Alþjóðamálastofnun Háskóla Íslands
Samtök/stofnunFræðisetning
Stofnun — hlutlaus um ESB-aðild.
Yfirlit
Aðeins fullyrðingar sem aðilinn hefur fullyrt, verið vitnað í, eða umorðað eru taldar.
Fullyrðingar (5)
Að hluta staðfest Íslenska fiskveiðilögsagan liggur hvergi að lögsögu ESB og flestir fiskistofnar eru staðbundnir, sem undirbyggir rök Íslands fyrir því að lögsagan verði skilgreind sem sérstakt fiskveiðistjórnunarsvæði. Umorðað Sjávarútvegur
Í kafla um sjávarútvegsmál segir að sú staðreynd að íslenska fiskveiðilögsagan liggi hvergi að lögsögu ESB, og að flestir fiskistofnar eru staðbundnir, undirbyggi rök Íslands fyrir því að lögsagan verði skilgreind sem sérstakt fiskveiðistjórnunarsvæði.
FISH-LEGAL-002 staðfestir að íslenska EEZ-svæðið er um 758.000 km² og Ísland hefur fullveldisréttindi yfir auðlindum þess. Landfræðilega liggur svæðið ekki beint að ESB-lögsögu — þetta er staðreynd. Röksemdin um sérstakt fiskveiðistjórnunarsvæði er trúverðug en engin heimild staðfestir hana beint sem raunhæfan samningakost. Fullyrðingin um «flesta fiskistofna staðbundna» er yfirdrifineinföldun — PREC-DATA-009 bendir á sameiginlega stofna (makríl, síld) sem deild er með Noregi og ESB.
Samhengi sem vantar
Ýmsir fiskistofnar (makríll, síld, loðna) eru sameiginlegir og veiðast í efnahagslögsögu fleiri ríkja. Fullyrðingin um «flesta fiskistofna staðbundna» er einföldun sem vanmetur hlut sameiginlegra stofna.
Tvær skýrslur frá 2014: Varanlegar undanþágur um sjávarútveg aldrei veittar en ekki útilokaðar RÚV
Staðfest Aldrei fyrr hefur ríki sem hefur sjávarútveg sem grundvallarhagsmuni sótt um aðild að ESB. Umorðað Sjávarútvegur
Þá þurfi líka að hafa í huga að aldrei fyrr hafi ríki sem hafi sjávarútveg sem grundvallarhagsmuni sótt um aðild að sambandinu.
TRADE-DATA-022 staðfestir að Ísland er efnahagslega mjög lítið ríki þar sem sjávarútvegur er enn mikilvægur. EEA-DATA-004 sýnir að fiskveiðar voru um 40% af vöruútflutningi á samningatímabilinu og jafnvel nú um 3–5% af VLF. POL-DATA-005 undirstrikar sérstöðu Íslands — sjávarútvegur er um 8% af VLF beint og 25% þegar allt er talið. Engin heimild bendir til þess að ríki með sambærilegt hlutfall sjávarútvegs af hagkerfinu hafi áður sótt um aðild.
Samhengi sem vantar
Spánn og Portúgal hafa mikilvægan sjávarútveg en hann er mun minni sem hlutfall af þjóðarhag. Noregur sótti aldrei um aðild — þjóðaratkvæðagreiðslan var um samþykkt eða höfnun samningsins.
Tvær skýrslur frá 2014: Varanlegar undanþágur um sjávarútveg aldrei veittar en ekki útilokaðar RÚV
Staðfest ESB mun verða í forsvari í sjávarútvegsmálum innan alþjóðastofnana og í samningaviðræðum við ríki utan ESB ef Ísland gengur í sambandið. Umorðað Sjávarútvegur
Varla verði þó komist hjá því að ESB verði í forsvari í sjávarútvegsmálum innan alþjóðastofnana og í samningaviðræðum við ríki utan ESB.
SOV-LEGAL-030 staðfestir að varðveisla sjávarauðlinda er á einkavaldssvæði ESB samkvæmt 3. grein TFEU, og SOV-LEGAL-032 sýnir að viðskiptastefna (þ.m.t. sjávarafurðir) er einnig einkavaldssvæði. ESB kemur fram fyrir hönd aðildarríkja í alþjóðlegum sjávarútvegsstofnunum. Ísland myndi tapa sjálfstæðri aðild að NEAFC og öðrum samstarfsvettvöngum.
Samhengi sem vantar
Ísland hefði áhrif á afstöðu ESB «innan frá» í gegnum ráðherraráðið, en myndi ekki lengur geta komið fram sjálfstætt í alþjóðlegum fiskveiðisamningum. Þetta er grundvallarbreyting á sjálfstæði Íslands á þessu sviði.
Tvær skýrslur frá 2014: Varanlegar undanþágur um sjávarútveg aldrei veittar en ekki útilokaðar RÚV
Að hluta staðfest Ísland yrði í aðstöðu til að hafa mótandi áhrif á þróun sjávarútvegsmálaflokksins innan ESB ef það gengur í sambandið. Umorðað Sjávarútvegur
«Ísland yrði þar af leiðandi í aðstöðu til að hafa mótandi áhrif á þróun þessa málaflokks innan sambandsins.»
POL-DATA-017 bendir á «decision-shaping deficit» EES — Ísland innleiðir ESB-reglur án áhrifa á mótun þeirra. Aðild myndi veita Ísland atkvæðisrétt í ráðherraráði ESB og fulltrúa í Evrópuþinginu. Hins vegar yrði Ísland eitt af 28+ ríkjum og smæð þess takmarkar áhrifavaldið. Fullyrðingin er sanngjörn en «mótandi áhrif» er sterk orðanotkun sem heimildir styðja ekki án fyrirvara.
Samhengi sem vantar
Smáríki eiga oft erfitt með að hafa «mótandi áhrif» á ESB-stefnu þar sem atkvæðamagn er vegið. Lítil ríki eins og Malta og Kýpur hafa takmarkað atkvæðavægi í ráðherraráðinu. Sérþekking Íslands á sjávarútvegi gæti þó vegið þyngra en atkvæðavægi á þessu sviði.
Tvær skýrslur frá 2014: Varanlegar undanþágur um sjávarútveg aldrei veittar en ekki útilokaðar RÚV
Að hluta staðfest Ef Ísland gengur í ESB ætti að vera hægt að koma í veg fyrir að þurfa að úthluta afla til skipa í eigu erlendra aðila með svipuðum skilyrðum og gert er í löggjöf Breta og Dana til að koma í veg fyrir kvótahopp — án undanþágna. Umorðað Sjávarútvegur
Ef Ísland gengur í ESB ættu íslensk stjórnvöld að geta komið að miklu leyti í veg fyrir að þurfa að úthluta afla til skipa í eigu erlendra aðila. Þetta er hægt án þess að undanþágur eða sérlausnir komi við sögu með því að setja svipuð skilyrði og gert er í löggjöf Breta og Dana til að koma í veg fyrir svokallað kvótahopp.
FISH-LEGAL-006 og PREC-LEGAL-002 staðfesta að ESB-réttur leyfir «efnahagsleg tengsl»-skilyrði til að koma í veg fyrir kvótahopp — t.d. kröfur um löndun afla á staðnum, ráðningu heimamanna eða rekstur frá höfnum ríkisins. FISH-DATA-031 sýnir breski fordæmið þar sem 50%-löndunarkrafa virkaði að hluta. Fullyrðingin er hins vegar of bjartsýn með orðalaginu «koma í veg fyrir» — Factortame-málin sýna að þjóðernistakmarkanir eru bannaðar og efnahagstengslakröfur takmarka en útiloka ekki erlendan aðgang.
Samhengi sem vantar
FISH-DATA-031 sýnir að kvótahopp hélt áfram í Bretlandi þrátt fyrir efnahagstengslaskilyrði — áhrifin voru takmörkuð, ekki útrýmandi. Aðstæður á Íslandi gætu verið frábrugðnar vegna landfræðilegrar einangrunar, en trygging um «koma í veg fyrir» er sterkari en dómafordæmi réttlæta.
Tvær skýrslur frá 2014: Varanlegar undanþágur um sjávarútveg aldrei veittar en ekki útilokaðar RÚV