslum við Farage. Hvorki Miðflokkurinn né Sjálfstæðisflokkurinn hafa staðfest eða neitað fundunum. Heimildir eru fréttamiðlar, ekki opinberar staðfestingar.
Að hluta staðfest Ráðgjafi Nigels Farage hefur rætt við íslenska stjórnmálamenn í Miðflokknum og Sjálfstæðisflokknum. Umorðað Flokkastefnur
Sá ráðgjafi er sagður hafa rætt við íslenska stjórnmálamenn í Miðflokknum og Sjálfstæðisflokknum.
PARTY-DATA-022 og PARTY-DATA-012 staðfesta að ráðgjafi tengdur Nigel Farage heimsótti Ísland tvisvar snemma árs 2026 og hitti fulltrúa Miðflokksins. Hins vegar segja heimildir að tengsl við Sjálfstæðisflokkinn séu óstaðfest — PARTY-DATA-022 notar orðalagið «possibly Sjálfstæðisflokkurinn» og hvorugur flokkur hefur staðfest fundi opinberlega. Fullyrðingin setur samskipti við báða flokka fram sem staðreynd, en heimildir styðja aðeins Miðflokkshlutann að fullu.
Samhengi sem vantar
Sjálfstæðisflokkurinn hefur ekki tjáð sig opinberlega um fréttirnar. Hvorki Miðflokkurinn né Sjálfstæðisflokkurinn hafa staðfest eða neitað fundum. Alþjóðleg pólitísk samskipti eru eðlilegur hluti af lýðræðislegri starfsemi og fela ekki endilega í sér óeðlileg afskipti.
Þarfnast samhengis Það er í hag Bandaríkjanna að halda ríkjum Evrópu utan ESB og einöngruðum, samkvæmt Altinget. Umorðað Fullveldi
það sé í hag Bandaríkjanna að halda ríkjum Evrópu utan ESB og einöngruðum
Þessi fullyrðing er sett fram sem almenn staðhæfing um hagsmuni Bandaríkjanna, en samkvæmt SOV-DATA-008 hefur opinber afstaða Bandaríkjanna verið sú að ESB-aðild sé fullveldisákvörðun viðkomandi landa. Bandaríkin eiga nána bandamenn bæði innan ESB (Frakkland, Þýskaland) og utan þess (Noregur), sem bendir til þess að ESB-aðild stangist ekki endilega á við bandaríska hagsmuni. Fullyrðingin er villandi vegna þess að hún einfaldar flókið pólitískt landslag og gefur í skyn einstefnulega bandaríska stefnu sem ekki er studd af opinberum gögnum.
Samhengi sem vantar
Bandaríkin hafa almennt stutt evrópska samruna frá Marshall-áætluninni og stofnun NATO. SOV-DATA-008 bendir á að eftir innrás Rússa í Úkraínu 2022 hafi samstarf ESB og NATO orðið meiri forgangsmál Bandaríkjanna. Þó að sumir greinendur telji að Trump-stjórnin sé sérstaklega andvíg evrópskri samstöðu, þá er þetta skoðun, ekki staðfest stefna. Jafnframt er rétt að taka fram að fullyrðingin er tilgreind sem efni úr Altinget.no, þ.e. túlkun fjölmiðils á stefnu, ekki bein tilvitnun í bandaríska stefnumörkun.
Að hluta staðfest Samstaða Evrópuríkja kemur niður á samningsstöðu Bandaríkjanna. Umorðað Viðskipti
Samstaða ríkjanna komi niður á samningsstöðu Bandaríkjanna
Fullyrðingin — að samstaða Evrópuríkja komi niður á samningsstöðu Bandaríkjanna — á sér stoð í almennri röksemdafærslu. EEA-LEGAL-002 og EEA-LEGAL-010 staðfesta að EES-ríki semja ekki á jafnréttisgrundvelli við ESB. SOV-DATA-020 bendir á að ESB-aðild gæti breytt samningastöðu gagnvart Bandaríkjunum á bæði varnar- og viðskiptasviðum. Hins vegar staðfesta SOV-DATA-009 og PARTY-DATA-021 að engin opinber bandarísk afstaða sé til gegn evrópskri samstöðu eða ESB-aðild Íslands. Fullyrðingin er of víð — heimildir sýna flóknari mynd þar sem 23 NATO-ríki eru einnig ESB-aðilar án þess að samningastaða Bandaríkjanna hafi skaðast.
Samhengi sem vantar
Bandaríkin hafa aldrei opinberlega andmælt evrópskri samstöðu eða ESB-stækkun. Fullyrðingin gerir ráð fyrir að samstaða Evrópuríkja sé einkennandi neikvæð fyrir Bandaríkin, en 23 af 32 NATO-ríkjum eru ESB-aðilar. Bandarísk utanríkisstefna getur breyst á milli ríkisstjórna og afstaða Trump-stjórnarinnar til ESB er frábrugðin hefðbundinni stefnu.
Að hluta staðfest Noregur, sem stendur eitt og sér utan ESB, hefur nýlega gert mjög slæmt viðskiptasamkomulag við Trump. Umorðað Viðskipti
Noregur, sem standi eitt og sér, hafi nýlega gert mjög slæmt viðskiptasamkomulag við Trump
TRADE-DATA-027 staðfestir meginefni fullyrðingarinnar: Noregur stóð ein og sér andspænis 15% tollum frá Bandaríkjunum og 50% álags á stál og ál, og semdi drög að samningi sem var ekki lokið. Þetta styður kjarnann — Noregur stendur eitt og sér utan ESB og stendur frammi fyrir erfiðum viðskiptakjörum við Trump-stjórnina. Orðin «mjög slæmt viðskiptasamkomulag» eru þó matskennd og ekki nákvæmlega staðfest; TRADE-DATA-027 nefnir að samningurinn var enn ófrágengin í febrúar 2026. AGRI-COMP-001 bætir samhengi um norska landbúnaðarvernd en tengist ekki beint tollastríðinu.
Samhengi sem vantar
Enginn endanlegur samningur hafði verið undirritaður þegar fullyrðingin var sett fram — TRADE-DATA-027 nefnir að málið var enn ófrágengin. Orðalagið «mjög slæmt viðskiptasamkomulag» er mat sem heimildir staðfesta ekki beint. Þá er staða Noregs ekki beint sambærileg Íslands vegna ólíkra útflutningsvöru (olía og gas undanþegin tollum hjá Noregi). Aðeins 8% af norskum útflutningi fer til Bandaríkjanna á meðan 80% fer til ESB.
Að hluta staðfest Ríkisstjórn Bandaríkjanna hafi hag af því að halda Íslandi fyrir utan Evrópusambandið. Fullyrt Fullveldi
„ríkisstjórn Bandaríkjanna hafi hag af því að halda Íslandi fyrir utan Evrópusambandið“
Bandaríkin hafa sögulega haft hernaðarlega hagsmuni af Íslandi vegna GIUK-bilsins og tvíhliða varnarsamningsins frá 1951, eins og SOV-DATA-008 og SOV-HIST-002 lýsa. Sumir greiningaraðilar hafa bent á að Bandaríkin kunni að kjósa að Ísland standi utan ESB til að einfalda tvíhliða samskipti. Þó staðfesta engar opinberar heimildir að Bandaríkin hafi beint mótmælt ESB-aðild Íslands — opinber afstaða þeirra hefur verið að þetta sé fullveldisákvörðun Íslands.
Samhengi sem vantar
SOV-DATA-008 bendir á að engin skjalfest gögn styðja þá fullyrðingu að Bandaríkin séu beinlínis á móti ESB-aðild Íslands. Margir nánir bandíríkjar Bandaríkjanna í NATO eru jafnframt ESB-aðildarríki, sem gefur til kynna að þetta tvennt stangist ekki endilega á. Þá hefur innrásin í Úkraínu 2022 aukið áherslu á samstarf ESB og NATO, sem gæti hafa breytt stefnumiðunum.
Bandaríkjamönnum hugnast ekki innganga Íslands í ESB Heimildin
Heimildir vantar Bandarískur ráðgjafi Nigel Farage, leiðtoga breska íhaldsflokksinns UKIP, hafi sótt Ísland heim tvívegis á nýju ári. Fullyrt Flokkastefnur
„bandarískur ráðgjafi Nigel Farage, leiðtoga breska íhaldsflokksins UKIP, hafi sótt Ísland heim tvívegis á nýju ári“
Fullyrðingin byggir á ónafngreindum heimildum sem ekki er hægt að staðfesta.
Samhengi sem vantar
Heimild tilgreinir „ráðgjafa tengdan Farage" en ekki Farage sjálfan. Farage er breskur stjórnmálamaður, ekki bandarískur, og UKIP er aðskilinn flokkur frá Íhaldsflokki Bretlands. Eðli og tilgangur heimsóknanna hefur ekki verið formlega staðfest af Miðflokknum.
Bandaríkjamönnum hugnast ekki innganga Íslands í ESB Heimildin
Heimildir vantar Donald Trump vilji halda Íslandi fyrir utan ESB, samkvæmt heimildum sem standi nærri tilvonandi sendiherra Bandaríkjanna. Umorðað Flokkastefnur
„heimildir sem standi nærri tilvonandi sendiherra Bandaríkjanna, að hann segi að Donald Trump vilji halda Íslandi fyrir utan ESB“
Fullyrðingin byggir á ónafngreindum heimildum sem ekki er hægt að staðfesta.
Samhengi sem vantar
Fullyrðingin byggist á ónafngreindum heimildum sem ekki hafa verið staðfestar opinberlega. Opinber afstaða Bandaríkjanna hefur stöðugt verið sú að ESB-aðild sé fullveldisákvörðun hvers lands. Billy Long, tilnefndur sendiherra, hefur ekki tjáð sig opinberlega gegn ESB-aðild Íslands (PARTY-DATA-021). Þótt Trump-stjórnin hafi almennt verið tortrygginn gagnvart ESB er enginn beinn stuðningur í heimildum við þá fullyrðingu að Trump «vilji» halda Íslandi utan ESB.
Bandaríkjamönnum hugnast ekki innganga Íslands í ESB Heimildin
Þarfnast samhengis Bandaríkin líti þannig á að ESB-aðild Íslands myndi skarast á við varnarhagsmuni landsins. Umorðað Fullveldi
„Bandaríkin líti þannig á að það myndi skarast á við varnarhagsmuni landsins að Ísland gangi inn í ESB“
SOV-DATA-008 og SOV-HIST-003 ræða bæði að ESB-aðild gæti flækt tvíhliða varnarsamband Bandaríkjanna og Íslands, einkum vegna CSDP-skyldna. Hins vegar hefur opinber afstaða Bandaríkjanna aldrei falið í sér andstöðu við ESB-aðild á varnargrundvelli. Fullyrðingin gefur til kynna að þetta sé opinber afstaða Bandaríkjanna, en það er óstutt. 23 ESB-ríki eru jafnframt í NATO án þess að ESB-aðild þirra skarist á við varnarhagsmuni Bandaríkjanna.
Samhengi sem vantar
SOV-HIST-003 útskýrir að 23 ESB-ríki eru jafnframt NATO-aðildarríki og að ESB-varnarsamvinna er „viðbót við NATO“ samkvæmt Strategic Compass. Ísland hefur engan her, sem gerir CSDP-þátttöku að mestu leyti táknræna. Fullyrðingin svífast því því samhengi að flest vestræn bandíríki Bandaríkjanna eru bæði í ESB og NATO.
Bandaríkjamönnum hugnast ekki innganga Íslands í ESB Heimildin
Að hluta staðfest ESB-aðild Íslands gæti veikt lítillega viðskiptahagsmuni Bandaríkjanna gagnvart Íslandi. Umorðað Viðskipti
„það gæti veikt lítillega viðskiptahagsmuni bandarísku þjóðarinnar gagnvart Íslandi“
Engin heimild staðfestir beint að ESB-aðild Íslands myndi veikja viðskiptahagsmuni Bandaríkjanna. SOV-DATA-020 lýsir samtvinnuðum viðskipta- og varnarhagsmunum Bandaríkjanna á Íslandi — meðal annars álverum í eigu bandarískra fyrirtækja og hernaðarlegu mikilvægi GIUK-bilsins — en bendir jafnframt á að 23 ESB-ríki séu NATO-bandamenn og Bandaríkin eigi umfangsmikla viðskiptahagsmuni innan ESB. SOV-LEGAL-032 útskýrir að ESB-aðild myndi flytja viðskiptastefnu frá Íslandi til ESB, sem gæti breytt regluumhverfi bandarískra fjárfestinga. PARTY-DATA-021 greinir frá vangaveltum um neikvæða afstöðu Trump-stjórnarinnar til ESB-aðildar Íslands, en engin opinber afstaða hefur verið skráð. Heimildir styðja að áhrif séu hugsanleg en orðalagið «veikt lítillega» er erfitt að sannreyna.
Samhengi sem vantar
Bandaríkin hafa ekki opinberlega tekið afstöðu gegn ESB-aðild Íslands. Fullyrðingin um «veikingu» byggir á vangaveltum fræðimanna, ekki opinberum gögnum. Bandarísk fyrirtæki á Íslandi (Alcoa, Century Aluminum) hafa ekki tjáð sig um þjóðaratkvæðagreiðsluna.
Bandaríkjamönnum hugnast ekki innganga Íslands í ESB Heimildin
Að hluta staðfest Í huga Bandaríkjanna séu viðskiptahagsmunir og varnarhagsmunir samofnir hvað Ísland varðar. Umorðað Fullveldi
„Í huga Bandaríkjanna séu viðskiptahagsmunir og varnarhagsmunir samofnir“
SOV-DATA-020 staðfestir greiningu sérfræðinga um að viðskipta- og varnarhagsmunir Bandaríkjanna á Íslandi séu samofnir — hernaðarleg staða við GIUK-bilið tengist fjárfestingum bandarískra álvera (Alcoa, Century Aluminum). SOV-DATA-008 og SOV-HIST-002 styrkja þetta með nánari upplýsingum um tvíhliða varnarsamninga og hernaðarlega nærveru. Fullyrðingin á sér þannig greiningarstoð. Þó ber að hafa í huga að þetta er túlkun greiningaraðila — Bandaríkin hafa ekki opinberlega tengt viðskipta- og varnarhagsmuni sína á Íslandi saman.
Samhengi sem vantar
Engin heimild sýnir opinbera yfirlýsingu Bandaríkjanna þar sem viðskipta- og varnarhagsmunir eru beinlínis tengdir. Greiningin byggir á sjálfstæðu mati sérfræðinga og fréttaskýrenda. Bandarísk fyrirtæki á Íslandi hafa ekki tekið afstöðu til ESB-aðildar og Trump-stjórnin hefur ekki lýst sérstakri stefnu gagnvart Íslandi í þessu samhengi.
Bandaríkjamönnum hugnast ekki innganga Íslands í ESB Heimildin
Að hluta staðfest Miðflokkurinn hafi verið á fundum með Repúblikanaflokki Bandaríkjanna. Fullyrt Flokkastefnur
„Miðflokkurinn hafi verið á fundum með Repúblikanaflokki“
POLITICAL-DATA-013 og PARTY-DATA-012 bæði vísa til fjölmiðlafregnra um tengsl Miðflokksins við repúblikana í Bandaríkjunum. Altinget.no og Heimildin hafa greið frá þessum tengslum. Þó er umfang og eðli fundanna ekki fullstaðfest — POLITICAL-DATA-013 tekur fram að heimildir um þessi tengsl koma aðallega frá fjölmiðlum og pólitískum andstæðingum, og Miðflokkurinn hefur ekki birt formlega yfirlýsingu þar um.
Samhengi sem vantar
Pólitísk alþjóðleg tengsl eru eðlileg í lýðræðislegri stjórn — flestir íslenskir flokkar hafa alþjóðleg tengslanet. Eðli fundanna er óskilgreint; hvort um formlegar viðræður eða lauslega tengiliðastarfsemi var að ræða er óljóst. Miðflokkurinn er tengdur ECR-hópnum á evrópskulegu líkaminu, sem inniheldur mörg íhaldssamandi og ESB-efasemdaflokk.
Bandaríkjamönnum hugnast ekki innganga Íslands í ESB Heimildin