Ófrávíkjanleg krafa um yfirráð
Raddir í greininni
Niðurstöður
Að hluta staðfest Hanna Katrín Friðriksson atvinnuvegaráðherra staðfesti á Alþingi að það sé «ófrávíkjanleg krafa» af Íslands hálfu í hugsanlegum aðildarviðræðum við ESB að Íslendingar haldi yfirráðum yfir auðlindum landsins, þar á meðal í sjávarútvegi. Fullveldi
Hanna Katrín Friðriksson atvinnuvegaráðherra staðfesti í óundirbúnum fyrirspurnum á Alþingi að það væri "ófrávíkjanleg krafa" af Íslands hálfu í hugsanlegum aðildarviðræðum við ESB, að Íslendingar héldu yfirráðum yfir auðlindum landsins, þar á meðal í sjávarútvegi.
Fullyrðing: Hanna Katrín Friðriksson atvinnuvegaráðherra staðfesti á Alþingi að það sé «ófrávíkjanleg krafa» af Íslands hálfu í hugsanlegum aðildarviðræðum við ESB að Íslendingar haldi yfirráðum yfir auðlindum landsins, þar á meðal í sjávarútvegi.
Heimildir staðfesta að ráðherrar ríkisstjórnarinnar hafi lýst yfir kröfu um yfirráð yfir auðlindum í tengslum við hugsanlegar aðildarviðræður. Utanríkisráðherra Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir sagðist «aldrei skrifa undir samning sem tryggir ekki okkar markmið og okkar yfirráð» samkvæmt SOV-PARL-001, og forsætisráðherra Kristrún Frostadóttir nefndi «grundvallarprinsipp sem þarf að virða» um orkumál og sjávarútveg í PARTY-PARL-001. Hins vegar er Hanna Katrín Friðriksson ekki bein uppspretta neinna þessara tilvitnana í heimildunum — engin heimild staðfestir beint að hún hafi notað orðin «ófrávíkjanleg krafa» á Alþingi. POLITICAL-DATA-004 staðfestir að hún sé atvinnuvegaráðherra úr Viðreisn, en heimildir um fyrirspurnatímann sjálfan vantar.
Samhengi sem vantar
Engin heimild í staðreyndagrunni inniheldur beina tilvitnun í Hönnu Katrínu á fyrirspurnatímanum þar sem hún notar orðin «ófrávíkjanleg krafa». Afstaða ríkisstjórnarinnar um auðlindayfirráð er vel skjöluð hjá utanríkisráðherra og forsætisráðherra, en staðfesting á að atvinnuvegaráðherra hafi notað þessi tilteknu orð er ekki til staðar.
Að hluta staðfest Utanríkisráðherra Íslands hefur lýst því yfir að það sé «ófrávíkjanleg krafa» að Ísland haldi «fullum og varanlegum yfirráðum» yfir auðlindum sínum. Fullveldi
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson spurði hvort ráðherrann deildi þeirri afstöðu utanríkisráðherra að það væri "ófrávíkjanleg krafa" að Ísland héldi "fullum og varanlegum yfirráðum" yfir auðlindunum
Fullyrðing: Utanríkisráðherra Íslands hefur lýst því yfir að það sé «ófrávíkjanleg krafa» að Ísland haldi «fullum og varanlegum yfirráðum» yfir auðlindum sínum.
SOV-PARL-001 staðfestir að utanríkisráðherra Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir lýsti yfir sterkri kröfu um yfirráð yfir auðlindum, einkum sjávarútvegi, og sagðist «aldrei skrifa undir samning sem tryggir ekki okkar markmið og okkar yfirráð». Þetta er í samræmi við meginstefnu fullyrðingarinnar. Orðalagið «full og varanleg yfirráð» kemur hins vegar ekki beint fram í heimildum — það er Sigmundur Davíð Gunnlaugsson sem notar þá orðasamsetninguna í fyrirspurn sinni (sbr. SOV-PARL-002). Fullyrðingin eignar utanríkisráðherra orð sem kunna að vera túlkun Sigmundar Davíðs á afstöðu hennar, ekki bein tilvitnun.
Samhengi sem vantar
Heimildir staðfesta kröfu utanríkisráðherra um yfirráð en ekki nákvæmlega orðalagið «full og varanleg». Þetta orðalag kann að vera úr öðrum ummælum ráðherra sem ekki eru í staðreyndagrunni, eða túlkun Sigmundar Davíðs á afstöðu hennar.
Að hluta staðfest Krafa um full og varanleg yfirráð Íslands yfir auðlindum útilokar að sjávarútvegskafli aðildarviðræðna yrði opnaður, að mati Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar, þar sem opnun kaflans fæli í sér að umsóknarríkið vildi gefa eftir. Fullveldi
hvort sú afstaða útilokaði ekki að sjávarútvegskafli aðildarviðræðna yrði opnaður, enda fælist í því að umsóknarríki vildi gefa eftir
Fullyrðing: Krafa um full og varanleg yfirráð Íslands yfir auðlindum útilokar að sjávarútvegskafli aðildarviðræðna yrði opnaður, að mati Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar, þar sem opnun kaflans fæli í sér að umsóknarríkið vildi gefa eftir.
Fullyrðingin endurspeglar réttilega afstöðu Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar. SOV-PARL-002 staðfestir að hann hafi gagnrýnt aðildarviðræðuferlið harkalega og haldið fram að viðræður feli sjálfkrafa í sér skuldbindingu. Rök hans eru í samræmi við þá «fullveldisalgildisstöðu» sem lýst er í SOV-DATA-021. Hins vegar er röksemdafærslan — að opnun sjávarútvegskafla fæli sjálfkrafa í sér undangjöf — umdeilanleg. Samkvæmt EEA-DATA-014 er afstaða ESB sú að acquis sé í meginatriðum ófrávíkjanlegt, en aðildarviðræður heimila umfjöllun um aðlögunartímabil, ekki endilega beinlínis afsal. Kafli 13 var aldrei opnaður í viðræðunum 2010-2013 (FISH-DATA-023), sem sýnir hversu viðkvæmt málið er, en segir ekkert um að opnun þýði sjálfkrafa undangjöf.
Samhengi sem vantar
Sigmundur Davíð setur fram pólitískt mat, ekki réttarlega staðreynd. ESB-viðræðuferlið gerir ráð fyrir að kaflar séu opnaðir til umfjöllunar — opnun þýðir ekki sjálfkrafa samþykki á acquis án aðlögunar. Utanríkisráðherra hefur þvert á móti lýst yfir að hún skrifi aldrei undir samning sem tryggir ekki yfirráð (SOV-PARL-001).
Að hluta staðfest Hanna Katrín Friðriksson atvinnuvegaráðherra lýsti því yfir að ef þjóðin segði «já» í þjóðaratkvæðagreiðslu í sumar opnuðust ýmsir möguleikar. Flokkastefnur
segði þjóðin "já" í þjóðaratkvæðagreiðslu í sumar opnuðust ýmsir möguleikar
Fullyrðing: Hanna Katrín Friðriksson atvinnuvegaráðherra lýsti því yfir að ef þjóðin segði «já» í þjóðaratkvæðagreiðslu í sumar opnuðust ýmsir möguleikar.
Afstaða ríkisstjórnarinnar um að «já» opni möguleika er vel skjöluð. SOV-PARL-001 lýsir orðum utanríkisráðherra um að viðræður gætu hafist «um áramót» ef þjóðin greiði atkvæði með, og SOV-PARL-004 sýnir langtímastefnu Viðreisnar og Samfylkingarinnar um endurræsingu aðildarviðræðna. Þessi fullyrðing á hins vegar við Hönnu Katrínu sem atvinnuvegaráðherra, og heimildir staðfesta ekki beint að hún hafi sagt þetta orðrétt. Almenna afstaðan — að «já»-úrslit skapi nýja möguleika — er í samræmi við yfirlýsta stefnu ríkisstjórnarinnar.
Samhengi sem vantar
Orðin eru eignuð Hönnu Katrínu en heimildir staðfesta aðeins sambærilegar yfirlýsingar frá utanríkisráðherra og forsætisráðherra. Andstæðingar hafa gagnrýnt þá röksemd að «já» opni bara «möguleika» sem villandi, þar sem aðildarviðræður feli í sér skuldbindingar (SOV-PARL-002, SOV-PARL-003).